Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Η Πολεμική Αεροπορία αποκτά τρία σύγχρονα αεριωθούμενα αεροσκάφη Embraer C-390 Millennium ως ιπτάμενα τάνκερ, επιτρέποντας στα ελληνικά μαχητικά να επιχειρούν «για όσο χρόνο διαρκεί η βιολογική αντοχή του πιλότου».
- Η μεταμόρφωση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων της Πολεμικής Αεροπορίας είναι σαρωτική, καθώς τα ελληνικά μαχητικά θα μπορούν να παραμένουν στον αέρα για πολλές ώρες και να πλήττουν στρατηγικούς στόχους σε βάθος.
- Η απόκτηση των C-390 εντάσσεται στη δεύτερη φάση αναβάθμισης των Ενόπλων Δυνάμεων, με κεντρικό πυλώνα την «Ασπίδα του Αχιλλέα», έναν πολυεπίπεδο θόλο αεράμυνας και αντιβαλλιστικής προστασίας.
Η Πολεμική Αεροπορία μετατρέπεται στην αιχμή του δόρατος των Ενόπλων Δυνάμεων, με δυνατότητες απεριόριστες. Τα ελληνικά μαχητικά θα πετούν «για όσο χρόνο διαρκεί η βιολογική αντοχή του πιλότου και όχι για όσο χρόνο διαρκούν τα καύσιμα του αεροσκάφους», σύμφωνα με τον Νίκο Δένδια, που ανακοίνωσε συνολικά 11 νέα εμβληματικά προγράμματα αναβάθμισης των Ενόπλων Δυνάμεων.
Του Χρήστου Μαζανίτη
Μια ιστορική καμπή για τις επιχειρησιακές δυνατότητες της χώρας σηματοδοτεί η απόφαση του Κυβερνητικού Συμβουλίου Εξωτερικών και Άμυνας (ΚΥΣΕΑ), το οποίο ενέκρινε ένα ευρύ και συντονισμένο πακέτο έντεκα εξοπλιστικών προγραμμάτων στο πλαίσιο της «Ατζέντας 2030». Στην αιχμή του δόρατος αυτού του αμυντικού μετασχηματισμού βρίσκεται η είσοδος της Πολεμικής Αεροπορίας στη στρατηγική λέσχη των αεροποριών που διαθέτουν δυνατότητες εναέριου ανεφοδιασμού.
Η απόκτηση τριών σύγχρονων αεριωθούμενων αεροσκαφών Embraer C-390 Millennium, μέσω διακρατικής συμφωνίας με την Πορτογαλία, ανοίγει νέους ορίζοντες. Όπως υπογράμμισε ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, με τη χρήση των νέων αυτών μέσων ως ιπτάμενα τάνκερ, τα ελληνικά μαχητικά θα μπορούν να επιχειρούν «για όσο χρόνο διαρκεί η βιολογική αντοχή του πιλότου και όχι για όσο χρόνο διαρκούν τα καύσιμα του αεροσκάφους».
Αλλαγή νοοτροπίας
Η επιλογή του βραζιλιάνικης σχεδίασης αεροσκάφους C-390 Millennium (το οποίο κατασκευάζεται σε σημαντικό βαθμό στην Ευρώπη από την πορτογαλική OGMA) δεν υπήρξε τυχαία. Αποτελεί το επιστέγασμα μιας ρεαλιστικής αναπροσαρμογής του αμυντικού σχεδιασμού της Αθήνας. Αρχικά, η Πολεμική Αεροπορία είχε προσανατολιστεί στην απόκτηση μεταχειρισμένων αεροσκαφών εναέριου ανεφοδιασμού KC-135 από το απόθεμα των ΗΠΑ. Ωστόσο, η αμερικανική πλευρά κατέστησε σαφές ότι δεν υπήρχε δυνατότητα άμεσης παραχώρησης τέτοιων μέσων, ενώ σύμφωνα με τους Επιτελείς της Πολεμικής Αεροπορίας η διατήρηση και συντήρηση αεροσκαφών παλαιότερης γενιάς εγκυμονούσε σοβαρούς κινδύνους υψηλού κόστους και χαμηλών διαθεσιμοτήτων.
