Πρόκειται για μια φυσικά εμφανιζόμενη αθανασία των ιστών. Ένα κομμάτι ιστού από θαλάσσιο αγγούρι, το οποίο φαίνεται να είναι αθάνατο, κάνει τους επιστήμονες να αναρωτιούνται αν μόλις σκόνταψαν στο μυστικό για την ανάπλαση μελών.
Όχι, δεν είναι αστείο. Μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Science αναφέρει ότι ακρωτηριασμένο δείγμα του είδους Psolus fabricii επιβίωσε, αναπτύχθηκε και αυτοθεραπεύτηκε μόνο του σε φυσικό θαλασσινό νερό για τρία χρόνια.
Ο ιστός επέδειξε εξαιρετική ανθεκτικότητα, επιβιώνοντας πέραν της διάρκειας των πειραμάτων των ερευνητών.
«Πρόκειται για μια φυσικά εμφανιζόμενη αθανασία των ιστών», δήλωσε στο Ars Technica η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης Sara Jobson, ερευνήτρια στο Πανεπιστήμιο Memorial του Νιουφάουντλαντ.
«Το να έχουμε ιστούς που επιβιώνουν τόσο εύκολα είναι πρωτάκουστο. Δεν έχουμε ξαναδεί ποτέ κάτι παρόμοιο».
Κύτταρα που «τρέφονται» και αναπτύσσονται έξω από το σώμα
Η πρωτοφανής μακροζωία του δείγματος οφείλεται και στο γεγονός ότι ο ιστός του θαλάσσιου αγγουριού επιβίωσε σε κοινό θαλασσινό νερό με μικροοργανισμούς, αντί για αποστειρωμένη «αξενική» καλλιέργεια που χρησιμοποιούνταν σε προηγούμενες δοκιμές.
Ένας άλλος λόγος είναι ότι ο αφαιρεθείς ιστός στην πραγματικότητα επουλώνεται και αναπτύσσεται. Στα πειράματά τους, οι ερευνητές εντόπισαν σημάδια ανοσοποιητικής δραστηριότητας και αναδιοργάνωσης των ιστών, ενώ τα κύτταρα φάνηκε μάλιστα να διαφοροποιούνται και να απορροφούν θρεπτικά συστατικά από μόνα τους.
Μπορεί η «ουρά» να αναπτύξει μια νέα σαύρα;
Τούτου λεχθέντος, η αθανασία που επιδεικνύει δεν ανήκει στη σφαίρα της επιστημονικής φαντασίας. Παρόλο που επιμένει να επιβιώνει, ο αφαιρεθείς ιστός δεν έχει εξελιχθεί σε έναν νέο οργανισμό – και είναι ασαφές αν είναι καν «ζωντανός» με την παραδοσιακή έννοια.
Αναπτύσσεται και αυτοδιορθώνεται, ενώ όλες οι βιολογικές λειτουργίες συντήρησης είναι ενεργές, όμως παραμένει αδρανής και χωρίς συγκεκριμένη μορφή.
«Δεν έχουμε αναπτύξει ακόμα ένα νέο, ολοκληρωμένο θαλάσσιο αγγούρι, αλλά βλέπουμε μια αρκετά εντυπωσιακή ανάπτυξη και διαφοροποίηση κυττάρων κυριολεκτικά χρόνια μετά την αφαίρεση αυτού του ιστού», δήλωσε σε ανακοίνωσή της για το έργο η συν-συγγραφέας της μελέτης Rachel Sipler, ερευνήτρια στο Εργαστήριο Θαλάσσιων Επιστημών Bigelow.
«Είναι όπως μια σαύρα που χάνει την ουρά της. Γνωρίζουμε ότι ορισμένες σαύρες μπορούν να βγάλουν νέα ουρά· εδώ συζητάμε για το αν η ουρά μπορεί να αναπτύξει μια νέα σαύρα».
Νέοι ορίζοντες για τη Βιοϊατρική
Οι βιοϊατρικοί ερευνητές τρίβουν ήδη τα χέρια τους με την ανακάλυψη. Καθώς πρόκειται για ασπόνδυλο, υπάρχουν λιγότεροι περιορισμοί στην έρευνα που μπορεί να διεξαχθεί πάνω στον οργανισμό.
«Αυτή η ανακάλυψη αναδεικνύει ότι ο ωκεανός κρύβει βαθιά απροσδόκητες βιολογικές καινοτομίες», δήλωσε στην ανακοίνωση η Αντρέα Μπόντναρ (Andrea Bodnar), επιστημονική διευθύντρια του Ινστιτούτου Θαλάσσιας Γονιδιωματικής του Γκλόστερ (Gloucester Marine Genomics Institute), η οποία δεν συμμετείχε στη μελέτη.
«Το γεγονός ότι μοσχεύματα ιστού από ένα θαλάσσιο αγγούρι μπορούν να επουλωθούν, να αναδιοργανωθούν και να επιβιώσουν ανεξάρτητα για χρόνια σε φυσικό θαλασσινό νερό υποδηλώνει ένα εντελώς νέο μοντέλο βιολογικής ανθεκτικότητας και ανάπλασης ιστών».