Έχουν περάσει 47 χρόνια από το 1979 όταν ξέσπασε η Ισλαμική Επανάσταση που ανέτρεψε τη μοναρχία και έστειλε τη βασιλική οικογένεια στην εξορία. Τώρα, ο Ρεζά Παχλαβί, πρωτότοκος γιος του τελευταίου Σάχη, φαίνεται να επιστρέφει στην πολιτική σκηνή του Ιράν.
Τότε, ήταν μόλις 16 ετών. Σήμερα, στα 65 του και εν μέσω κύματος αντικαθεστωτικών διαδηλώσεων, ο Παχλαβί διεκδικεί τον ρόλο του ηγέτη της αντιπολίτευσης και με ανάρτησή του στο Χ σημείωσε πως είναι έτοιμος να επιστρέψει:
«Αγαπητοί μου συμπατριώτες,
Με το θάρρος και τη σταθερότητά σας έχετε προκαλέσει τον θαυμασμό ολόκληρου του κόσμου. Η νέα, μαζική και επιβλητική παρουσία σας στους δρόμους σε όλο το Ιράν, το βράδυ της Παρασκευής, ήταν μια ηχηρή απάντηση στις απειλές του προδότη και εγκληματία ηγέτη της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Είμαι βέβαιος ότι είδε αυτές τις εικόνες από το κρησφύγετό του και κυριολεκτικά έτρεμε από φόβο.
Τώρα, μετά τη δυναμική ανταπόκρισή σας στο πρώτο κάλεσμα, είμαι σίγουρος ότι, με πιο στοχευμένη παρουσία στους δρόμους και ταυτόχρονα με τη διακοπή των οικονομικών «αρτηριών», θα φέρουμε την Ισλαμική Δημοκρατία και τον φθαρμένο και εύθραυστο μηχανισμό καταστολής της πλήρως στα γόνατα.
Σε αυτό το πλαίσιο, καλώ τους εργάτες και τους εργαζόμενους στους κρίσιμους τομείς της οικονομίας – ιδίως στις μεταφορές, καθώς και στο πετρέλαιο, το φυσικό αέριο και την ενέργεια – να ξεκινήσουν τη διαδικασία γενικής απεργίας.
Παράλληλα, ζητώ από όλους σας σήμερα και αύριο, Σάββατο και Κυριακή (20 και 21 του μήνα), αυτή τη φορά από τις 6 το απόγευμα, να βγείτε στους δρόμους με σημαίες, εικόνες και εθνικά σύμβολα και να κάνετε τους δημόσιους χώρους δικούς σας. Ο στόχος μας πλέον δεν είναι απλώς να βγαίνουμε στους δρόμους· στόχος είναι να προετοιμαστούμε για την κατάληψη των κέντρων των πόλεων και τη διατήρησή τους.
Για να το πετύχουμε αυτό, κινηθείτε όσο γίνεται από διαφορετικές διαδρομές προς τα πιο κεντρικά σημεία των πόλεων και ενώστε τις ξεχωριστές ομάδες μεταξύ τους. Ταυτόχρονα, προετοιμαστείτε από τώρα για παραμονή στους δρόμους και φροντίστε για τον απαραίτητο εξοπλισμό.
Προς τη νεολαία της Φρουράς του Αιώνιου Ιράν και προς όλες τις ένοπλες και δυνάμεις ασφαλείας που έχουν ενταχθεί στην πλατφόρμα εθνικής συνεργασίας, λέω: επιβραδύνετε και αποδιοργανώστε ακόμη περισσότερο τη μηχανή καταστολής, ώστε την καθοριστική ημέρα να τη θέσουμε οριστικά εκτός λειτουργίας.
Κι εγώ προετοιμάζω την επιστροφή μου στην πατρίδα, για να βρίσκομαι δίπλα σας, στον μεγάλο λαό του Ιράν, τη στιγμή της νίκης της εθνικής μας επανάστασης. Πιστεύω ακράδαντα ότι εκείνη η ημέρα είναι πολύ κοντά».