Μπροστά σε αυτή την πιεστική ανάγκη, η ελληνική ηγεσία στράφηκε στην ευρωπαϊκή και νατοϊκή λύση του C-390 Millennium, εξασφαλίζοντας μια υπερσύγχρονη πλατφόρμα διπλού ρόλου: ένα αεριωθούμενο μεταγωγικό με διπλάσια ταχύτητα σε σχέση με τα υπάρχοντα ελικοφόρα C-130 και ταυτόχρονα έναν πλήρως λειτουργικό σταθμό ανεφοδιασμού στον αέρα (AAR).
Επί του πεδίου, η μεταμόρφωση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων της Πολεμικής Αεροπορίας είναι σαρωτική. Μέχρι σήμερα, τα ελληνικά μαχητικά αεροσκάφη (Viper, Rafale, Mirage) περιορίζονταν από την ακτίνα δράσης τους και την εσωτερική χωρητικότητα καυσίμου. Σε σενάρια επιχειρήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο ή κατά τη διάρκεια αποστολών προστασίας της Κύπρου, ο διαθέσιμος χρόνος παραμονής πάνω από την περιοχή ενδιαφέροντος (time on station) ήταν εξαιρετικά περιορισμένος.
Με τα C-390 σε ρόλο ιπτάμενων τάνκερ, τα ελληνικά μαχητικά αποκτούν τη δυνατότητα να παραμένουν στο αέρα για πολλές ώρες, να εκτελούν περιπολίες μάχης σε τεράστιες αποστάσεις και να πλήττουν στρατηγικούς στόχους σε βάθος χωρίς να χρειάζεται να προσγειωθούν για ανεφοδιασμό. Παράλληλα, ως μεταγωγικά, τα C-390 προσφέρουν ικανότητα μεταφοράς φορτίου έως 26 τόνους, δυνατότητα μετατροπής σε κινητά νοσοκομεία και ταχύτατη μεταφορά δυνάμεων σε οποιοδήποτε σημείο της επικράτειας ή της Νοτιοανατολικής Μεσογείου.
Όπως τόνισε ο Νίκος Δένδιας: «Το πρώτο αεροσκάφος η χώρα θα το παραλάβει το 2027. Είναι αεριωθούμενα αεροσκάφη διπλάσιας ταχύτητας από τα μεταγωγικά που έχει τώρα η Πολεμική Αεροπορία, αλλά το κύριο χαρακτηριστικό το οποίο μας οδηγήσει σε αυτή την απόφαση δεν είναι αυτό, παρότι η ταχύτητά τους είναι σημαντικό πλεονέκτημα. Δηλαδή, ο χρόνος μεταφοράς στην Κύπρο ή ο αριθμός των ταξιδιών στην Κύπρο, για παράδειγμα, μπορεί να διπλασιαστεί. Είναι η δυνατότητα που έχουν αυτά τα αεροσκάφη να έχουν συγχρόνως διπλό ρόλο – δηλαδή χωρίς μετατροπή -, ως σκάφη και Μεταφοράς Προσωπικού αλλά και Ιπτάμενου Τάνκερ».
Ωστόσο, θα πρέπει να σημειωθεί ότι σε ότι αφορά τα ελληνικά μαχητικά, τα KC-390, που είναι η έκδοση των ιπτάμενων τάνκερ των C-390, έχουν πιστοποιηθεί μόνο για τα Rafale και θεωρητικά θα μπορέσουν να εφοδιάσουν και τα Mirage 2000-5.
