Για εξηγήσεις καλείται η Hellenic Train, μετά τη σχετική απόφαση της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ) κατά τη συνεδρίαση της Ολομέλειας στις 3 Απριλίου 2026, η οποία δημοσιεύθηκε μόλις χθες στη Διαύγεια. Η Hellenic Train καλείται σε διαδικασία ακρόασης – η οποία θα πραγματοποιηθεί αύριο, αν και δεν αναφέρεται η ακριβής ημερομηνία στην απόφαση- για το θέμα της πυραντοχής των καθισμάτων των τρένων, μετά το πόρισμα – «φωτιά» της ΡΑΣ που έδειξε ελλείψεις και κενά ασφαλείας, μη τήρηση των απαιτούμενων προδιαγραφών και προβληματικές διαδικασίες ως προς τις πιστοποιήσεις.
Της Εύης Κατσώλη
Μάλιστα από τον Σεπτέμβριο του 2025, συγγενείς θυμάτων της τραγωδίας των Τεμπών έχουν κάνει καταγγελίες σχετικά με αυτό το ζήτημα και έχουν ζητήσει να πραγματοποιηθούν έλεγχοι στα καθίσματα των τρένων και να ληφθούν άμεσα μέτρα.
Σύμφωνα με την απόφαση (19/2026) της ΡΑΣ, η Hellenic Train καλείται να δώσει απαντήσεις καθώς εντοπίστηκε μια σειρά παραβάσεων με πιο σοβαρή, βάσει του πορίσματος της Αρχής, το ότι δεν εντοπίστηκαν πιστοποιήσεις για τα υλικά των καθισμάτων, δεδομένου ότι η Hellenic Train δεν κατάφερε να αποδείξει πως τα υλικά που χρησιμοποιούνταν στις αντικαταστάσεις και τις επισκευές τους πληρούσαν τις απαιτήσεις πυροπροστασίας.
«Δεν διασφαλίζεται, και δεν αποδεικνύεται ότι τα υλικά των καθισμάτων Ε/Α, τα οποία αντικαθίστανται στο πλαίσιο πραγματοποίησης εργασιών συντήρησης του ΥΣΦ HELLENIC TRAIN, ακολουθούν και συμμορφώνονται διαχρονικά με το τεχνικό φυλλάδιο UIC 564-2, το οποίο αποτελεί τον εν ισχύ εθνικό κανόνα, καταχωρισμένο στη βάση δεδομένων Reference Document Database (RDD) του ERA, για τη βασική παράμετρο «πυροπροστασία του τροχαίου υλικού και εκκένωση» αναφέρεται στην απόφαση και προστίθεται:
«Ειδικότερα, δεν βρέθηκαν παρότι ζητήθηκαν, αντικειμενικές αποδείξεις, π.χ. πιστοποιητικά προμηθευτών και κατασκευαστών υλικών, τα οποία οφείλουν να συνοδεύουν τα υλικά επένδυσης των καθισμάτων Ε/Α, κατά την παράδοσή τους από τους υπεργολάβους».
Στην απόφαση τονίζεται ακόμη ότι «σε περιπτώσεις δραστηριοτήτων συντήρησης που ανατίθενται υπεργολαβικά από τον ΥΣΦ ΗΤ, δεν ακολουθείται δομημένη προσέγγιση που εξασφαλίζει τη δέουσα διαχείριση των δραστηριοτήτων αυτών, ώστε να επιτυγχάνονται οι στόχοι του φορέα. Ειδικότερα :
- Οι συμβάσεις της Hellenic Train με τους υπεργολάβους συντήρησης δεν αναφέρουν ρητά ότι τα υλικά των καθισμάτων θα έχουν επένδυση από φλογοεπιβραδυντικό υλικό σύμφωνα με UIC 564-2, όπως προβλέπεται σχετικά στις αρχικές συμβάσεις κατασκευής τους, με αποτέλεσμα να μη δημιουργείται μια σαφή και ισχυρή απαίτηση στους υπεργολάβους. Αντιθέτως, περιλαμβάνουν τον γενικόλογο όρο ότι «…το ύφασμα θα είναι της ίδιας ποιότητας και του ίδιου χρώματος με το αρχικό…», ο οποίος ερμηνεύεται από τον ΥΣΦ για την επίτευξη της πυροπροστασίας, ότι τα υλικά για τις επισκευές καθισμάτων απαιτείτο να είναι συμμορφούμενα σύμφωνα προς το πρότυπο UIC 564-2, και να αποδεικνύεται η πιστοποίησή τους γι’ αυτό.
