Στο επίκεντρο μιας μεγάλης έρευνας στην Κίνα βρίσκεται ο στρατηγός Ζανγκ Γιουχία, ένας από τους πιο έμπιστους μέχρι πρότινος αξιωματούχους του προέδρου Σι Τζινπίνγκ, καθώς σύμφωνα με τη Wall Street Journal, κατηγορείται ότι διέρρευσε κρίσιμες πληροφορίες για το κινεζικό πυρηνικό πρόγραμμα στις Ηνωμένες Πολιτείες και ότι δέχτηκε τεράστια ποσά σε δωροδοκίες για να προωθήσει αξιωματικούς σε υψηλές θέσεις, μεταξύ αυτών και σε υπουργικό επίπεδο. Η υπόθεση αυτή έρχεται να ταράξει συθέμελα το Πεκίνο και να φέρει νέα αναταραχή στις τάξεις του κινεζικού στρατού.
Η υπόθεση αποκαλύφθηκε σε εσωτερική ενημέρωση του Σαββάτου, στην οποία συμμετείχαν ανώτατοι αξιωματικοί, λίγο πριν το υπουργείο Άμυνας της Κίνας ανακοινώσει επίσημα ότι διεξάγεται έρευνα για «σοβαρές παραβιάσεις της κομματικής πειθαρχίας και των κρατικών νόμων». Ο Γιουχία, που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν από τους πιο πιστούς συνεργάτες του Σι, φαίνεται να εμπλέκεται σε σχηματισμό πολιτικών κλικών και κατάχρηση εξουσίας στο πλαίσιο της Κεντρικής Στρατιωτικής Επιτροπής, του κορυφαίου στρατιωτικού οργάνου λήψης αποφάσεων του Κομμουνιστικού Κόμματος.
Οι αρχές ερευνούν επίσης την εποπτεία του στη διεύθυνση ερευνών και προμηθειών στρατιωτικού υλικού, μια από τις ισχυρότερες υπηρεσίες της χώρας. Πηγές της εφημερίδας αναφέρουν ότι ο Ζανγκ φέρεται να έλαβε τεράστια χρηματικά ποσά για να προωθήσει ανώτερους αξιωματικούς μέσα από το δίκτυο αυτό, που διαχειρίζεται προϋπολογισμούς δισεκατομμυρίων. Η πιο βαριά κατηγορία όμως είναι ότι διέρρευσε τεχνικά δεδομένα πυρηνικών όπλων στις ΗΠΑ, γεγονός που έχει σημάνει συναγερμό στο Πεκίνο.
Μέρος των αποδεικτικών στοιχείων φέρεται να προήλθε από τον Γκου Τζούν, πρώην επικεφαλής της κρατικής China National Nuclear Corp., η οποία εποπτεύει όλα τα πυρηνικά προγράμματα της χώρας. Ο Γκου, ο οποίος τελεί υπό έρευνα για σοβαρές παραβιάσεις της νομοθεσίας, φαίνεται να συνέδεσε τον Γιουχία με περιστατικό παραβίασης ασφαλείας στον πυρηνικό τομέα. Παρά ταύτα, οι λεπτομέρειες αυτής της παραβίασης δεν έχουν δημοσιοποιηθεί.
Σε δήλωσή του στη Wall Street Journal, ο εκπρόσωπος της κινεζικής πρεσβείας στην Ουάσινγκτον, Λιου Πένγκγιου, ανέφερε ότι η απόφαση για τη διερεύνηση του στρατηγού αποδεικνύει πως το κόμμα ακολουθεί «προσέγγιση πλήρους κάλυψης και μηδενικής ανοχής στη διαφθορά». Πολλοί αναλυτές εκτιμούν ότι η νέα εκστρατεία του Σι εναντίον διαφθοράς και απιστίας στις ένοπλες δυνάμεις είναι η πιο σκληρή από την εποχή του Μάο Τσε Τουνγκ.
Ο Γιουχία, όπως και ο Σι, ανήκει στους λεγόμενους «πρίγκιπες» της Κίνας, τους απογόνους επαναστατικών στελεχών του κόμματος. Ο πατέρας του είχε πολεμήσει στο πλευρό του πατέρα του Σι κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου που οδήγησε στην κατάληψη της εξουσίας από τις κομμουνιστικές δυνάμεις το 1949. Η ιστορική αυτή σύνδεση καθιστά την πτώση του ακόμη πιο ηχηρή.
