Εάν πρόκειται να υπάρξει μια συμφωνία ειρήνης μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν, θα πρέπει να ξεπεραστεί ένα γνώριμο εμπόδιο: ο Μπενιαμίν Νετανιάχου. Όπως αναφέρει σε ανάλυσή του για τον Guardian ο Άντριου Ροθ, οι ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις στον Λίβανο έχουν μετατραπεί σε σημείο τριβής στις διαπραγματεύσεις για ένα πιθανό άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, δοκιμάζοντας για ακόμη μία φορά τη συχνά ασταθή συμμαχία μεταξύ του Ντόναλντ Τραμπ και του Ισραηλινού Πρωθυπουργού.
Αυτή τη φορά, ο Νετανιάχου βρίσκεται υπό ιδιαίτερα έντονη πίεση να αποδείξει ότι οι επιχειρήσεις του κατά της Χαμάς, της Χεζμπολάχ και του Ιράν έχουν αποφέρει αποτελέσματα, καθώς οδεύει προς εκλογές με την πολιτική του επιβίωση να διακυβεύεται.
Οι απειλές του Ισραηλινού Πρωθυπουργού τη Δευτέρα για βομβαρδισμό των νότιων προαστίων της Βηρυτού με στόχο την εκδίωξη της Χεζμπολάχ οδήγησαν το Ιράν να δηλώσει ότι θα διακόψει τις διαπραγματεύσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες έως ότου «παγώσει» η συγκεκριμένη σύγκρουση. Ο Τραμπ, βλέποντας τις συνομιλίες να κινδυνεύουν να καταρρεύσουν ενώ είχε υποστηρίξει ότι μια συμφωνία ήταν κοντά, απάντησε: «Νομίζω ότι μιλήσαμε υπερβολικά πολύ».
Η τηλεφωνική επικοινωνία που προκάλεσε θόρυβο
Η κρίση κορυφώθηκε με μία τηλεφωνική επικοινωνία μεταξύ Τραμπ και Νετανιάχου, η οποία, σύμφωνα με ορισμένες πηγές, ήταν ιδιαίτερα έντονη.
«Τι στο διάολο κάνεις;», φέρεται να είπε ο Τραμπ στον Ισραηλινό πρωθυπουργό, σύμφωνα με αξιωματούχο που επικαλείται το Axios. Άλλη πηγή περιέγραψε τον Αμερικανό Πρόεδρο να λέει στον Νετανιάχου: «Θα ήσουν στη φυλακή αν δεν ήμουν εγώ».
Η συγκεκριμένη εκδοχή αμφισβητείται. Το ισραηλινό Channel 12 υποστήριξε ότι το πρόβλημα προέκυψε από παρεξήγηση μεταξύ των δύο ηγετών.
«Ο Τραμπ θεώρησε ότι ο Νετανιάχου υπονοούσε πως ο πόλεμος συνεχιζόταν με πλήρη ένταση, ενώ ο Νετανιάχου θεώρησε ότι ο Τραμπ υπονοούσε πλήρη κατάπαυση του πυρός», έγραψε ο πολιτικός αναλυτής Αμίτ Σεγκάλ, επικαλούμενος στενό συνεργάτη του Ισραηλινού Πρωθυπουργού.
Αργότερα ο Τραμπ δήλωσε στο ABC News: «Υπήρξε ένα μικρό πρόβλημα σήμερα, αλλά το διόρθωσα πολύ γρήγορα, όπως πιθανότατα παρατηρήσατε».
Ένας πρωθυπουργός υπό πολιτική πίεση
Ο Νετανιάχου έχει συνεργαστεί με πέντε Αμερικανούς Προέδρους από την πρώτη του θητεία το 1996 και είναι γνωστό ότι έχει δοκιμάσει τις αντοχές όλων τους.
Ωστόσο, η τρέχουσα συγκυρία θεωρείται ιδιαίτερα δύσκολη για τον ίδιο. Τη Δευτέρα η Κνεσέτ, το κοινοβούλιο του Ισραήλ, ενέκρινε με 106 ψήφους υπέρ και καμία κατά την πρώτη ανάγνωση νομοσχέδιο για τη διάλυση του κοινοβουλίου, με πρόωρες εκλογές να αναμένονται το φθινόπωρο.
Παρά τη βελτίωση που κατέγραψαν παλαιότερα τα ποσοστά δημοτικότητάς του μετά τα πλήγματα κατά της ηγεσίας του Ιράν, η δημοτικότητά του έχει πλέον υποχωρήσει καθώς οι συγκρούσεις στο Ιράν, τη Γάζα και τον Λίβανο παρατείνονται.