- Επιπλέον, οι συμβάσεις 2021153/21-12-2021 και 2022249/30-12-2022 δεν περιλαμβάνουν αντίστοιχο όρο προσκόμισης πιστοποιητικών υλικών, σύμφωνα με τον οποίο «…Κατά την παράδοσή τους τα είδη, εφόσον ο Προμηθευτής δεν είναι ο κατασκευαστής τους, θα συνοδεύονται από όλα τα πιστοποιητικά εγγύησης και γνησιότητας του Κατασκευαστή τους».
Η απόφαση περιγράφει τέλος μια σειρά διαδικασιών της εταιρείας που θεωρητικά θα έπρεπε να λειτουργούν ως μηχανισμοί ασφαλείας και εσωτερικής εποπτείας, αλλά στην πράξη απέτυχαν να εντοπίσουν κρίσιμα ζητήματα συμμόρφωσης.
Μεταξύ άλλων, η Αρχή καταγράφει προβλήματα:
- στη μεθοδολογία έκδοσης κανόνων ασφαλείας για τη συντήρηση τροχαίου υλικού,
- στη διαδικασία αξιολόγησης προμηθευτών,
- στη διαχείριση τεχνικών φακέλων συντήρησης,
- αλλά και στη διαδικασία διερεύνησης περιστατικών ασφαλείας
Συστάσεις για τη διαχείριση θυμάτων και συγγενών έπειτα από πολύνεκρα δυστυχήματα
Δεύτερη απόφαση της ΡΑΣ (20/2026) που επίσης δημοσιεύθηκε στη Διαύγεια δείχνει επίσης ότι υπάρχει έλλειψη ενός οργανωμένου πλαισίου διαχείρισης θυμάτων και συγγενών σε περίπτωση πολύνεκρου δυστυχήματος.
Στην απόφαση περιγράφεται αναλυτικά μια δέσμη συστάσεων και προς τη σιδηροδρομική εταιρεία και προς το υπουργείο Μεταφορών και Υποδομών για το τι πρέπει να γίνεται σε ανάλογες περιπτώσεις.
Συγκεκριμένα, όσον αφορά στη Hellenic Train, υπογραμμίζει την ανάγκη υποχρεωτικής ενημέρωσης για ασφαλιστικές καλύψεις, αποζημιώσεις, προκαταβολές και δικαιώματα των επιβατών συμπεριλαμβανομένης της ενημέρωσης για τις προθεσμίες άσκησης αγωγών ευθύνης, ενώ εισηγείται την αλλαγή όρων στο ασφαλιστήριο συμβόλαιο της εταιρείας ώστε να μην υπάρχουν αμφισβητήσεις για εξαιρέσεις λόγω βαριάς αμέλειας ή δόλου.
Σε ό, τι αφορά τον ΟΣΕ, η Αρχή αν και αναγνωρίζει ότι δεν είχε υποχρέωση ασφαλιστικής κάλυψης δεδομένου ότι διαχειρίζεται κρίσιμες υποδομές μεταφοράς, συστήνει την υποχρέωση σύναψης ασφαλιστήριου συμβολαίου κάλυψης αστικής ευθύνης ατυχημάτων.
