Μέλη της κυβέρνησης, της αξιωματικής αντιπολίτευσης και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου γράφουν στην «R», για τους τρόπους αντίδρασης απέναντι στις ενέργειες της γειτονικής χώρας.
Επιμέλεια: Αλέξανδρος Κόντης – ΠΗΓΗ: Realnews
Η ανακήρυξη των δύο θαλάσσιων πάρκων από την Τουρκία, αποτελεί μια νέα πρόκληση της κυβέρνησης Ερντογάν, η οποία μπορεί να εξελιχθεί σε πρόσχημα για περαιτέρω διεκδικήσεις και επιθετικές ενέργειες απέναντι στην Ελλάδα.
Οι δύο περιοχές μεταξύ Σαμοθράκης και Λήμνου και γύρω από το νησιωτικό σύμπλεγμα της Μεγίστης, περιλαμβάνουν και ελληνικά χωρικά ύδατα. Με άρθρα τους στη Realnews, ο υφυπουργός Εξωτερικών, Γιάννης Λοβέρδος, και ο εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ, Κώστας Τσουκαλάς, επισημαίνουν τους κινδύνους που υπάρχουν και υποστηρίζουν την ανάληψη δράσης απέναντι στη νέα πρόκληση. Παράλληλα, ο ευρωβουλευτής της Ν.Δ., Γιώργος Αυτιάς, προτείνει να σταματήσει η χρηματοδότηση της Ε.Ε. στην Άγκυρα, όσο αυτή απειλεί ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.
Απαιτούνται σοβαρότητα, υπευθυνότητα και εθνική συνεννόηση
Η πρόσφατη ανακοίνωση της Τουρκίας για τη δημιουργία θαλάσσιων πάρκων στο Αιγαίο και στην ανατολική Μεσόγειο αποτελεί παράνομη απάντηση στη νόμιμη πρωτοβουλία της χώρας μας να θεσπίσει εθνικά θαλάσσια πάρκα στο Ιόνιο και στο Αιγαίο Πέλαγος, πρωτοβουλία η οποία -υπενθυμίζεται- ανελήφθη αποκλειστικώς εντός των ελληνικών χωρικών υδάτων επί τη βάσει του Δικαίου της Θάλασσας στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού κεκτημένου.
Ανεξαρτήτως της οιασδήποτε πολιτικής στόχευσης της Αγκυρας, η χωροθέτηση των εν λόγω πάρκων είναι παράνομη, όπως άλλωστε επισημάνθηκε από την πρώτη στιγμή μέσω σχετικής ανακοίνωσης του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών.
Kανένα κράτος δεν έχει δικαίωμα, σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας, να προβαίνει μονομερώς στην εγκαθίδρυση θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών σε περιοχές εκτός εθνικής δικαιοδοσίας. Περαιτέρω, τα εν λόγω θαλάσσια πάρκα είναι παράνομα και στον βαθμό που εκτείνονται εντός ελληνικής υφαλοκρηπίδας. Ως εκ των άνω, προκύπτει αβίαστα το συμπέρασμα ότι η τουρκική αυτή ενέργεια δεν παράγει κανένα απολύτως έννομο αποτέλεσμα τόσο ως προς τα διεθνή ύδατα όσο και ως προς τα δικαιώματά μας στην ελληνική υφαλοκρηπίδα.
Απολύτως αβάσιμοι είναι ομοίως οι ισχυρισμοί του εκπροσώπου του υπουργείου Εξωτερικών της Τουρκίας αναφορικά με το νέο ειδικό χωροταξικό πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Το καθεστώς κυριαρχίας στο Αιγαίο είναι απολύτως ξεκάθαρο, καθώς ορίζεται οριστικώς και σαφώς από διεθνή συμβατικά κείμενα και δεν επιδέχεται αμφισβήτηση.