«Δεν έχει κάποια ισχυρή αφήγηση με την οποία να πάει σε αυτές τις εκλογές. Χρειάζεται είτε να πετύχει μια νίκη στον Λίβανο είτε τουλάχιστον να μπορεί να υποστηρίξει ότι συνεχίζει να πολεμά», δήλωσε ο Ίλαν Γκόλντενμπεργκ, πρώην ειδικός σύμβουλος για τη Μέση Ανατολή της αντιπροέδρου Κάμαλα Χάρις.
«Χρειάζεται να μπορεί να λέει: συνεχίζω να εργάζομαι για την απόλυτη νίκη. Είναι πολύ καλύτερη ιστορία από το να παραδεχθεί ότι όλα τελείωσαν χωρίς να έχει εξουδετερώσει πραγματικά αυτές τις απειλές», πρόσθεσε.
Η δίκη που συνεχίζει να τον ακολουθεί
Παράλληλα, αυτή την εβδομάδα επανεκκίνησαν οι ακροάσεις στη μακροχρόνια δικαστική υπόθεση όπου ο Νετανιάχου κατηγορείται για απάτη και δωροδοκία.
Ο Ισραηλινός Πρωθυπουργός έχει επανειλημμένα χρησιμοποιήσει τη θέση του ως ηγέτης μιας χώρας που βρίσκεται σε πόλεμο για να καθυστερήσει τη διαδικασία, συνδέοντας ουσιαστικά την πολιτική του επιβίωση με την προσωπική του ελευθερία.
Οι πολιτικοί υπολογισμοί του Τραμπ
Παρότι ο Νετανιάχου πέτυχε να πείσει τον Τραμπ να προχωρήσει σε κοινά πλήγματα κατά του Ιράν, οι πολιτικές προτεραιότητες του Αμερικανού Προέδρου ενδέχεται πλέον να υπερισχύσουν.
Παρά τους δημόσιους ισχυρισμούς του ότι δεν ανησυχεί για τις ενδιάμεσες εκλογές, ο Τραμπ επιστρέφει συχνά στα οικονομικά στοιχεία και ιδιαίτερα στις τιμές των καυσίμων για να αποδείξει την επιτυχία της κυβέρνησής του.
Κατά τη διάρκεια του τριημέρου της Memorial Day, οι μέσες τιμές καυσίμων στις Ηνωμένες Πολιτείες ήταν οι υψηλότερες από την περίοδο της πανδημίας.
Η διαρροή πληροφοριών από την τηλεφωνική επικοινωνία με τον Νετανιάχου ενδέχεται επίσης να υποδηλώνει ότι η αμερικανική κυβέρνηση επιθυμεί να εμφανιστεί σκληρή απέναντι στο Ισραήλ, ώστε να αποφύγει την εντύπωση ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός καθορίζει την αμερικανική πολιτική.
Μετά την επικοινωνία, ο Νετανιάχου επιβεβαίωσε ότι το Ισραήλ δεν θα πλήξει τη Βηρυτό εφόσον δεν δεχθεί επίθεση από τη Χεζμπολάχ.
Το Ιράν και τα Στενά του Ορμούζ
Το μεγάλο ερώτημα παραμένει η στάση του Ιράν. Η Τεχεράνη έχει διατηρήσει ασφυκτικό έλεγχο σε περίπου 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου κλείνοντας τα Στενά του Ορμούζ, εκτιμώντας ότι το οικονομικό κόστος θα ωθήσει τις Ηνωμένες Πολιτείες σε παραχωρήσεις.
Την ίδια στιγμή, ο αμερικανικός αποκλεισμός έχει προκαλέσει σοβαρό πλήγμα στην ιρανική οικονομία, απειλώντας τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της πετρελαϊκής βιομηχανίας και μία από τις βασικές πηγές εσόδων του καθεστώτος.
Παραμένει ασαφές εάν οι ισραηλινές επιχειρήσεις στον Λίβανο θα συνεχίσουν να αποτελούν «κόκκινη γραμμή» για το Ιράν στις διαπραγματεύσεις.
Άλλα κίνητρα, όπως η αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων, θα μπορούσαν να διευκολύνουν μια συμφωνία. Ωστόσο, ο Τραμπ, που είχε επικρίνει έντονα τον Μπαράκ Ομπάμα για αντίστοιχες κινήσεις στο πλαίσιο της πυρηνικής συμφωνίας με το Ιράν, εμφανίζεται απρόθυμος να ακολουθήσει τον ίδιο δρόμο.
Παρ’ όλα αυτά, συνεχίζει να δηλώνει αισιόδοξος.
«Χρειάζομαι ακόμη μερικά πράγματα για να ολοκληρωθεί», δήλωσε στο ABC News, προσθέτοντας αργότερα: «Θα πάρουμε αυτό που χρειαζόμαστε».
