Αρχαιολόγοι στο Βίμποργκ της Ρωσίας αποκάλυψαν δύο εντυπωσιακά ευρήματα που αναδιαμορφώνουν τη σύνδεση της πόλης με το μεσαιωνικό και μετα-μεσαιωνικό παρελθόν της. Μια χαμένη, επί μακρόν, σουηδική εραλδική πέτρα του 15ου αιώνα—που κάποτε ανήκε στην ισχυρή οικογένεια Tott, κυβερνήτες που εκπροσωπούσαν το σουηδικό στέμμα—ανακαλύφθηκε στο πιο απροσδόκητο μέρος: Σε έναν αγωγό αποχέτευσης κοντά στο Κάστρο του Βίμποργκ.
Λίγο αργότερα, εργάτες που ενίσχυαν ένα ανάχωμα στο κέντρο της πόλης σκόνταψαν πάνω σε ένα μαχαίρι του 19ου αιώνα που έμοιαζε με την παραδοσιακή καυκάσια κάμα. Σε συνδυασμό, αυτές οι τυχαίες ανακαλύψεις αναδεικνύουν πώς στρώματα της ιστορίας συνεχίζουν να αναδύονται από κάτω από τους δρόμους του Βίμποργκ, προσφέροντας νέα γνώση για την πολιτική και πολιτιστική κληρονομιά της περιοχής.
Σύμφωνα με τον Alexander Smirnov, διευθυντή του Μουσείου του Πάρκου Μονρεπό και ερευνητή στο Κέντρο Αρχαιολογίας Διάσωσης της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών (RAS), μερικά από τα πιο σημαντικά ευρήματα που σχετίζονται με το Κάστρο του Βίμποργκ ανακαλύφθηκαν πολύ πέρα από τα τείχη του κάστρου—και καθαρά από τύχη. Η συνέντευξή του δημοσιεύτηκε στις 19 Νοεμβρίου στη δημόσια σελίδα του Κέντρου, «ArcheoCode».
Μια εραλδική πέτρα του 15ου αιώνα ανακαλύφθηκε ξανά μετά από έναν αιώνα
Η ιστορία ξεκινά στα τέλη του 19ου αιώνα, όταν ο νεαρός ερευνητής Alfred Hackman διεξήγαγε την πρώτη συστηματική αρχαιολογική αξιολόγηση του Κάστρου του Βίμποργκ. Κατά τη διάρκεια της δουλειάς του, σχεδίασε μια μυστηριώδη πέτρινη πλάκα ενσωματωμένη σε έναν από τους τοίχους του κάστρου. Αν και το σχέδιό του διασώθηκε, η ίδια η πέτρα θεωρούνταν χαμένη για περισσότερα από 100 χρόνια.
Αυτό άλλαξε όταν αρχαιολόγοι εξέτασαν ένα μονώροφο κτίριο από τη δεκαετία του 1770 που βρισκόταν απέναντι από το κάστρο, στην άλλη πλευρά του νερού. Κατά τη διάρκεια μιας συνήθους ανασκαφής, αποκάλυψαν έναν σφραγισμένο αγωγό αποχέτευσης. Όταν το βαρύ πέτρινο καπάκι αναποδογυρίστηκε και καθαρίστηκε, η ομάδα έκανε μια εκπληκτική ανακάλυψη: Η πλάκα ήταν στην πραγματικότητα η από καιρό χαμένη εραλδική πέτρα της οικογένειας Tott, κυβερνητών που εκπροσωπούσαν τον Σουηδό βασιλιά στο Βίμποργκ.
Η πλάκα αρχικά κοσμούσε τα βασιλικά διαμερίσματα τη δεκαετία του 1450. Το ιπποτικό αυτό οικόσημο, με την περικεφαλαία και τα φτερά του, φαίνεται να αντικατοπτρίζει ένα τοπικό στυλ του 15ου αιώνα που ίσως διαφέρει από τα πιο συνηθισμένα εμβλήματα της οικογένειας Tott.
«Ένα πραγματικό ιπποτικό οικόσημο, ολοκληρωμένο, με κράνος και φτερά», εξηγεί ο Smirnov . «Ο Hackman δεν είχε καταλάβει απολύτως τι είχε βρει, αλλά το σχέδιό του με μολύβι ταιριάζει απόλυτα με την πλάκα που ανακαλύφθηκε. Ένα ιπποτικό έμβλημα του 15ου αιώνα—είναι μια γνήσια, υψηλής ποιότητας Μεσαιωνική κληρονομιά που αξίζει μια κεντρική θέση στο μουσείο».
