Αρχαιολογικές ανασκαφές, οι οποίες πραγματοποιούνται στις Νήσους Όρκνι στη Σκωτία, έφεραν στο φως ένα εύρημα της εποχής των Βίκινγκ.
Πρόκειται για ένα λαξευμένο κομμάτι κόκκινου ψαμμίτη, στο οποίο απεικονίζεται ένα πρόσωπο με σύνθετες λεπτομέρειες. Η ανακάλυψη, μπορεί να αποτελεί συνδέεται με τον καθεδρικό ναό του Άγιου Μάγκνους, τον βορειότερο καθεδρικό ναό της Βρετανίας.
Κάτω από το αγρόκτημα Skaill, του 18ου αιώνα, στο αρχιπέλαγος του Όρκνι, στη Σκωτία, βρίσκεται ένας μεσαιωνικός οικισμός της εποχής των Βίκινγκς. Από εκεί αποκαλύφθηκε ένα πρόσωπο από το παρελθόν.
Κατά τη διάρκεια μιας ανασκαφής, στη νήσο Ράουσι, που ανήκει στο αρχιπέλαγος του Όρκνι μια φοιτήτρια του Τμήματος Αρχαιολογίας απομάκρυνε ένα τμήμα της αρχαίας κατασκευής και αποκάλυψε ένα κομμάτι ψαμμίτη, που απεικόνιζε ένα χαμογελαστό πρόσωπο και είναι πολύ πιθανόν να προήλθε από λατομείο στο νησί Eday.
«Είναι ένα πολύ συναρπαστικό εύρημα», αναφέρει η Sarah Jane Gibbon, μία από τους συντονιστές της αρχαιολογικής ανασκαφής στο Skaill, εκπροσωπώντας το ερευνητικό αρχαιολογικό κέντρο του Όρκνι. Και προσθέτει: «Στη διάρκεια των χρόνων, κατά τις ανασκαφές στο Skaill και στο Wirk – o παρακείμενος πύργος όπου στεγάζεται το δημαρχείο – έχουμε ανακαλύψει πολλά ενδιαφέροντα κομμάτια κόκκινου ψαμμίτη φτιαγμένα σε καλούπια, αλλά ποτέ δεν είχαμε δει κάτι τέτοιο».
Το κομμάτι του ψαμμίτη πιθανολογείται ότι έχει ηλικία άνω των 900 ετών και συνδέεται με τον σκανδιναβικό οικισμό που βρίσκεται στο έδαφος κάτω από το αγρόκτημα του 18ου αιώνα. Στην περιοχή, που κάποτε ανήκε στον Σίγκουρντ της Δύσης, έναν ισχυρό αρχηγό των Βίκινγκ του 12ου αιώνα, βρίσκονται μεσαιωνικά κτίρια.
Για παράδειγμα, το 2019, το ερευνητικό κέντρο, ανακάλυψε μια σκανδιναβική αίθουσα ποτού (το Skaill στα αρχαία σκανδιναβικά συνδέεται με τη λέξη hall).
Στη διάρκεια της πρόσφατης ανασκαφής, οι ερευνητές ανέσκαψαν ένα ορθογώνιο κτίριο με τοίχους πλάτους περίπου 1 μέτρου, το οποίο ήταν χτισμένο σε παρόμοιο αρχιτεκτονικό ρυθμό με ένα τετράγωνο κτίριο στον ίδιο χώρο, το οποίο θεωρείται ότι είναι σύγχρονο με το μεσαιωνικό αγρόκτημα.
Το κτίριο που ανακαλύφθηκε πρόσφατα, μπορεί να ήταν μια μεγάλη αποθήκη του αρχαίου αγροκτήματος. Μόλις η ομάδα απομάκρυνε τα εσωτερικά δάπεδα, η φοιτήτρια Katie Joss, ανακάλυψε το πρόσωπο στον ψαμμίτη.
