Τα τελευταία χρόνια, γινόμαστε αυτόπτες μάρτυρες μεγάλων γεωπολιτικών εξελίξεων που έχουν μεταβάλει σημαντικά τη θεώρηση που είχαμε για το Διεθνές Δίκαιο, για την ειρήνη στην Ευρώπη, την παγκοσμιοποίηση, την πρόοδο και την ευμάρεια σε πολλά σημεία του πλανήτη.
Γράφει ο Αντιπτέραρχος (Ι) ε.α. Ιωάννης Βαμβάκος
Αρχικά η καλυμμένη υπό το πέπλο του «υβριδικού πολέμου» ξαφνική προσάρτηση της Κριμαίας στη Ρωσία το 2014 χτύπησε το πρώτο καμπανάκι συναγερμού στις χώρες της Ευρώπης και της Αμερικής. Ακολούθησε η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία που ήδη εισήλθε στον πέμπτο χρόνο επιχειρήσεων και το ειδεχθές απρόκλητο και απάνθρωπο τρομοκρατικό χτύπημα της Χαμάς στο Ισραήλ, στις 7 Οκτωβρίου 2023. Παρακολουθούμε με ανησυχία και έντονο ενδιαφέρον, τη μετάλλαξη του πολέμου, τη διαφοροποίηση των στρατιωτικών επιχειρήσεων, την απαξίωση του Διεθνούς Δικαίου.
Η συντονισμένη επίθεση από πλευράς ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν, το πρωινό του Σαββάτου 28 Φεβρουαρίου 2026, τελευταίο επεισόδιο στη διαφοροποίηση της καθεστηκυίας τάξης που είχαμε συνηθίσει, συγκλόνισε την υφήλιο προξενώντας ρίγη ανησυχίας, φόβου και έντονου προβληματισμού, σε ολόκληρη την περιοχή της Ευρασίας. Η εμβληματική εξόντωση του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεί και σημαντικών αξιωματούχων του, συνέπεια άκρως επιτυχημένου αεροπορικού πλήγματος και οι επακολουθήσασες εμφατικές και πλήρως αποτελεσματικές επιθέσεις σε υψηλής αξίας στόχους στο Ιράν, απονεύρωσαν το θεοκρατικό καθεστώς και μείωσαν δραματικά τις δυνατότητές του, έδωσαν όμως το έναυσμα για μια σκληρή και ανηλεή ανταλλαγή επιθέσεων εκατέρωθεν.
Οι αεροναυτικές δυνάμεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ καταφέρνουν συντριπτικά πλήγματα, έχοντας επί της ουσίας καταστρέψει ολοσχερώς την Ιρανική αεράμυνα και το όποιο ναυτικό, στέλνοντας παράλληλα πολλά υψηλόβαθμα στελέχη του καθεστώτος και των Φρουρών της Επανάστασης, να συναντήσουν τον Αλλάχ. Το Ιρανικό καθεστώς, δεν έχει καμία δυνατότητα άμυνας, παρά μόνο επίθεσης. Απαντά με τη χρήση εκατοντάδων βαλλιστικών πυραύλων, μη επανδρωμένων αεροχημάτων και πυραύλων cruise, χτυπώντας αδιάκριτα στρατιωτικούς και πολιτικούς στόχους, πετρελαϊκές εγκαταστάσεις, ξενοδοχεία, λιμάνια, σε όλες τις χώρες του Κόλπου αλλά και μακρύτερα, προσπαθώντας να διαχύσει την κρίση, εμπλέκοντας όλο και περισσότερες χώρες. Η κατάσταση στη Μέση Ανατολή βαίνει συνεχώς κλιμακούμενη, χωρίς άμεσα ορατό πέρας των επιχειρήσεων και της επόμενης ημέρας για τον λαό του Ιράν.
