Τα φώτα της δημοσιότητας χαμήλωσαν και μια ακόμη συνάντηση Πούτιν – Ερντογάν ολοκληρώθηκε και μάλιστα η δεύτερη σε σύντομο χρονικό διάστημα. Χωρίς «στησίματα» και άσκοπες καθυστερήσεις όπως την τελευταία φορά στην Τεχεράνη, που προκάλεσαν τον έντονο εκνευρισμό του Πούτιν, αλλά με περίσσεια φιλοφρονήσεων και από τις δύο πλευρές.
Του Χρήστου Μαζανίτη
Ο Ρώσος τσάρος εκθείασε τη συμβολή της Τουρκίας στο ξεμπλοκάρισμα των εξαγωγών των ουκρανικών σιτηρών, φθάνοντας μάλιστα στο σημείο να ισχυριστεί ότι οι ευρωπαίοι εταίροι θα έπρεπε να είναι ευγνώμονες στην Τουρκία για τον απρόσκοπτο εφοδιασμό τους με το ρωσικό φυσικό αέριο Μέσω του αγωγού Turkstream. Και ο Τούρκος Σουλτάνος έκανε λόγο για μια «νέα πολύ διαφορετική σελίδα» στις σχέσεις των δύο χωρών.
Εύκολα διαπιστώνει κάποιος, ότι οι δύο άνδρες που τους αρέσει να τους αποκαλούν με αυτοκρατορικούς τίτλους, τσάρος ο ένας και σουλτάνος ο άλλος, έχουν έρθει πιο κοντά από ποτέ. Είναι επόμενο λοιπόν, ότι το «αλληθώρισμα» της Τουρκίας προς την Ανατολή που γίνεται μέρα με την μέρα πιο φανερό, δεν είναι συγκυριακό λόγω των συνθηκών, αλλά στρατηγική επιλογή του Ερντογάν.
Με ρωσική προβιά…
Ακόμα και οι πρόσφατοι ισχυρισμοί του Burhanettin Duran, γενικού διευθυντή της φιλοκαθεστωτικής τουρκικής δεξαμενής σκέψης SETA, ότι η στάση του Ερντογάν είναι αυτή που αφήνει τους διαύλους επικοινωνίας Ανατολής-Δύσης ακόμα ανοιχτούς δεν μπορούν να αλλοιώσουν την πραγματικότητα. Και ποια είναι αυτή; Ότι η Τουρκία έχοντας επιλέξει πλευρά και όχι μόνο δεν πασχίζει για την παγκόσμια σταθερότητα όπως ευαγγελίζεται, αλλά επιδιώκει αντίθετα και με τον πιο σαφή τρόπο την εδραίωση του ρόλου της ως περιφερειακής δύναμης στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου ακόμα και σε βάρος της ειρήνης και της σταθερότητας.
Η άρνηση της Τουρκίας να συμμορφωθεί με τις αποφάσεις που έχουν ληφθεί για κυρώσεις κατά της Ρωσίας και στον αντίποδα η πώληση τουρκικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών και θωρακισμένων οχημάτων προς την Ουκρανία, συντηρούν τον φαύλο κύκλο των τουρκικών μεθοδεύσεων. Επομένως οι ισχυρισμοί του Duran προς τη Δύση ότι η έλλειψη σοβαρών ηγετών που θα μπορούσαν να συνομιλούν με τον Πούτιν, καλύπτεται και μάλιστα με τον καλύτερο τρόπο από τον Ερντογάν, προκαλούν τουλάχιστον θυμηδία.
Η Γερμανία
Αυτή όμως η φαύλη και ταυτόχρονα υπεροπτική στάση της Τουρκίας φέρνει το ακριβώς αντίθετο αποτέλεσμα, αφού παραδοσιακά φιλικές προς αυτήν χώρες όπως η Γερμανία, σπεύδουν πλέον να επικρίνουν χωρίς περιστροφές την πολιτική που εφαρμόζει η τουρκική κυβέρνηση. Όλοι, ακόμα και οι πλέον δύσπιστοι, αντιλαμβάνονται ότι οι επιλογές της Άγκυρας ροκανίζουν το οικοδόμημα της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας, αποσταθεροποιούν την Ευρώπη και παρατείνουν την ανασφάλεια και την παγκόσμια αστάθεια. Ακόμα όμως και ο νέος της εταίρος η Ρωσία, δεν πείθεται από τις δήθεν αγαθές προθέσεις του Ερντογάν και προφανώς επιζητεί μεγαλύτερη προσήλωση… Αυτό έδειξε η συνάντηση στο Σότσι. Γι’ αυτό και η Τουρκία δεν πήρε το πολυπόθητο για εκείνη πράσινο φως για την έναρξη μιας νέας στρατιωτικής επιχείρησης στην Συρία. Μιας επιχείρησης που εκτός από τους Κούρδους του YPG και την κυβέρνηση Άσαντ, θα έπληττε τα συμφέροντα της Ρωσίας και του Ιράν. Των χωρών δηλαδή που ένα μήνα πριν οι ηγέτες τους κατά την τριμερή συνάντηση της Τεχεράνης ύψωναν ενωμένα τα χέρια τους ως ισχυρή και αδιαίρετη τριανδρία.
Μόνιμη εκτροπή
Όμως το αλληθώρισμα της Τουρκίας δεν της βγαίνει. Λοξοκοιτάζει προς την Ρωσία αλλά ο Ερντογάν δεν έχει πείσει απόλυτα τον Πούτιν για τα διαπιστευτήριά του. Λοξοκοιτάζει και προς τη Συρία, το Ιράκ αλλά και το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο ονειρευόμενος «Γαλάζιες Πατρίδες». Προσπαθεί να κλείσει και όσα περισσότερα μέτωπα γίνεται από αυτά που έχει ανοίξει μόνος του έναντι όλων, αλλά η εμπιστοσύνη έχει διαρραγεί οριστικά και αμετάκλητα, και όλοι θα αναζητήσουν εκτός από λόγια και έμπρακτες δεσμεύσεις .
Κι αυτό γιατί η εκτροπή της Τουρκίας από τη Δύση αποκτά μόνιμο χαρακτήρα και οι συζητήσεις για την επιβολή οικονομικών κυρώσεων εντείνονται σιγά σιγά όπως έχει διαρρεύσει σε μερίδα του τύπου. Σε μια τέτοια περίπτωση η ημιλιπόθυμη τουρκική οικονομία που ο Ερντογάν προσπαθεί μάταια να αναστήσει με ρούβλια και φρούδες υποσχέσεις θα δοκιμαστεί πολύ σκληρά. Προς το παρόν ο διεθνής παράγοντας επιδεικνύει αξιοσημείωτη υπομονή. Για πόσο, είναι ένα ερώτημα στο οποίο η απάντηση «όχι για πολύ» ακούγεται όλο και πιο πολύ από όλο και περισσότερες πλευρές.