«Βγάζαμε μια πλάκα, όταν κύλισε προς το μέρος μας το κεφάλι και, όπως το γυρίσαμε, αντικρίσαμε ένα πρόσωπο να μας κοιτάει. Ήταν στ’ αλήθεια συναρπαστικό», περιγράφει η Joss στο BBC.
Η Gibbon εξήγησε πως, το λαξευμένο πρόσωπο, είχε σχεδιαστεί με τέτοιο τρόπο ώστε να κοιτάει προς τα μπροστά, σε ελαφρά γωνία για να φαίνεται το πρόσθιο τμήμα στην κορυφή του κεφαλιού «με τις όμορφα λαξευμένες μπούκλες. Τα μάτια, φαίνονται κλειστά και το πρόσωπο έχει ένα διακριτικό χαμόγελο, με ασύμμετρες βλεφαρίδες που εκφράζουν έναν πραγματικό χαρακτήρα».
Η σημασία της τοποθεσίας
Η μοναδική φθορά στο πρόσωπο, είναι η σπασμένη μύτη του. Η Gibbon αναρωτιέται αν αυτό έγινε σκόπιμα ή αν ήταν ατύχημα. Ο ψαμμίτης ταιριάζει με θραύσματα από την κοντινή, παλιά ενοριακή εκκλησία της St. Mary, τα οποία δημιουργήθηκαν με καλούπι.
Η ομάδα ωστόσο, δυσκολεύτηκε να βρει ομοιότητες με το σχέδιο. Το μοναδικό πράγμα που βρήκε με ομοιότητα σε μέγεθος και μορφή, ήταν στον παρακείμενο καθεδρικό ναό του Άγιου Μάγκνους, στο Kirkwall, που χτίστηκε από τον Κόμη του Ρόγκνβαλντ, φίλο του αρχηγού των Βίκινγκς, Σίγκουρντ.
Στον καθεδρικό ναό του Kirkwall, η ομάδα εντόπισε στη νότια πλευρά το πλαίσιο ενός παραθύρου, το οποίο έχει λαξευμένο ένα πρόσωπο με μπούκλα, όπως σε αυτές που βρέθηκαν στο πρόσωπο από το Skaill.
Η μπούκλα από το τεχνούργημα του καθεδρικού, είναι στην αριστερή πλευρά του προσώπου, ενώ στο πρόσωπο από το Skaiil, στη δεξιά. Έτσι μοιάζει το ένα πρόσωπο να είναι το ένα αντικατοπτρισμός του άλλου.
«Πιστεύουμε πως, βρισκόμαστε στην αίθουσα που έχτισε και στην οποία έζησε ο Σίγκουρντ, η οποία στη συνέχεια, μετατράπηκε σε αγρόκτημα του ύστερου μεσαίωνα», εξηγεί ο Dan Lee, ένας από τους συντονιστές της ανασκαφής και αρχαιολόγος σε συνέντευξή του στο BBC.
«Θεωρούμε πως εδώ ήταν η πραγματική έδρα ισχύος της περιόδου», τόνισε ο αρχαιολόγος.
Η ομάδα, σχεδιάζει να συνεχίζει την έρευνα για το λαξευμένο σχέδιο και να το συγκρίνει με ευρήματα του Καθεδρικού ναού του Άγιου Μάγκνους σε μία προσπάθεια να καταφέρει να αποκαλύψει νέες ερμηνείες σχετικά με την ιστορία της προέλευσής του.
«Προς το παρόν, η κεφαλή Skaill θα παραμείνει ένα συναρπαστικό αίνιγμα, όσον αφορά τη χρονολογία, την προέλευση και τη χρήση του», είπε η Gibbon.
«H ανακάλυψή του, μαζί με πολλά ακόμη όμορφα κομμάτια λαξευμένου κόκκινου ψαμμίτη και με εκείνα που είναι ενσωματωμένα στην παρακείμενη ενοριακή εκκλησία της St. Mary, υποδηλώνουν έντονα ότι ένα κτίριο μίας κάποιας μεγαλοπρέπειας βρισκόταν κάποτε στην περιοχή», κατέληξε η Gibbon.