Την τρίτη ημέρα των επιχειρήσεων, η Χεσμπολάχ, πληρεξούσιος του Ιράν στο Λίβανο, χτύπησε με drones τη Βάση του Ηνωμένου Βασιλείου, στο Ακρωτήρι της Κύπρου. Η απρόκλητη αυτή επίθεση, συνιστά το πρώτο πλήγμα που δέχεται Ευρωπαϊκό έδαφος, στο πλαίσιο της σύρραξης στον Κόλπο. Τα αντανακλαστικά της Ελλάδας ήταν άμεσα. Η θυγατέρα βρίσκεται σε κίνδυνο και η μητέρα οφείλει να την προστατέψει…
Η λήψη απόφασης από τον Πρωθυπουργό και την Κυβέρνηση ήταν ταχεία, ξεκάθαρη και άκρως επιβεβλημένη υπό το φως των εξελίξεων. Η ετοιμότητα των Ενόπλων Δυνάμεων της Χώρας μας δεδομένη. Ήρθε η στιγμή να εφαρμόσουμε στην πράξη το δόγμα του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου, όπως το χαιρετίσαμε πριν πολλά χρόνια και επικαιροποιήθηκε πρόσφατα. Ήρθε η ώρα, να πραγματοποιήσουμε, όσα είχαμε φανταστεί τόσα χρόνια υπηρέτησης στις Ένοπλες Δυνάμεις, Η Κύπρος «δεν κείται μακράν». Ελλάδα και Κύπρος είναι τα δομικά στοιχεία του ενιαίου ελληνισμού. Έχουν κοινή γλώσσα, ρίζες, θρησκεία και εθνικό ύμνο. Συνδέονται γεωπολιτικά, ιστορικά, πολιτισμικά, υπαρξιακά.
Η αποστολή των φρεγατών «Κίμων» και «Ψαρά» καθώς και των F-16 Viper, έχουν τέσσερις βασικές παραμέτρους.
Ως πολιτική απόφαση, είναι απόλυτα ορθή. Η Ελλάδα, εγγυήτρια χώρα της Κύπρου, με τα υπερσύγχρονα μέσα που διαθέτει, σπεύδει άμεσα να στηρίξει αμυντικά την Κύπρο. Η Χώρα μας πρωτοπόρησε, ακολουθούμενη από τη Γαλλία η οποία στέλνει με τη σειρά της ναυτικές μονάδες. Το Ηνωμένο Βασίλειο, αν και χτυπήθηκε δική του επικράτεια ολιγώρησε. Αποφάσισε να συνδράμει, μετά από παρέλευση αρκετών ημερών.
Από καθαρά επιχειρησιακής άποψης, οι σύγχρονες «state of the art» αντιβαλλιστικές δυνατότητες της Φρεγάτας Belharra «Κίμων», μοναδικές, πρωτόγνωρες όχι μόνο για το στόλο μας, αλλά για τα δεδομένα ολόκληρης της Μεσογείου. Οι anti-drone δυνατότητες της Φρεγάτας «Ψαρά», που πλέει μαζί με τον Κίμωνα και αλληλοϋποστηρίζονται, με το δοκιμασμένο και ελληνικής κατασκευής σύστημα «Κένταυρος», εμπνέουν εμπιστοσύνη. Οι δυνατότητες των F-16 Viper για κατάρριψη drones είναι ιδιαίτερα μεγάλες, ημέρα και νύκτα, όπως και η ικανότητά τους για κατάρριψη πυραύλων τύπου cruise με σιγουριά και βαλλιστικών υπό προϋποθέσεις. Εξαιρετικά σημαντικό είναι το γεγονός της διασυνδεσιμότητας και διαλειτουργικότητας των δυο μονάδων επιφανείας με τα αεροσκάφη. Ανταλλάσσουν σε πραγματικό χρόνο πληροφορίες και δεδομένα στοχοποίησης, αυξάνοντας κατακόρυφα τη συνδυαστική τους αποτελεσματικότητα.
Μια όμως σημαντική παράμετρος, η τρίτη, είναι η ψυχολογική επίδραση που έχει η παρουσία δυο φρεγατών και τεσσάρων μαχητικών αεροσκαφών με το ελληνικό εθνόσημο, στη θάλασσα και τον εναέριο χώρο της Μεγαλονήσου. Όπως και η άμεση μετάβαση του Υπουργού Άμυνας και του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ στο νησί. Η συγκίνηση των Κύπριων αδελφών μας ολοφάνερη, η σιγουριά που νιώθουν μεγάλη, η ανύψωση του εθνικού φρονήματος πρωτόγνωρη.