هممیهنان عزیزم،
شما با شجاعت و ایستادگی خود، تحسین جهانیان را برانگیختهاید. حضور دگرباره و پرشکوهتان در خیابانهای سراسر ایران در شامگاه جمعه، پاسخی دندانشکن به تهدیدهای رهبر خائن و جنایتکار جمهوری اسلامی بود. یقین دارم که او این تصاویر را از مخفیگاهش دیده و از وحشت لرزیده… pic.twitter.com/MaQDiwkXRL
— Reza Pahlavi (@PahlaviReza) January 10, 2026
Ο εξόριστος πρίγκιπας διάδοχος του Ιράν, Ρεζά Παχλαβί, θεωρείται από πολλούς αναλυτές ως η κινητήρια δύναμη πίσω από το νέο κύμα διαμαρτυριών.
Ποιος είναι ο Ρεζά Παχλαβί
Ο Ρεζά Παχλαβί γεννήθηκε στις 31 Οκτωβρίου 1960 και μεγάλωσε μέσα στην πολυτέλεια ως διάδοχος του πατέρα του, Σάχη Μοχαμάντ Ρεζά Παχλαβί, ο οποίος είχε κληρονομήσει τον θρόνο από τον δικό του πατέρα, έναν αξιωματικό του στρατού που κατέλαβε την εξουσία με την υποστήριξη του Ηνωμένου Βασιλείου.
Όπως αναφέρει το sky news, η εξουσία του πατέρα του κ. Παχλαβί ενισχύθηκε από ένα πραξικόπημα υποστηριζόμενο από τη CIA το 1953, και ο ίδιος συνέχισε να συνεργάζεται στενά με τις ΗΠΑ.
Ο νεαρός τότε διάδοχος έπαιξε κάποτε ροκ μουσική στο Παλάτι Νιαβαράν κατά τη διάρκεια της επίσκεψης του τότε προέδρου των ΗΠΑ, Τζίμι Κάρτερ, στην Τεχεράνη την παραμονή της Πρωτοχρονιάς, σύμφωνα με έναν βιογράφο του πατέρα του. Όμως, προβλήματα διαφαίνονταν στον ορίζοντα για τον «Θρόνο του Παγωνιού».
Η Ισλαμική Επανάσταση
Παρά το γεγονός ότι επωφελήθηκε από την άνοδο των τιμών του πετρελαίου τη δεκαετία του 1970, η διακυβέρνηση του Σάχη μαστιζόταν από την οικονομική ανισότητα και τον φόβο γύρω από την υπηρεσία πληροφοριών του, τη SAVAK, η οποία έγινε διαβόητη για την καταστολή και τα βασανιστήρια πολιτικών αντιφρονούντων.
Εκατομμύρια άνθρωποι διαδήλωσαν κατά του Σάχη, ο οποίος παρεμποδιζόταν από την αδυναμία του να δράσει και από τις λανθασμένες αποφάσεις που έλαβε ενώ πάλευε κρυφά με καρκίνο σε τελικό στάδιο.
Ένα χρόνο μετά την αναχώρηση του διαδόχου Ρεζά από το Ιράν για τη σχολή ιπταμένων σε μια αεροπορική βάση των ΗΠΑ στο Τέξας το 1978, ο πατέρας του εγκατέλειψε τη χώρα κατά την έναρξη της Επανάστασης, η οποία οδήγησε τους Σιίτες κληρικούς στην εγκαθίδρυση της θεοκρατικής κυβέρνησης του Ιράν.
Μετά τον θάνατο του πατέρα του, η εξόριστη βασιλική αυλή ανακοίνωσε ότι ο κ. Παχλαβί είχε αναλάβει τον ρόλο του Σάχη στις 31 Οκτωβρίου 1980 — την ημέρα των 20ών γενεθλίων του.
