Ένας σπάνιος πέλεκυς της Εποχής του Χαλκού, σε σχήμα κώνου, ηλικίας πάνω από 3.000 χρόνια και ενδεχομένως κατασκευασμένος από μέταλλο μετεωρίτη, ήρθε στο φως πρόσφατα στην Ινδονησία, αφήνοντας άναυδους αρχαιολόγους και ιστορικούς.
Πιστεύεται πως είναι ο πρώτος του είδους του στην περιοχή.
Το εξαιρετικό τεχνούργημα προσφέρει νέα στοιχεία για τις προηγμένες τεχνικές μεταλλουργίας και τις κοινωνικές πρακτικές των κοινοτήτων του Βόρνεο, αναδεικνύοντας την πλούσια κληρονομιά ακόμη και των πιο απόμακρων σημείων του νησιού.
Ο πέλεκυς προέρχεται από τη συλλογή ενός κατοίκου του χωριού, ο οποίος τον διατηρούσε μαζί με άλλα τεχνουργήματα, όσο έψαχνε για χρυσό.
Ανάμεσα στ’ αντικείμενα αυτά, υπήρχαν αρχαίες χάντρες από τη φυλή Dayak και παραδοσιακοί, πέτρινοι πέλεκες.
Ωστόσο, ο κωνικός πέλεκυς κέντρισε αμέσως την προσοχή των ειδικών, λόγω του μοναδικού του σχήματος, της περίτεχνης κατασκευής και της πιθανής προέλευσής του από μετεωρίτη.
Η νεαρή αρχαιολόγος Ida Bagus Putu Prajna Yogi, ήταν ανάμεσα στους πρώτους που εξέτασαν το εύρημα. “Όσα χρόνια μελετώ την αρχαιολογία του Καλιμαντάν, δεν είδα ποτέ μου έναν κωνικό πέλεκυ όπως αυτός”. Η παρατήρησή της, τονίζει τη σπανιότητα και τη σημασία της ανακάλυψης.
Μοναδικό εύρημα με πολλές συνέπειες
Ο Hartatik, μέλος της Ομάδας Εμπειρογνωμόνων Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Επαρχίας Μπάντζαρ (TACB), εξήγησε πως ο κωνικός πέλεκυς – με την τοπική περιγραφή “Gigi Petir” ή “Untu Gledek” – έχει τόσο πολιτιστική, όσο και ιστορική σημασία.
Αν και οι τοπικοί θρύλοι, υποδηλώνουν πως αυτά τα αντικείμενα εμφανίζονταν σε σημεία όπου έπεφταν αστραπές, οι επιστήμονες ισχυρίζονται πως μπορεί να είχαν κατασκευαστεί με τη χρήση προηγμένων τεχνικών μεταλλουργίας, ενδεχομένως ακόμη και από λιωμένο υλικό μετεωρίτη.
Αντίθετα με τους συνηθισμένους πέτρινους, ο κωνικός πέλεκυς πιθανόν να μην προοριζόταν για κοπή.
To μικρό του μέγεθος και το καλλιτεχνικό του σχέδιο, υποδηλώνουν πως, αποτελούσε σύμβολο κοινωνικού κύρους ή αντικείμενο ανταλλαγής. “Αναπαριστά τόσο καλλιτεχνική δεξιοτεχνία όσο και κοινωνική ιεραρχία, αντανακλώντας τον πολιτισμό των κοινοτήτων της Εποχής του Χαλκού στο Καλιμαντάν”, σημείωσε ο Hartatik.
Οι ειδικοί επισημαίνουν πως, είναι καθοριστικής σημασίας η επαλήθευση της αυθεντικότητας του τεχνουργήματος.
Καθοριστικής σημασίας η κατανόηση του πλαισίου της ανακάλυψης
Η κατανόηση του πλαισίου της ανακάλυψης – δηλαδή του πότε και πώς ανακαλύφθηκε και αν ήταν κληρονομημένο ή αν αποκαλύφθηκε από κάποιον – είναι σημαντική για τη διασφάλιση της ιστορικής ακρίβειας και του αποκλεισμού της δημιουργίας πλαστού αντιγράφου.
Η εμφάνιση του σπάνιου πέλεκυ προσφέρει αδιάσειστα στοιχεία που μαρτυρούν πως οι κοινότητες του Καλιμαντάν, είχαν εξελιχθεί πέρα από τη Λίθινη Εποχή, αξιοποιώντας περίπλοκες δεξιότητες μεταλλουργίας για συμβολικούς, κοινωνικούς και ενδεχομένως τελετουργικούς σκοπούς.
Ακόμη, η ανακάλυψη τονίζει τη σημασία της διαφύλαξης της τοπικής κληρονομιάς, αναδεικνύοντας πως, ακόμη και οι απομονωμένες περιοχές μπορούν να περιέχουν ανεκτίμητης αξίας στοιχεία για το παρελθόν της Ινδονησίας.
Η TACB και η Εθνική Υπηρεσία Έρευνας και Καινοτομίας (BRIN), συνεργάζονται με τις αρχές για την πραγματοποίηση εκτενέστερης ανάλυσης και επαλήθευσης της γνησιότητας.
Αν επαληθευτεί, η ανακάλυψη θα μετατρέψει το εύρημα σε ορόσημο για την μελέτη της Ινδονησίας της Εποχής του Χαλκού, με την πιθανότητα μάλιστα, ν’ αναθεωρήσει την κατανόηση των πρώτων κοινωνιών του Βόρνεο και των τεχνολογικών τους ικανοτήτων.
Το εξαιρετικό εύρημα, εκτός από το ότι κεντρίζει το ενδιαφέρον των αρχαιολόγων, αναδεικνύει τα διαχρονικά μυστήρια του πλούσιου πολιτιστικού τοπίου της Ινδονησίας.
Με την εξέλιξη των μελετών, ο κωνικός πέλεκυς της Εποχής του Χαλκού, μπορεί να αποκαλύψει ακόμη περισσότερα στοιχεία σχετικά με την εφευρετικότητα, την καλλιτεχνική παραγωγή και την κοινωνική περιπλοκότητα των αρχαίων κοινοτήτων του Βόρνεο.