Η τέταρτη παράμετρος, αφορά στην μουδιασμένη αρχικά στάση της φίλης και συμμάχου στο ΝΑΤΟ γειτονικής Τουρκίας, η οποία αιφνιδιάστηκε από την ταχύτητα και αποφασιστικότητα της Ελληνικής Κυβέρνησης αναφορικά με την έμπρακτη στήριξη με στρατιωτικά μέσα της Κύπρου, αλλά και τη μεταφορά της πυροβολαρχίας Patriot στην Κάρπαθο. Μετά την
παρέλευση δυο και πλέον ημερών, προσπαθεί να αντιδράσει με σκληρότερη ρητορική, λέγοντας ότι οι πράξεις αυτές δεν συνιστούν τετελεσμένα, ότι η Κάρπαθος οφείλει να είναι αποστρατικοποιημένη και ότι οι Τουρκοκύπριοι απολαμβάνουν προστασίας από τη «μητέρα πατρίδα Τουρκία», η οποία είναι και αυτή εγγυήτρια δύναμη.
Η καθυστερημένη προσπάθεια της Τουρκίας, να υποστηρίξει τα δικαιώματα του ψευδοκράτους, αλλά και να νουθετήσει τη Χώρα μας αναφορικά με την μεταφορά στην Κάρπαθο, ενός πλήρως αμυντικού συστήματος, των Patriot, επικαλούμενη τη συνθήκη των Παρισίων στην οποία δεν ήταν συμβαλλόμενο μέλος, άρα δεν δικαιούται να ομιλεί, δεν μας εκπλήσσει, κινείται σε προβλέψιμους και σχετικά ήπιους για την ώρα τόνους και στερείται λογικής, επιχειρησιακής αξίας και δικαιικής νομιμοποίησης. (*Σημειώνεται ότι το μεσημέρι του Σαββάτου, έγινε γνωστό ότι η Τουρκία θα στείλει στα κατεχόμενα τέσσερα πολεμικά αεροσκάφη).
Παράλληλα, διαπιστώνουμε στην πράξη την ιδιαίτερα σημαντική και μοναδική αξία της ενοποιημένης αντιπυραυλικής, αντιβαλλιστικής και αντιαεροπορικής άμυνας. Τα εκατέρωθεν χτυπήματα στον Κόλπο, είναι αεροναυτικά. Τα αποτελέσματά τους στον φυσικό χώρο των συγκρούσεων, αλλά και στο πεδίο των ψυχολογικών επιχειρήσεων και της στρατηγικής επικοινωνίας, είναι συνάρτηση της αεράμυνας των εμπλεκομένων πλευρών.
Η Χώρα μας διαθέτει σύγχρονη και πλήρως αποτελεσματική ενοποιημένη αεράμυνα η οποία κατά βάση στηρίζεται σε μεγάλο αριθμό υπερσύγχρονων μαχητικών αεροσκαφών, ευρέως πλέγματος αποκάλυψης μέσω ραντάρ και αντιαεροπορικών/αντιβαλλιστικών συστημάτων του Στρατού Ξηράς, του Πολεμικού Ναυτικού και της Πολεμικής Αεροπορίας. Ο εθνικός εναέριος χώρος και το FIR Αθηνών καλύπτονται ολιστικά και αποτελεσματικά.
Επιπρόσθετα, διαθέτουμε και εξειδικευμένα Κέντρα, όπως το μοναδικό στο είδος του Πεδίο Βολής Κρήτης, όπου ελέγχονται και πιστοποιούνται αντιαεροπορικά και αντιβαλλιστικά συστήματα και όπλα, προς όφελος της Χώρας μας και του ΝΑΤΟ και το Κέντρο Αριστείας Ενοποιημένης Αντιαεροπορικής και Αντιβαλλιστικής Άμυνας (Integrated Air and Missile Defence Centre of Excellence), τοποθετημένα στρατηγικά στην περιοχή της Σούδας.
Η Ελλάδα, προασπίζει τα δικαιώματά της και την εθνική της κυριαρχία, συνδράμει τους Κύπριους αδελφούς μας και εφαρμόζει το ενιαίο αμυντικό δόγμα.
Έχουμε τα μέσα, τη θέληση, τη δύναμη, το φρόνημα, την ικανότητα. Το κάνουμε πράξη.
