Κοσμήματα και στολίδια της πρώιμης Εποχής του Σιδήρου, τα οποία περιέχουν σίδηρο από μετεωρίτες, έφερε στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη και οι αρχαιολόγοι αντιλαμβάνονται ότι εκεί που έγινε η ανακάλυψη οι κάτοικοι, ήταν εξοικειωμένοι με την επεξεργασία του μετάλλου πολύ νωρίτερα απ’ ό,τι ήταν γνωστό μέχρι τώρα.
Η μελέτη, δημοσιεύτηκε στο «Journal of Archaeological Science: Reports», και αποκάλυψε πως, σχεδόν 26 δείγματα από κοσμήματα, μεταξύ των οποίων βραχιόλια, ένας κρίκος για τον αστράγαλο και μία καρφίτσα, και τα οποία ανακαλύφθηκαν σε αρχαίο κοιμητήριο της Πολωνίας, περιείχαν μετεωρικό σίδηρο.
«Αυτός ο μέτριος αριθμός των δειγμάτων ωστόσο, αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες συλλογές προϊόντων μετεωρίτη σιδήρου σε αρχαιολογικό χώρο παγκοσμίως», εξηγούν οι ερευνητές.
Ιδιαίτερη επεξεργασία του μετεωρικού σιδήρου
Οι επιστήμονες εικάζουν πως, οι άνθρωποι του Λουσάτιου Πολιτισμού, περίπου από το 750 π.Χ. ως το 600 π.Χ., έλιωναν και επεξεργάζονταν σίδηρο από μετεωρίτες για να δημιουργήσουν ένα συγκεκριμένο μοτίβο στα κοσμήματά τους.
Στην μελέτη, οι αρχαιολόγοι αξιοποίησαν τεχνουργήματα από δύο νεκροταφεία της πρώιμης Εποχής του Σιδήρου – το Częstochowa-Raków και από το Częstochowa-Mirów. Είναι και τα δύο στην νότια Πολωνία, σε απόσταση 6 χιλιομέτρων μεταξύ τους.
Αξιοποίησαν επίσης διάφορες τεχνικές, μεταξύ των οποίων φθορισμό ακτινών Χ και ηλεκτρονική μικροσκοπία, ώστε να προσδιορίσουν τη βασική σύνθεση των αρχαίων τεχνουργημάτων. Έτσι ανακάλυψαν ότι, τέσσερα από συνολικά 26 τεχνουργημάτων, μεταξύ των οποίων τρία βραχιόλια και μία καρφίτσα, ήταν κατασκευασμένα από μετεωρικό σίδηρο, πιθανώς από μία, μοναδική μετεωρική πηγή.
Βρήκαν πως, τα αντικείμενα περιείχαν σίδηρο, τόσο από χύτευση μετάλλων όσο και από μετεωρίτη. Ο λιωμένος σίδηρος, οι επιστήμονες υποψιάζονται ότι προερχόταν από το εμπόριο, πιθανώς από τα νοτιοδυτικά μεταλλεύματα που προέρχονται πιθανώς είτε από τις Άλπεις είτε από τα Βαλκάνια, αλλά σφυρηλατήθηκε τοπικά. Το ακατέργαστο αυτό υλικό, εξηγούν, συμπληρωνόταν από εξωγήινης προέλευσης σίδηρο.
Μεταγενέστερες αναλύσεις, αποκάλυψαν πως τα τεχνουργήματα από σίδηρο προέρχονταν από έναν «εξαιρετικά σπάνιο» διαστημικό λίθο, υψηλό σε περιεκτικότητα νικελίου, με την ονομασία μετεωρίτης αταξίτης. «Εκτενής εξέταση υποδηλώνει πως, χρησιμοποιούσαν μόνο μία πηγή μετεωρίτη σιδήρου», αναφέρουν οι επιστήμονες.
Ο μετεωρίτης σίδηρος «χρησιμοποιείτο σαν ορυκτός σίδηρος», εξηγούν. Τα ευρήματα μαρτυρούν ότι οι αρχαίοι κάτοικοι της νότιας Πολωνίας, μπορούσαν να επεξεργαστούν τον σίδηρο πολύ νωρίτερα απ’ ό,τι θεωρούσαν μέχρι πρότινος οι αρχαιολόγοι.
Υποδηλώνουν επίσης ότι ο μετεωρίτης σίδηρος δεν είχε πλέον την ίδια συμβολική αξία που είχε κατά την Εποχή του Χαλκού πριν από την ανακάλυψη της τήξης του σιδήρου. «Υποθέτουμε ότι o μετεωρίτης σίδηρος αξιοποιήθηκε σκόπιμα για την παραγωγή ενός συγκεκριμένου μοτίβου σε σιδερένιο κόσμημα – μία χιλιετία πριν από την εικαζόμενη εφεύρεση του χάλυβα wootz και του χάλυβα της Δαμασκού», αναφέρουν οι ερευνητές.
Παρότι το εύρημα ήταν μικρό, τα αποτελέσματα ανάγουν την Πολωνία σε έναν από τους πληρέστερους αρχαιολογικούς χώρους σε μετεωρίτη σίδηρο, στο ίδιο επίπεδο με τους χώρους της αρχαίας Αιγύπτου.