Έχοντας καταστήσει σαφή τα ανωτέρω, θα ήθελα να υπενθυμίσω ότι όλες οι κυβερνήσεις της Μεταπολίτευσης, ανεξαρτήτως πολιτικού προσανατολισμού, διατήρησαν διαύλους επικοινωνίας με την Αγκυρα, ακόμη και στις περιόδους των μεγαλύτερων εντάσεων, με το σκεπτικό ότι η διπλωματία οφείλει να αναζητεί δρόμους εκεί που η ένταση δημιουργεί αδιέξοδα. Αυτό, όμως, δεν συνεπάγεται, σε καμία περίπτωση, ότι η Ελλάδα πρόκειται να αποδεχθεί μια πραγματικότητα που επιχειρείται να δημιουργηθεί μονομερώς, εγκαταλείποντας τις κόκκινες γραμμές της.
Η εξωτερική πολιτική απαιτεί σοβαρότητα, υπευθυνότητα και εθνική συνεννόηση για τη διαμόρφωση ενιαίας στάσης έναντι των προκλήσεων. Είναι απαράδεκτο, στον βωμό μικροπολιτικών βλέψεων, τα «ήρεμα νερά» να παρουσιάζονται ως ενδοτισμός ή αδυναμία.
Όπως ανέφερε σχετικώς ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, η ελληνική εξωτερική πολιτική δεν ετεροκαθορίζεται και δεν προσδιορίζεται από τις επιθυμίες ή τις επιδιώξεις τρίτων. Η Ελλάδα χαράζει την εξωτερική της πολιτική με βάση το Διεθνές Δίκαιο, τις διεθνείς συνθήκες, τα κυριαρχικά της δικαιώματα και τις ευρωπαϊκές της υποχρεώσεις. Η χώρα μας βρίσκεται σήμερα στο απόγειο της ισχύος της. Με αυτοπεποίθηση και αποφασιστικότητα θα συνεχίσει να ενεργεί για την προστασία των κυριαρχικών της δικαιωμάτων, προβαίνοντας σε όλες τις αναγκαίες διπλωματικές ενέργειες σε όλα τα διεθνή fora.
Ούτε ευρώ στην Αγκυρα όσο μας απειλεί
Δυστυχώς για μία ακόμη φορά η Τουρκία -κατά τη συνήθη τακτική της- κινήθηκε ύπουλα και προχώρησε μονομερώς στην ανακήρυξη θαλάσσιων πάρκων. Επιχειρεί να συμπεριλάβει περιοχές πέραν των χωρικών της υδάτων στο βόρειο Αιγαίο και στην περιοχή του Καστελλόριζου.
Είναι απλώς για μια περιβαλλοντική πρωτοβουλία; Όχι ασφαλώς! Είναι ενέργεια που εγείρει σοβαρά ζητήματα ως προς τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας και επιχειρεί να δημιουργήσει τετελεσμένα στο Αιγαίο και στην ανατολική Μεσόγειο.
Η Τουρκία θα πρέπει να αντιληφθεί ότι:
1. Η Ελλάδα είναι κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Όταν αμφισβητούνται τα κυριαρχικά δικαιώματα ενός κράτους-μέλους, το ζήτημα δεν είναι μόνο ελληνοτουρκικό. Είναι και ευρωπαϊκό.
2. Η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση και τα ευρωπαϊκά προνόμια προϋποθέτουν σεβασμό στο Διεθνές Δίκαιο, στο Δίκαιο της Θάλασσας, στις σχέσεις καλής γειτονίας και στα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών-μελών. Το κάνει αυτό η Τουρκία;
3. Είναι αδιανόητο υποψήφια προς ένταξη χώρα να επιδιώκει ευρωπαϊκά κονδύλια και προνομιακή σχέση με την Ευρωπαϊκή Ένωση και ταυτόχρονα να προβαίνει σε μονομερείς ενέργειες που αμφισβητούν δικαιώματα κράτους-μέλους.