«Αυτή η κίνηση είναι άνευ προηγουμένου στην ιστορία του κινεζικού στρατού και αντιπροσωπεύει την ολοκληρωτική εξόντωση της ανώτατης διοίκησης», δήλωσε ο Κρίστοφερ Τζόνσον, επικεφαλής της εταιρείας πολιτικού ρίσκου China Strategies Group. Σύμφωνα με πηγές, η υπόθεση του Γιουχία συνδέεται και με την άνοδο του πρώην υπουργού Άμυνας Λι Σανγκφλού, τον οποίο ο Ζανγκ φέρεται να βοήθησε να προαχθεί με αντάλλαγμα μεγάλες δωροδοκίες. Ο Λι απομακρύνθηκε το 2023 και απολύθηκε επίσημα το 2024 για διαφθορά.
Το βάθος της έρευνας αποτυπώνεται και στο γεγονός ότι ο Σι διέταξε αναδρομική έρευνα για τη θητεία του Γιουχία στην περιφέρεια Σενιάνγκ, όπου υπηρέτησε από το 2007 έως το 2012. Παράλληλα, κατασχέθηκαν κινητά τηλέφωνα αξιωματικών που ανέλαβαν θέσεις επί των ημερών του, ενώ η έρευνα έχει πλέον επεκταθεί σε χιλιάδες στελέχη με δεσμούς προς αυτόν και τον στρατηγό Λιού Ζενλί, επικεφαλής του Κοινού Επιτελείου.
Ο Τζόνσον σημειώνει πως «ο Σι αρχικά απέφυγε να αγγίξει τα ανώτατα στελέχη του στρατού για να μη διαταράξει την ισορροπία ισχύος», όμως «τελικά συνειδητοποίησε ότι αυτό ήταν αδύνατο και η σημερινή κίνηση είναι η ολοκλήρωση αυτής της διαδικασίας». Οι αναλυτές θεωρούν πως η αδιαφάνεια του κινεζικού πολιτικού συστήματος δυσκολεύει την εξαγωγή συμπερασμάτων για τα πραγματικά κίνητρα του Σι, ωστόσο είναι σαφές ότι η εκκαθάριση των παλαιών στελεχών ενισχύει τη μονοκρατορία του.
Το PLA Daily, η επίσημη εφημερίδα του στρατού, σε άρθρο του Σαββάτου, υπογράμμισε ότι ο Γιουχία «υπονόμευσε τις θεσμικές αρχές» και «παρέκκλινε από την αλυσίδα διοίκησης του Σι», αναδεικνύοντας την πολιτική διάσταση της υπόθεσης. Ο αναλυτής Λάιλ Μόρις του Ινστιτούτου Πολιτικής της Ασίας σημείωσε ότι η έμφαση σε τέτοιες παραβιάσεις επιβεβαιώνει την απόλυτη εξουσία του προέδρου επί των ενόπλων δυνάμεων. «Η απομάκρυνση του Γιουχία δείχνει δύναμη, όχι αδυναμία», πρόσθεσε.
Η αποκαθήλωση του στρατηγού αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου ξεκαθαρίσματος λογαριασμών στον κινεζικό στρατό. Από το καλοκαίρι του 2023, περισσότεροι από 50 ανώτεροι αξιωματικοί έχουν τεθεί υπό έρευνα ή έχουν απομακρυνθεί. Η Κεντρική Στρατιωτική Επιτροπή, που το 2022 είχε έξι στρατηγούς, πλέον διαθέτει μόλις έναν εν ενεργεία ένστολο, τον Ζανγκ Σενγκμίν, ο οποίος προήχθη πρόσφατα. Αντίθετα με τους βετεράνους Γιουχία και Ζενλί, ο Σενγκμίν προέρχεται από τον πολιτικό μηχανισμό, με ρόλο εσωτερικού ελέγχου και πειθαρχίας.
Ο καθηγητής Τέιλορ Φράβελ από το MIT επισημαίνει ότι το «κενό στην κορυφή» του στρατεύματος μπορεί να επηρεάσει την επιχειρησιακή ετοιμότητα της Κίνας, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα, καθώς το Πεκίνο επιδιώκει μια πιο υπολογισμένη στρατηγική για την Ταϊβάν και προετοιμάζεται για διαπραγματεύσεις υψηλού ρίσκου με την Ουάσινγκτον για ζητήματα ασφάλειας και εμπορίου. Παρότι το κινεζικό καθεστώς προβάλλει την εκστρατεία αυτή ως ένδειξη ισχύος, πολλοί αναλυτές τη βλέπουν ως μια ιστορική προσπάθεια πλήρους ελέγχου του στρατού από τον Σι Τζινπίνγκ.
Πηγή: Wall Street Journal
