Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Αντιδράσεις και ενδοκυβερνητική δυσαρέσκεια προκάλεσε το δημοσίευμα της εφημερίδας «Δημοκρατία» για σχολικά βιβλία δημοτικού που περιλαμβάνουν αναφορές σε διαφορετικές μορφές οικογένειας, θεωρούμενες από πολλούς ως προώθηση της woke ατζέντας.
- Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, τόνισε πως «οι αποφάσεις πρέπει να λαμβάνονται πιο προσεκτικά» κατά την επιλογή βιβλίων και προγραμμάτων σπουδών για παιδιά Δημοτικού.
- Το Υπουργείο Παιδείας παραπέμπει στις αποφάσεις του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής, ενώ ο συγγραφέας του βιβλίου της ΣΤ’ Δημοτικού αρνείται στοιχεία woke ατζέντας, αναφέροντας πως «στο βιβλίο της έκτης Δημοτικού αναφέρεται μαζί με άλλες σύγχρονες μορφές οικογένειας και οι οικογένειες ομοφύλων».
Αντιδράσεις και ενδοκυβερνητική δυσαρέσκεια προκάλεσε δημοσίευμα της εφημερίδας «Δημοκρατία» που ανέφερε ότι εικόνες από σχολικά βιβλία που προορίζονται για μαθητές δημοτικού και περιλαμβάνουν αναφορές σε διαφορετικές μορφές οικογένειας, που κατά αρκετούς συνιστούν προώθηση της woke ατζέντας. Πρόκειται για αναφορές στη γλώσσα της Β’ Δημοτικού και το βιβλίο της ΣΤ’ τάξης για το μάθημα «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή».
Τι είπε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης τόνισε πως «οι αποφάσεις πρέπει να λαμβάνονται πιο προσεκτικά». «Θεωρώ ότι όταν επιλέγουμε βιβλία, όταν επιλέγουμε προγράμματα σπουδών ειδικά για παιδιά Δημοτικού, πολλώ δε μάλλον για παιδιά πρώτης, δευτέρας, τρίτης δημοτικού πρέπει να είμαστε ιδιαιτέρως προσεκτικοί και να δείχνουμε και αυξημένη ευαισθησία», είπε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης.
Τι απαντά το υπουργείο Παιδείας
Το υπουργείο Παιδείας από την πλευρά του παραπέμπει στις αποφάσεις του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής που πραγματοποίησε μέσω διαδοχικών σταδίων την αξιολόγηση των διδακτικών βιβλίων. «Αρμόδιες, ανεξάρτητες, επιστημονικές επιτροπές, με συνολικά περισσότερα από 900 μέλη, με διαδικασίες ελέγχου και επανελέγχου ολοκληρώθηκαν με την επίσημη υποβολή των πορισμάτων στο Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής. Το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής και το Υπουργείο Παιδείας σύμφωνα με το θεσμικό πλαίσιο, προέβησαν στην δημοσίευση των διδακτικών βιβλίων, σύμφωνα με τις εισηγήσεις των επιτροπών αξιολόγησης, χωρίς καμία παρέμβαση στο περιεχόμενό τους, καθώς η υποχρέωση αυτή αποτελεί συμβατική δέσμευση», αναφέρουν κύκλοι του υπουργείου Παιδείας. Να σημειωθεί ότι τα βιβλία εντάσσονται στον θεσμό του Πολλαπλού Βιβλίου, ο οποίος θα εφαρμοστεί από το σχολικό έτος 2027-2028.
Τι απαντούν πηγές του ΙΕΠ
Πηγές του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής, με αφορμή το δημοσίευμα της εφημερίδας «Δημοκρατία», επισημαίνουν ότι το ΙΕΠ, υπό την εποπτεία του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, ολοκλήρωσε το έργο της αξιολόγησης και έγκρισης της πλειονότητας των νέων διδακτικών βιβλίων που γράφτηκαν με βάση τα νέα Προγράμματα Σπουδών Γενικής Εκπαίδευσης. Η διαδικασία ολοκληρώθηκε με την έκδοση της υπ’ αριθ. 44731/ΓΔ4/2026 Υπουργικής Απόφασης, η οποία δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β΄ 2047/8-4-2026.
