Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Το 5ο Διεθνές Θερινό Σχολείο Καβάλας, με κεντρικό θέμα «Γεωπολιτική, Συμφιλίωση και Σχέσεις Καλής Γειτονίας στην Ανατολική Μεσόγειο», θα πραγματοποιηθεί από 24 έως 28 Αυγούστου.
- Η φετινή διοργάνωση φέρνει στο επίκεντρο τις σχέσεις Ελλάδας, Τουρκίας και Κύπρου, καθώς και ευρύτερα ζητήματα ασφάλειας και διπλωματίας στην περιοχή.
- Οι διοργανωτές στοχεύουν στη συζήτηση δύσκολων θεμάτων εξωτερικής πολιτικής μέσα από ήπια προσέγγιση και γόνιμο διάλογο, ώστε οι συζητήσεις να οδηγούν σε πρωτοβουλίες και δράση.
Η γεωπολιτική θέση της Καβάλας, στο σταυροδρόμι της Ανατολικής Μακεδονίας, της Θράκης, των Βαλκανίων και της Ανατολικής Μεσογείου, αποτελεί το φυσικό υπόβαθρο για έναν διεθνή διάλογο γύρω από τις σχέσεις καλής γειτονίας, τη συμφιλίωση, την ειρήνη και τη σταθερότητα στην περιοχή.
Σε αυτό το πλαίσιο πραγματοποιείται από 24 έως 28 Αυγούστου το 5ο Διεθνές Θερινό Σχολείο Καβάλας (5th Kavala International Summer School), με κεντρικό θέμα «Γεωπολιτική, Συμφιλίωση και Σχέσεις Καλής Γειτονίας στην Ανατολική Μεσόγειο».
Η φετινή διοργάνωση φέρνει στο επίκεντρο τις σχέσεις Ελλάδας, Τουρκίας και Κύπρου, αλλά και ευρύτερα ζητήματα που συνδέονται με την ασφάλεια, τη γεωπολιτική, τη διπλωματία και την οικοδόμηση σχέσεων εμπιστοσύνης.
Ακαδημαϊκοί, ερευνητές, διπλωμάτες, επαγγελματίες και φοιτητές από την Ελλάδα και το εξωτερικό καλούνται να συζητήσουν διαφορετικές προσεγγίσεις, σε μια προσπάθεια ο διάλογος να λειτουργήσει ως εργαλείο κατανόησης και περιφερειακής συνεργασίας.
Το 5ο Διεθνές Θερινό Σχολείο Καβάλας, που φέτος θα φιλοξενηθεί στο εμβληματικό ιστορικό κτίριο της Μεγάλης Λέσχης, διοργανώνεται από το Αμερικανικό Πανεπιστήμιο ΑΝΑΤΟΛΙΑ (ΝΠΠΕ), το Ινστιτούτο Εξωτερικών Υποθέσεων (Foreign Affairs Institute – FAINST) και το γερμανικό πανεπιστήμιο Friedrich Schiller University of Jena.
Οι εργασίες θα πραγματοποιηθούν στην αγγλική γλώσσα και απευθύνονται κυρίως σε προχωρημένους προπτυχιακούς φοιτητές, μεταπτυχιακούς και υποψήφιους διδάκτορες, επαγγελματίες από τους χώρους της πολιτικής επιστήμης, των διεθνών σχέσεων, της νομικής, της ιστορίας και της διπλωματίας.
«Στόχος μας είναι να συζητάμε δύσκολα και απαιτητικά θέματα της εξωτερικής πολιτικής μέσα από μια ήπια διαδικασία που στηρίζεται στον καλό και γόνιμο διάλογο και την καλή επικοινωνία», επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Θεόδωρος Θεοδώρου, Πληρεξούσιος Υπουργός Α’ ε.τ. και ανώτερος σύμβουλος του Ινστιτούτου Εξωτερικών Υποθέσεων.
Όπως εξηγεί, η φετινή διοργάνωση δίνει ιδιαίτερο βάρος στις σχέσεις Ελλάδας, Τουρκίας και Κύπρου, καθώς οι τρεις χώρες μπορούν, κατά την προσέγγιση που αναπτύσσεται στο 5th Kavala International Summer School, να αποτελέσουν ένα «τρίγωνο σταθερότητας» για την περιοχή.
Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στον τουρισμό, όχι μόνο ως οικονομική δραστηριότητα, αλλά και ως μορφή ήπιας πολιτικής και ως αφορμή για την επικοινωνία ανθρώπων και πολιτισμών.
Η επιλογή της Καβάλας συνδέεται, σύμφωνα με τον κ. Θεοδώρου, με τη γεωπολιτική και γεωγραφική θέση της πόλης. Όπως σημειώνει «η βόρεια Ελλάδα διαδραμάτιζε διαχρονικά σημαντικό ρόλο στη σύνδεση Ανατολής και Δύσης, ενώ η Καβάλα αποτελεί κομβικό σημείο με πρόσβαση προς τη θάλασσα και την ευρύτερη περιοχή. Η Καβάλα είναι κομβικής σημασίας, διέρχονται κάθετοι άξονες, έχει εύκολη πρόσβαση στην θάλασσα. Στην περιοχή υπάρχουν τρία λιμάνια, ένα μέσα στην πόλη το επιβατικό, ένα εμπορικό στη Νέα Καρβάλη και ένα στη Νεα Πέραμο που ορισμένοι το ξεχνούν. Κυρίως, το μεγάλο λιμάνι, είναι πολύ κοντά στον κεντρικό οδικό άξονα και έχει πολλά συγκριτικά πλεονεκτήματα που δεν τα έχουν άλλα λιμάνια στη βόρεια Ελλάδα».
Ιδιαίτερη σημασία έχει, όπως αναφέρει, και η εύκολη πρόσβαση από την Ανατολική Μακεδονία και κυρίως την Θράκη, γεγονός που διευκολύνει τη συμμετοχή νέων ανθρώπων από την περιοχή.
Από τη συμφιλίωση και την ασφάλεια στη διπλωματία και τη συνύπαρξη
Το φετινό πρόγραμμα του 5ου Διεθνούς Θερινού Σχολείου Καβάλας ανοίγει με την κεντρική ομιλία του Prof. Dr. Martin Leiner, διευθυντή του Κέντρου Μελετών Συμφιλίωσης της Ιένας (JCRS), με θέμα «Συμφιλίωση σε έναν μεταβαλλόμενο κόσμο», ενώ ο Δρ. Παύλος Κοκτσίδης θα εξετάσει τις προοπτικές και τις προκλήσεις για τη δημιουργία μηχανισμών ειρήνης και ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Στις 25 Αυγούστου, ο Δρ. Μιχάλης Σαρλής, θα αναπτύξει το ζήτημα της ανθεκτικής συνύπαρξης σε περιόδους συγκρούσεων στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή, ενώ η Δρ. Τίνα Μαυρίκου, θα εστιάσει στον ρόλο της Ελλάδας ως κομβικού μικρού κράτους και ως άγκυρας ήπιας ισχύος στην Ανατολική Μεσόγειο. Τη δεύτερη κεντρική ομιλία θα κάνει η Δρ. Laura Villanueva, ιδρύτρια και διευθύντρια του Satoyama for Peace, με αντικείμενο την σύνδεση της συμφιλίωσης με τα οικοσυστήματα.
Στις 26 Αυγούστου, η Δρ. Μαρία Κυριακίδου, θα μιλήσει για τον ρόλο των γυναικών στην οικοδόμηση της ειρήνης, ενώ ο Δρ. Χρήστος Αλιπράντης, θα εξετάσει τον εξελισσόμενο ρόλο των μεγάλων δυνάμεων στη γεωπολιτική της Ανατολικής Μεσογείου. Ο καθηγητής Ιωάννης Σαριδάκης θα αναλύσει τους τρόπους με τους οποίους συγκροτούνται οι λόγοι περί του «άλλου», εστιάζοντας στις έννοιες της εχθροποίησης, του εξανθρωπισμού και της προσέγγισης.
Την τελευταία ημέρα, ο Δρ. Κωνσταντίνος Γώγος, θα παρουσιάσει θεωρητικές και εμπειρικές προσεγγίσεις για το μέλλον του Ισλάμ και των μουσουλμάνων στην Ευρώπη, ενώ η καθηγήτρια Zuhal Mert-Uzuner θα αναφερθεί στους δρόμους της διπλωματίας για την περιφερειακή συμφιλίωση, με έμφαση στη διπλωματία δεύτερου επιπέδου και στους διαύλους διαλόγου μεταξύ των λαών.