Xρησιμοποιεί το σύστημα ανεφοδιασμού Hose and Drogue (εύκαμπτος σωλήνας και καλάθι) και είναι πιστοποιημένο ή σε διαδικασία πλήρους ενσωμάτωσης για τον ανεφοδιασμό των εξής μαχητικών αεροσκαφών:
- Saab Gripen C/D & E/F (F-39 Gripen)
- Dassault Rafale
- F-5 Tiger II (εκσυγχρονισμένα F-5M της Βραζιλίας)
- AMX International (A-1M της Βραζιλίας)
Τα F-16 χρησιμοποιούν κατά βάση το σύστημα Flying Boom (τηλεσκοπικός σωλήνας), το οποίο το KC-390 δεν διαθέτει. Ωστόσο, στο πλαίσιο της επικείμενης απόκτησής του από την Ελληνική Πολεμική Αεροπορία και άλλες χώρες του ΝΑΤΟ, υλοποιούνται προγράμματα δοκιμών και πιστοποιήσεων (συμπεριλαμβανομένων των F-15E, F-18E/F και C-17) προκειμένου να διευρυνθεί πλήρως η διαλειτουργικότητα. Δεν έχει διευκρινιστεί ωστόσο εάν το κόστος πιστοποίησης θα χρεωθεί στην κατασκευάστρια εταιρεία ή θα το επωμιστεί το ελληνικό δημόσιο.
Το αεροσκάφος έχει πιστοποιηθεί πλήρως για να ανεφοδιάζει το ένα το άλλο (Buddy-to-Buddy refueling).
Ολική μεταμόρφωση
Είναι γεγονός ότι η κυβέρνηση έχει πλήρως αποκωδικοποιήσει τις αναδυόμενες απειλές και τα διδάγματα που έχουν καταγράψει οι Επιτελείς των Ενόπλων Δυνάμεων προωθώντας την δεύτερη φάση του πιο φιλόδοξου σχεδίου αναβάθμισης του ελληνικού οπλοστασίου.
Η πρώτη ήταν με την πρόσκτηση μαχητικών Rafale και F-35 καθώς και των φρεγατών FDI Belharra, ελικοπτέρων Black Hawk και αναβάθμισης των F-16 σε Viper.
Αυτή είναι η δεύτερη φάση με την απόφαση του ΚΥΣΕΑ να περιλαμβάνει άλλες δέκα κομβικές συμβάσεις που καλύπτουν όλο το φάσμα των σύγχρονων απειλών. Κεντρικός πυλώνας της νέας αρχιτεκτονικής είναι η «Ασπίδα του Αχιλλέα», ένας πολυεπίπεδος θόλος αεράμυνας, αντιβαλλιστικής προστασίας και εξουδετέρωσης μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Το σύστημα αυτό λειτουργεί ως ένα ολιστικό δίκτυο Διοίκησης και Ελέγχου (C4I), το οποίο διασυνδέει τα επίγεια και εναέρια ραντάρ, τις συστοιχίες πυραύλων (Patriot, Belharra, F-35) και τους αισθητήρες της χώρας. Μέσω αλγορίθμων και επεξεργασίας δεδομένων, η «Ασπίδα του Αχιλλέα» μπορεί να ιεραρχεί απειλές από μαχητικά αεροσκάφη, βαλλιστικούς πυραύλους, πυραύλους cruise και σμήνη drones, υποδεικνύοντας αυτόματα τη βέλτιστη απόκριση.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και το δεύτερο εγκεκριμένο πρόγραμμα που αφορά τα συστήματα μη κινητικής αντιμετώπισης μη επανδρωμένων σκαφών. Πρόκειται για προηγμένες τεχνολογίες ηλεκτρονικού πολέμου και παρεμβολέων (jammers) που εξουδετερώνουν εχθρικά drones χωρίς τη χρήση πολυδάπανων πυραύλων, προστατεύοντας κρίσιμες υποδομές και μονάδες ελιγμού.
Όπως ανακοίνωσε ο ίδιος ο Νίκος Δένδιας, τον Σεπτέμβριο θα παρουσιαστεί η τρίτη φάση της νέας Δομής Δυνάμεων, «δηλαδή τις αλλαγές τις οποίες θα φέρουμε έχοντας ενσωματώσει εντωμεταξύ τα διδάγματα των συγκρούσεων, των πολέμων και της αλλαγής της τεχνολογίας. Και θα σας παρουσιάσουμε επίσης, την εξέλιξη του Μακροπρόθεσμου Εξοπλιστικού δεκαετίας, δηλαδή για το διάστημα 2027-2037, και από εκεί και πέρα βεβαίως και για τη συνέχεια μετά από αυτό».