Προσπάθειες απόκτησης επιρροής κατά τη διάρκεια της εξορίας
Ο κ. Παχλαβί προσπαθεί να αποκτήσει επιρροή στο Ιράν κατά τη διάρκεια των σχεδόν πέντε δεκαετιών που βρίσκεται στην εξορία, ζώντας κυρίως στις ΗΠΑ – στο Λος Άντζελες και την Ουάσιγκτον.
Το 1986, η Washington Post ανέφερε ότι η CIA είχε προμηθεύσει τους συμμάχους του πρίγκιπα με έναν «μικροσκοπικό τηλεοπτικό πομπό για μια 11λεπτη παράνομη εκπομπή» του κ. Παχλαβί, η οποία «υπέκλεψε» το σήμα δύο σταθμών της Ιρανικής Δημοκρατίας. Κατά τη διάρκεια της εκπομπής, φέρεται να δήλωσε: «Θα επιστρέψω και μαζί θα χαράξουμε τον δρόμο για την ευτυχία και την ευημερία του έθνους μέσω της ελευθερίας».
Ο κ. Παχλαβί διατηρεί ενεργή την παρουσία του στις συζητήσεις για το μέλλον του Ιράν μέσω βίντεο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ενώ τα περσόφωνα ειδησεογραφικά κανάλια προβάλλουν συχνά τις εκκλήσεις του για περαιτέρω διαδηλώσεις.
Ποιες είναι οι ιδέες του για το μέλλον του Ιράν;
Τα τελευταία χρόνια, ο κ. Παχλαβί έχει θέσει την ιδέα ότι το Ιράν θα μπορούσε να μετατραπεί σε μια συνταγματική μοναρχία, ενδεχομένως με έναν ηγεμόνα που θα εκλέγεται αντί να κληρονομεί το αξίωμα, τονίζοντας ωστόσο ότι η τελική απόφαση θα ανήκει στον ιρανικό λαό.
Ωστόσο, ενώ οι εξόριστοι οπαδοί της μοναρχίας ονειρεύονται την επιστροφή της δυναστείας του Παχλαβί, οι προσπάθειές του να κερδίσει ευρύτερη απήχηση έχουν εμποδιστεί για αρκετούς λόγους. Σε αυτούς περιλαμβάνονται οι δυσάρεστες αναμνήσεις από τη ζωή υπό τη διακυβέρνηση του πατέρα του, οι ανησυχίες ότι ο ίδιος και η οικογένειά του είναι αποκομμένοι από το σύγχρονο Ιράν, καθώς και το γεγονός ότι οι νεότερες γενιές της χώρας γεννήθηκαν δεκαετίες μετά το τέλος της εξουσίας του Σάχη.
Έχει επίσης δεχθεί κριτική για την υποστήριξή του προς το Ισραήλ, ειδικά μετά τον πόλεμο 12 ημερών μεταξύ Ισραήλ και Ιράν τον περασμένο Ιούνιο. Το 2023, συναντήθηκε με τον Πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου στο Ισραήλ, και η χώρα τον έχει υποστηρίξει με τη σειρά της.
Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έχει αφήσει να εννοηθεί ότι προς το παρόν δεν σκοπεύει να συναντηθεί με τον κ. Παχλαβί, υποδηλώνοντας ότι περιμένει να δει την κατάληξη των διαδηλώσεων προτού στηρίξει κάποιον ηγέτη της αντιπολίτευσης.
Ενώ το αποτέλεσμα των διαδηλώσεων σε όλο το Ιράν παραμένει αβέβαιο, δεν είναι σαφές αν οι διαδηλωτές που φωνάζουν συνθήματα υπέρ του Σάχη στηρίζουν τον Παχλαβί ή αν απλώς εκφράζουν την επιθυμία τους να επιστρέψουν σε μια εποχή πριν από την Ισλαμική Επανάσταση.