4. Επείγει για την Ευρώπη να εξετάσει άμεσα συγκεκριμένα οικονομικά μέτρα και την πλήρη διακοπή κάθε ευρωπαϊκής χρηματοδότησης προς την Τουρκία όσο συνεχίζονται ενέργειες που στρέφονται κατά των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας.
5. Απαιτείται έμπρακτη αντίδραση και συνέπεια, με βάση το άρθρο 27 της Συνθήκης της Λισσαβώνας. Οσο η Τουρκία αμφισβητεί κυριαρχικά δικαιώματα κράτους-μέλους, δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται οικονομικά σαν να μη συμβαίνει τίποτα.
6. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλείται να απαντήσει ξεκάθαρα εάν θεωρεί ότι τέτοιου είδους μονομερείς ενέργειες είναι συμβατές με το Διεθνές Δίκαιο, το Δίκαιο της Θάλασσας και την αρχή της καλής γειτονίας.
7. Η προστασία του περιβάλλοντος δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως όχημα για γεωπολιτικές διεκδικήσεις, αμφισβήτηση κυριαρχικών δικαιωμάτων ή δημιουργία τετελεσμένων.
Η Τουρκία πρέπει να καταλάβει ότι σεβασμός στην Ελλάδα σημαίνει σεβασμός στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Σεβασμός στα ευρωπαϊκά σύνορα σημαίνει σεβασμός στο Διεθνές Δίκαιο.
Η αδράνεια και η υποχωρητικότητα δεν είναι επιλογή
Η νέα τουρκική πρόκληση με την ανακήρυξη θαλάσσιων πάρκων στο Αιγαίο και στην ανατολική Μεσόγειο δεν αφήνει περιθώρια για αυταπάτες. Το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» δεν είναι πλέον απλώς μια ακραία ρητορική της Άγκυρας για εσωτερική κατανάλωση. Μετατρέπεται βήμα-βήμα σε εφαρμοσμένη πολιτική, που αμφισβητεί με θράσος ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.
Η Τουρκία, με τα δύο θαλάσσια πάρκα που καθορίζει, δεν αναγνωρίζει την επήρεια του Καστελλόριζου, της Σαμοθράκης και της Λήμνου και επιχειρεί να εντάξει στους σχεδιασμούς της περιοχές που αφορούν ελληνική υφαλοκρηπίδα, ΑΟΖ, ακόμη και δικαιώματα που απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας. Δεν πρόκειται για επικοινωνιακή πρόκληση. Πρόκειται για κλιμάκωση που απαιτεί απάντηση.
Και εδώ αποκαλύπτεται το αδιέξοδο της εξωτερικής πολιτικής της κυβέρνησης Μητσοτάκη.
Για χρόνια καλλιεργήθηκε το αφήγημα των «ήρεμων νερών». Η κυβέρνηση παρουσίασε τη στιγμιαία ηρεμία ως απόδειξη επιτυχίας, την ώρα που η Τουρκία συνέχιζε να οικοδομεί μεθοδικά τη στρατηγική της, να διεθνοποιεί τις διεκδικήσεις της και να αναβαθμίζει τη γεωπολιτική της θέση.
Η χώρα μας ξόδεψε σημαντικό διπλωματικό και στρατηγικό κεφάλαιο χωρίς αντίκρισμα. «Επαιξε όλα της τα λεφτά» στη σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, διεύρυνε τη στρατιωτική συνεργασία και ανέλαβε πρωτοβουλίες σε διεθνή μέτωπα. Όμως αυτές οι επιλογές δεν μεταφράστηκαν σε στήριξη στην Ελλάδα. Τώρα ο Ελληνας πρωθυπουργός εμφανίζεται να παρακαλά μάταια για μια συνάντηση με τον Πρόεδρο Τραμπ. Το ερώτημα παραμένει: τι απέδωσε αυτή η στρατηγική όταν η Τουρκία αμφισβητεί ευθέως ελληνικά δικαιώματα χωρίς να υπάρχει στήριξη από τους συμμάχους μας;
Αντί να υπάρχουν ισορροπία ισχύος και αλληλοσεβασμός, η Αγκυρα αναβαθμίζεται και αποθρασύνεται. Ενισχύει τις αμυντικές της συνεργασίες, αποκτά μεγαλύτερο γεωπολιτικό βάρος και εμφανίζεται με αυξημένη αυτοπεποίθηση απέναντι στην Ελλάδα.