Όπως σημειώνουν, πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα έργα ανανέωσης του εκπαιδευτικού υλικού των τελευταίων δεκαετιών. Το έργο ξεκίνησε το 2023 και περιλαμβάνει 230 διδακτικά πακέτα, με συνολικά 440 βιβλία για 103 γνωστικά αντικείμενα, από την Α΄ Δημοτικού έως και την Α΄ Λυκείου.
Ολόκληρη η απάντηση:
Σχετικά με το δημοσίευμα της εφημερίδας «Δημοκρατία» επισημαίνονται τα ακόλουθα: Το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής, υπό την εποπτεία του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, ολοκλήρωσε το έργο της αξιολόγησης και έγκρισης της πλειονότητας των διδακτικών βιβλίων που γράφτηκαν με βάση τα νέα Προγράμματα Σπουδών Γενικής Εκπαίδευσης, με την έκδοση της υπ’ αριθ. 44731/ΓΔ4/2026 Υπουργικής Απόφασης, η οποία δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β΄ 2047/8-4-2026. Πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα έργα ανανέωσης του εκπαιδευτικού υλικού των τελευταίων δεκαετιών, το οποίο ξεκίνησε το 2023 και περιλαμβάνει 230 διδακτικά πακέτα, με συνολικά 440 βιβλία για 103 γνωστικά αντικείμενα, από την Α΄ Δημοτικού έως και την Α΄ Λυκείου. Η συγγραφή και η έγκριση του μεγαλύτερου μέρους των νέων διδακτικών βιβλίων έχουν ήδη ολοκληρωθεί, ενώ το έργο συνεχίζεται με τη συγγραφή των βιβλίων της Β΄ και Γ΄ Λυκείου (εντός του τρέχοντος σχολικού έτους) καθώς την ανάπτυξη πρόσθετων τίτλων, όπου υπήρχε μηδενικός ή μοναδικός αριθμός προτάσεων, ώστε να διασφαλιστεί η πλήρης εφαρμογή του θεσμού του Πολλαπλού Βιβλίου.
Η διαδικασία συγγραφής των νέων διδακτικών βιβλίων υλοποιήθηκε σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο και την Πρόσκληση Συγγραφής Διδακτικών Βιβλίων (25.04.2023), και σε αυτήν συμμετείχαν, μέσα από ανοιχτές διαδικασίες, διαφανή κριτήρια επιλογής και αυστηρές επιστημονικές, παιδαγωγικές και τεχνικές προδιαγραφές 31 δικαιούχοι συγγραφείς (εκδοτικοί οίκοι/ενώσεις φυσικών ή νομικών προσώπων/φυσικά πρόσωπα) και 288 συγγραφικές ομάδες. Η αξιολόγηση των διδακτικών βιβλίων πραγματοποιήθηκε συστηματικά μέσω διαδοχικών σταδίων ποσοτικού και ποιοτικού ελέγχου από τις αρμόδιες, ανεξάρτητες, πενταμελείς επιστημονικές επιτροπές, με συνολικά περισσότερα από 900 μέλη, με προβλεπόμενες διαδικασίες ελέγχου και επανελέγχου, και ολοκληρώθηκε με την επίσημη υποβολή των πορισμάτων στο Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής. Τα μέλη των επιτροπών προέκυψαν από το μητρώο αξιολογητών του ΙΕΠ, το οποίο συγκροτήθηκε κατόπιν ανοιχτής Πρόσκλησης εκδήλωσης ενδιαφέροντος με βάση αντικειμενικά κριτήρια. Η διαφάνεια της επιλογής τους διασφαλίστηκε μέσω δημόσιας κλήρωσης και της εφαρμογής ειδικού αλγόριθμου για την τοποθέτηση τους ανά γνωστικό αντικείμενο και διδακτικό πακέτο. Δεν υπήρξε καμία παρέμβαση στο περιεχόμενό τους, καθώς η διαδικασία διέπεται από τους όρους της πρόσκλησης συγγραφής και αξιολόγησης των διδακτικών βιβλίων, τις αρχές της διαφάνειας, της ίσης μεταχείρισης των συμμετεχόντων και της αμεροληψίας, καθώς και από τη θεσμική υποχρέωση δημοσίευσης των εγκεκριμένων βιβλίων όπως αυτά αξιολογήθηκαν.