Οι συστάσεις προς το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών
Η απόφαση της ΡΑΣ αναφέρει χαρακτηριστικά:
«Θεσμοθέτηση μέτρων – νομοθέτηση με πρόβλεψη παροχής βοήθειας από τις εμπλεκόμενες σιδηροδρομικές επιχειρήσεις και τον διαχειριστή της υποδομής, σε περίπτωση σιδηροδρομικού ατυχήματος με θάνατο ή και τραυματισμό (όχι ad hoc όπως συνέβη με τα Τέμπη), όπως Σχέδιο βοήθειας προς τα θύματα και τις οικογένειές τους – Υποχρεώσεις των σιδηροδρομικών επιχειρήσεων και των διαχειριστών υποδομών, με αντικείμενο,
ενδεικτικά:
- Οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις που παρέχουν υπηρεσίες μεταφοράς επιβατών να υποχρεούνται να διαθέτουν, κατά την έναρξη των δραστηριοτήτων τους, σχέδιο για την υποστήριξη των θυμάτων σιδηροδρομικών ατυχημάτων και των οικογενειών τους. Το σχέδιο αυτό μπορεί να αποτελεί μέρος άλλου σχεδίου που έχει ήδη καταρτιστεί από την επιχείρηση για παρόμοιους σκοπούς (όπως τα σχέδια έκτακτης ανάγκης).
- Χειρισμός ερωτημάτων. Σε περιπτώσεις θανάτων ή σοβαρών τραυματισμών, οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις οφείλουν να παρέχουν επαρκείς τηλεφωνικές γραμμές για την παροχή βασικών πληροφοριών, τη συλλογή στοιχείων επικοινωνίας για τα μέλη της οικογένειας και την αντιμετώπιση ερωτημάτων σχετικά με τους επιβάτες που επλήγησαν από το ατύχημα. Αυτές οι γραμμές, οι οποίες θα είναι δωρεάν για εγχώριες κλήσεις, πρέπει να στελεχώνονται από εξειδικευμένο προσωπικό και να παραμένουν ανοιχτές για όσο διάστημα είναι απαραίτητο, ανάλογα με την πρόοδο των επιχειρήσεων διάσωσης και ταυτοποίησης. Η ύπαρξη αυτών των τηλεφωνικών γραμμών θα τύχει της κατάλληλης δημοσιότητας, λαμβάνοντας υπόψη την εθνικότητα και την καταγωγή των ταξιδιωτών που είναι θύματα του ατυχήματος. Στην περίπτωση θυμάτων ή μελών της οικογένειάς τους με αναπηρίες, οι πληροφορίες αυτές θα παρέχονται με τις απαραίτητες προσαρμογές επικοινωνίας και, όπου είναι απαραίτητο, με τη βοήθεια εξειδικευμένου προσωπικού.
- Παροχή εγκαταστάσεων. Σε περίπτωση θανάτων ή σοβαρών τραυματισμών, οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις και ο διαχειριστής υποδομής, παρέχουν στους συγγενείς των θυμάτων ένα κατάλληλο μέρος για να λάβουν βοήθεια και πληροφορίες, το οποίο να παρέχει επαρκή ιδιωτικότητα, τόσο στους τόπους προέλευσης και προορισμού του ταξιδιού, όσο και στον τόπο του ατυχήματος, ανάλογα με την ανάγκη και την έκταση του ατυχήματος. Οι χώροι να είναι προσβάσιμοι σε άτομα με αναπηρίες, να εξασφαλίζεται η διατροφή και θα διευκολύνεται η πρόσβαση στις υπηρεσίες επικοινωνίας που είναι απαραίτητες για την επικοινωνία με μέλη της οικογένειας που δεν είναι παρόντα.
- Μεταφορά και στέγαση μελών οικογένειας και θυμάτων.
- Ψυχολογική βοήθεια.
- Πληροφορίες σχετικά με την οικονομική βοήθεια. Η σιδηροδρομική επιχείρηση θα παρέχει πληροφορίες σχετικά με την άμεση οικονομική βοήθεια που παρέχει στα θύματα και τις οικογένειές τους, καθώς και σχετικά με τα οικονομικά τους δικαιώματα σε σχέση με το ατύχημα, συμπεριλαμβανομένων λεπτομερειών για τα ασφαλιστήρια συμβόλαια που έχουν συναφθεί και τυχόν προκαταβολές που οφείλονται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/782 για τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των επιβατών σιδηροδρομικών γραμμών.