Δεν είναι η πρώτη προειδοποίηση. Προηγήθηκε το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Ακολούθησε η παρεμπόδιση της πόντισης του ηλεκτρικού καλωδίου ανοιχτά της Κάσου. Συνέχισε με την κατάθεση χαρτών που αποτυπώνουν το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας». Τώρα έρχονται τα θαλάσσια πάρκα, η αντίδραση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών στο ειδικό χωροταξικό πλαίσιο των ΑΠΕ που ανακοίνωσε η ελληνική κυβέρνηση και φαίνεται να έπεται και η νομοθέτηση της «Γαλάζιας Πατρίδας». Ολα αυτά συγκροτούν μια αλυσίδα γεγονότων και όχι μεμονωμένες εξαιρέσεις προκλητικότητας.
Η σταδιακή αποτύπωση του δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας» σε χάρτες, διοικητικές πράξεις και διεθνείς πρωτοβουλίες δημιουργεί τον κίνδυνο παγίωσης μιας νέας πραγματικότητας, εάν η Ελλάδα δεν απαντήσει έγκαιρα, θεσμικά και αποφασιστικά. Η ανοχή σε κάθε νέο βήμα πρόκλησης αυξάνει το κόστος της επόμενης αντίδρασης.
Η μονοδιάστατη πολιτική του κατευνασμού δεν μπορεί να αποτελεί εθνική στρατηγική. Το να γυρνάς το μάγουλο συνεχώς δεν είναι εξωτερική πολιτική.
Η Ελλάδα χρειάζεται ξανά ενεργητική, πολυδιάστατη και διεκδικητική εξωτερική πολιτική. Να μην περιμένει την επόμενη κίνηση της Τουρκίας, αλλά να διαμορφώνει η ίδια τις εξελίξεις. Να οικοδομεί συμμαχίες, να δημιουργεί διπλωματικά σχήματα, να αξιοποιεί το ευρωπαϊκό της βάρος και να συνδέει κάθε αναβάθμιση των ευρωτουρκικών σχέσεων με τον σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μπορεί να παραμένει θεατής όταν αμφισβητούνται δικαιώματα κράτους-μέλους της. Η Ελλάδα πρέπει να απαιτήσει έμπρακτη ευρωπαϊκή στήριξη και να θέσει άμεσα το ζήτημα ευρωπαϊκών κυρώσεων απέναντι σε μονομερείς ενέργειες που παραβιάζουν το Διεθνές Δίκαιο και αμφισβητούν κυριαρχικά δικαιώματα χώρας κράτουςμέλους της Ε.Ε. Να μην αποδεχθούμε άλλο την πολιτική των ίσων αποστάσεων.
Απέναντι στη λογική της αναμονής και της διαχείρισης, το ΠΑΣΟΚ έχει διαμορφώσει μια διαφορετική εθνική στρατηγική: ενεργητική διπλωματία, ισχυρή παρουσία στην Ευρώπη, σαφείς κόκκινες γραμμές και καμία ανοχή στη δημιουργία τετελεσμένων.
Τα «ήρεμα νερά» τελείωσαν. Η καλή γειτονία με την Τουρκία και η εμπιστοσύνη χτίζονται με αμοιβαίο σεβασμό, όχι με αδράνεια και λογικές «αυτόματου πιλότου».
Και η χώρα χρειάζεται μια εξωτερική πολιτική με βάθος που δεν θα ακολουθεί τις εξελίξεις, αλλά θα τις διαμορφώνει με στόχο την παγίωση της ειρηνικής συνύπαρξης με την Τουρκία και τη διασφάλιση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων.