Την τελευταία ημέρα των εργασιών θα πραγματοποιηθεί μια ιδιαίτερη δημόσια εκδήλωση στην ελληνική γλώσσα, ώστε να μπορεί να την παρακολουθήσει και η τοπική κοινωνία. Η ελληνική γλώσσα στην παράλληλη αυτή δράση αποτελεί, σύμφωνα με τον κ. Θεοδώρου, μια προσπάθεια να διευρυνθεί η πρόσβαση στη συζήτηση και πέρα από το αγγλόφωνο ακαδημαϊκό περιβάλλον του Kavala International Summer School.
Διάλογος, εκπαίδευση και δράση
Η φετινή διοργάνωση αποτελεί συνέχεια μιας προσπάθειας που ξεκίνησε το 2022. Την πρώτη χρονιά οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν σε ζητήματα μειονότητας και εφαρμογής της Συνθήκης της Λοζάνης, ενώ τη δεύτερη χρονιά εξετάστηκαν θέματα σχετικά με τη σημασία και τη διαχείριση του νερού.
Στην τρίτη διοργάνωση του Διεθνούς Θερινού Σχολείου συζητήθηκε η παρουσία και ο ρόλος της Κύπρου στη Νοτιοανατολική Ευρώπη αλλά και η συνεργασία που αναπτύχθηκε μετά την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ο κ. Θεοδώρου υπογραμμίζει στο ΑΠΕ – ΜΠΕ ότι «κοινό χαρακτηριστικό όλων των διοργανώσεων είναι η επιλογή μιας ήπιας προσέγγισης στα δύσκολα ζητήματα, ώστε οι ομιλητές, προερχόμενοι από τον ακαδημαϊκό, διπλωματικό και επιχειρηματικό χώρο, να έχουν τη δυνατότητα να παρουσιάζουν ελεύθερα τις θέσεις τους και να ακολουθεί ανοιχτή συζήτηση με τους συμμετέχοντες».
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται από τους διοργανωτές και στη σύνδεση της εκπαίδευσης με την πρακτική διάσταση της εξωτερικής πολιτικής. «Το μεγάλο ζητούμενο για εμάς δεν είναι μόνο ο διάλογος, είναι και η δράση», σημειώνει εύστοχα ο κ. Θεοδώρου, τονίζοντας την ανάγκη οι συζητήσεις και τα συμπεράσματα να οδηγούν σε πρωτοβουλίες και αξιοποίηση των διαθέσιμων ευρωπαϊκών εργαλείων και του ευρωπαϊκού θεσμικού και νομικού πλαισίου.
Στο τέλος των εργασιών συντάσσεται διακήρυξη με τα συμπεράσματα της δράσης, η οποία αποστέλλεται σε κρατικούς φορείς, κυβερνήσεις και πρεσβείες χωρών που έχουν συμμετάσχει στο Kavala International Summer School.
Η διοργάνωση στηρίζεται, σύμφωνα με τον κ. Θεοδώρου, αποκλειστικά σε ιδιωτική χρηματοδότηση και όχι σε δημόσιους κρατικούς πόρους, ενώ η συνεργασία των τριών εκπαιδευτικών και ερευνητικών φορέων (Αμερικανικό Πανεπιστήμιο ΑΝΑΤΟΛΙΑ, Ινστιτούτο Εξωτερικών Υποθέσεων και Friedrich Schiller University of Jena) αποτελεί τον πυρήνα της προσπάθειας.
Με επίκεντρο την Ανατολική Μεσόγειο και με τη συμμετοχή διαφορετικών γενεών και ειδικοτήτων, το 5ο Διεθνές Θερινό Σχολείο ΚαβάλαςΜ επιχειρεί να μεταφέρει την συζήτηση για τη γεωπολιτική από το επίπεδο της αντιπαράθεσης στο πεδίο της γνώσης, του διαλόγου και της αναζήτησης πρακτικών δρόμων συνεργασίας.