- Προσωπικά είδη. Η σιδηροδρομική επιχείρηση είναι υπεύθυνη, όπου εφαρμόζεται, για την κατάθεση, τον καθαρισμό και την επιστροφή των προσωπικών αντικειμένων που βρίσκονται επί του τρένου στους ιδιοκτήτες τους ή στους συγγενείς τους, εκτός εάν αυτά διατηρούνται για τους σκοπούς της διερεύνησης ασφαλείας του ατυχήματος ή της δικαστικής έρευνας ή έχουν συλλεχθεί και φυλαχθεί βάσει των διατάξεων (Ιατροδικαστική, Αστυνομικής Δράσης).
- Εκπαίδευση προσωπικού, ενημερώσεις σχεδίων και ασκήσεις: Η σιδηροδρομική επιχείρηση και ο διαχειριστής της υποδομής να διασφαλίσουν την εκπαίδευση του προσωπικού που εμπλέκεται στην εφαρμογή του σχεδίου, καθορίζοντας σε αυτό τα ειδικά σχέδια εκπαίδευσης που προορίζονται για το προσωπικό τους και, όπου ενδείκνυται, τα μέτρα που θα λάβει για να διασφαλίσει ότι το εξωτερικό προσωπικό που προορίζεται για την εφαρμογή του σχεδίου διαθέτει επαρκή εκπαίδευση.
- Η δημιουργία ενός ιδιωτικού χώρου όπου τα μέλη της οικογένειας μπορούν να θρηνήσουν ιδιωτικά. Η προστασία της ιδιωτικής ζωής και της αξιοπρέπειας των θυμάτων και των οικογενειών τους από ανεπιθύμητη πρόσβαση ή επικοινωνίες από άτομα που δεν εμπλέκονται στην αντιμετώπιση έκτακτης ανάγκης.
- Η παροχή ιδιωτικών χώρων για τη συνεργασία με Αρχές (Αστυνομία, Πυροσβεστική, Σώματα Ασφαλείας κλπ) για τη λήψη φυσικών περιγραφών και την ταυτοποίηση των θυμάτων.
- Ενημέρωση των πρεσβειών άλλων κρατών για την ύπαρξη θυμάτων της αντίστοιχης χώρας, καθώς και συντονισμός, όπου κρίνεται σκόπιμο, στην παροχή βοήθειας στους συγγενείς τους.
Ψαρόπουλος: «Θα έπρεπε να έχουν ελεγχθεί όλα τα βαγόνια – Έχουμε αιτηθεί ακόμη και την αναστολή κυκλοφορίας»
Τη λήψη μέτρων, ακόμη και την αναστολή λειτουργίας των βαγονιών μέχρι να ελεγχθούν όλα τα καθίσματα ζητούν συγγενείς θυμάτων της τραγωδίας των Τεμπών με αίτημά τους προς τη ΡΑΣ.
Όπως τόνισε σε δηλώσεις του στο enikos.gr ο Αντώνης Ψαρόπουλος, δικηγόρος και πατέρας της Μάρθης που έχασε τη ζωή της στο τραγικό δυστύχημα, «θα έπρεπε να έχουν ελεγχθεί όλα τα καθίσματα στα βαγόνια, έχουμε αιτηθεί ακόμη και την αναστολή κυκλοφορίας».
Σε ό, τι αφορά την ακρόαση της Hellenic Train που έχει προγραμματιστεί για αύριο, Πέμπτη στις 10:30 π.μ. ο κ. Ψαρόπουλος υποστήριξε «πως πρόκειται για διαδικασία που γίνεται για καθυστέρηση. Έχει ξεκινήσει από τον Οκτώβριο η ιστορία αυτή και από τότε η Hellenic Train δεν έχει δώσει ικανοποιητικές απαντήσεις, θα δώσει τώρα;».
Όπως είπε ο ίδιος, «τη Δευτέρα καταθέσαμε ασφαλιστικά μέτρα εναντίον της εταιρείας και μάλιστα επισημάναμε ότι δεν είχε καν δημοσιευθεί η απόφαση της ΡΑΣ στη Διαύγεια». Έτσι εξήγησε και το ότι επισπεύσθηκε η δημοσίευσή της χθες, Τρίτη (19/5).