Νέες θεωρίες για την πρώιμη ανάπτυξη του Βίμποργκ
Ο Smirvov αναφέρθηκε ακόμη σε ευρύτερες αρχαιολογικές έρευνες που έχουν αμφισβητήσει μακροχρόνιες παραδοχές σχετικά με την ανάπτυξη του Βίμποργκ ως πόλης. Χρόνια ανασκαφών οδήγησαν τους αρχαιολόγους σε μια απροσδόκητη υπόθεση: Τη στιγμή που το Βίμποργκ απέκτησε επίσημα το καθεστώς πόλης, μπορεί να μην ήταν στην πραγματικότητα μια «αληθινή» πόλη.
Αντίθετα, τα ευρήματα υποδηλώνουν την παρουσία μόνο του οχυρωμένου κάστρου και μερικών φτωχών αλιευτικών οικισμών γύρω από αυτό. Αυτή η επανερμηνεία της πρώιμης ανάπτυξης του Βίμποργκ, θα μπορούσε να επαναπροσδιορίσει τον τρόπο με τον οποίο οι ιστορικοί αντιλαμβάνονται την πολιτική και κοινωνική δομή της περιοχής κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα.
Προσπάθειες συντήρησης και άλλο ένα τυχαίο εύρημα
Οι αρχαιολογικές δραστηριότητες συνεχίζονται σε όλο το Βίμποργκ. Σε εξέλιξη βρίσκονται εργασίες συντήρησης στον Παλαιό Καθεδρικό Ναό, όπου ειδικοί σταθεροποιούν τα αρχαία λιθόκτιστα τμήματα. Παράλληλα, μια ακόμη αξιοσημείωτη ανακάλυψη έγινε κατά την ενίσχυση πρανών στην οδό Severnij Val, στο κέντρο της πόλης.
Οι εργάτες εντόπισαν ένα αρχαίο μαχαίρι σε βάθος περίπου ενός μέτρου, γεγονός που προκάλεσε άμεσο ενδιαφέρον από τις τοπικές αρχές. Η κυβέρνηση της Περιφέρειας Λένινγκραντ επιβεβαίωσε το εύρημα στις 2 Νοεμβρίου.
«Το μαχαίρι υποβάλλεται τώρα σε εργασίες αποκατάστασης και εξέταση από ειδικούς στο Κάστρο του Βίμποργκ», δήλωσε ο Vladimir Tsoy, αντιπρόεδρος της περιφερειακής κυβέρνησης. «Εάν επιβεβαιωθεί η ιστορική του αξία, θα γίνει μέρος της συλλογής του μουσείου και θα αποκαλύψει ακόμη ένα κεφάλαιο από το παρελθόν του Βίμποργκ».
Οι προκαταρκτικές εκτιμήσεις δείχνουν ότι το μαχαίρι χρονολογείται από τον 19ο αιώνα.
Το σχήμα του θυμίζει την καυκάσια «κάμα», ένα δίκοπο στιλέτο του οποίου η ονομασία -δανεισμένη από την οθωμανική γλώσσα- αναφέρεται σε αυτόν τον παραδοσιακό τύπο όπλου.
Μια πόλη όπου η ιστορία αναδύεται σε απροσδόκητα μέρη
Η επανανακάλυψη της εραλδικής πλάκας της οικογένειας Tott και η πρόσφατη ανεύρεση ενός μαχαιριού τύπου κάμα του 19ου αιώνα αναδεικνύουν τον αρχαιολογικό πλούτο του Βίμποργκ. Τα ευρήματα αυτά δείχνουν πως τα ίχνη της μεσαιωνικής και μετα-μεσαιωνικής ζωής της πόλης συνεχίζουν να εμφανίζονται σε απροσδόκητες τοποθεσίες – από τις οχυρώσεις του κάστρου έως συνηθισμένες δομές αποχέτευσης και αστικά εργοτάξια.
Καθώς η έρευνα προχωρά, οι αρχαιολόγοι πιστεύουν ότι αναμένονται ακόμη περισσότερες αποκαλύψεις, υποσχόμενες να εμβαθύνουν την κατανόηση του κόσμου για μια πόλη της οποίας η πολυεπίπεδη ιστορία εκτείνεται από Σουηδούς ιππότες και μεσαιωνικά οχυρά έως πολυπολιτισμικές επιρροές.