Το ΙΕΠ και το ΥΠΑΙΘΑ, όπως ορίζεται στο σχετικό θεσμικό πλαίσιο, προέβησαν στην δημοσίευση των διδακτικών βιβλίων, σύμφωνα με τις εισηγήσεις των επιτροπών αξιολόγησης, χωρίς καμία παρέμβαση στο περιεχόμενό τους, καθώς η υποχρέωση αυτή αποτελεί συμβατική δέσμευση. Κατόπιν εντολής της Υπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, το ΙΕΠ έθεσε σε λειτουργία τον Ιούλιο του 2026 ειδική πλατφόρμα συστηματικής ανατροφοδότησης από την εκπαιδευτική κοινότητα, τους γονείς, τις επιστημονικές ενώσεις, επιστήμονες και πολίτες, με σκοπό τη συγκέντρωση παρατηρήσεων και προτάσεων για διορθώσεις, επικαιροποιήσεις και βελτιώσεις. Ήδη έχουν υποβληθεί 42 σχόλια για το σύνολο των βιβλίων που βρίσκονται σε επεξεργασία από το ΙΕΠ.
Η παραπάνω ανοιχτή σε όλους και μόνιμη διαδικασία, θα δώσει απαντήσεις και λύσεις σε όσες αβλεψίες ή αστοχίες έχουν ήδη εντοπιστεί, αλλά και όσες εντοπιστούν στην πάροδο του χρόνου, κάτι απολύτως αναμενόμενο για ένα τέτοιων διαστάσεων και κομβικό για την εκπαίδευση εγχείρημα. Σκοπός της διαδικασίας είναι η συνεχής ποιοτική βελτίωση των εγκεκριμένων βιβλίων, ώστε αυτά να ανταποκρίνονται με ακόμη μεγαλύτερη πληρότητα στις απαιτήσεις της σύγχρονης διδασκαλίας και στις ανάγκες του εκπαιδευτικού συστήματος. Η Μονάδα Διδακτικών Βιβλίων του ΙΕΠ, η οποία βρίσκεται υπό ίδρυση, πρόκειται άμεσα να προχωρήσει στη διαδικασία αξιολόγησης των σχολίων, που φθάνουν στο ΙΕΠ με διαφορετικούς τρόπους και θα φροντίσει για την βελτίωση των διδακτικών πακέτων με κύρια κριτήρια τη διαφάνεια, την επιστημονική εγκυρότητα και την παιδαγωγική καταλληλότητα τους έως και το Σεπτέμβριο του 2027, όταν τα εγκεκριμένα διδακτικά βιβλία θα φθάσουν στα σχολεία. Επισημαίνεται, επίσης, ότι η εφαρμογή των νέων διδακτικών βιβλίων στα σχολεία θα ξεκινήσει το σχολικό έτος 2027–2028. Οι εκπαιδευτικοί έχουν ήδη πραγματοποιήσει κατά το τρέχον σχολικό έτος την επιλογή του βιβλίου που θα χρησιμοποιήσουν. Ειδικότερα, για τη Γλώσσα της Β΄ Δημοτικού έχουν εγκριθεί συνολικά τέσσερα διαφορετικά διδακτικά πακέτα, ενώ για την Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή της Στ΄ Δημοτικού τρία. Οπότε είχαν δυνατότητα επιλογής ανάμεσα σε αυτά. Η επιλογή ενός συγκεκριμένου βιβλίου, ωστόσο, δεν αποκλείει την αξιοποίηση, όπου κρίνεται παιδαγωγικά σκόπιμο και σε συνάφεια με το Πρόγραμμα Σπουδών και τα προσδοκώμενα μαθησιακά αποτελέσματα, εκπαιδευτικού υλικού από άλλα εγκεκριμένα βιβλία του ίδιου γνωστικού αντικειμένου.
Έτσι, και σε επιμέρους ενότητες, ο εκπαιδευτικός διατηρεί τη δυνατότητα να επιλέγει και να συνδυάζει κατάλληλο εγκεκριμένο υλικό, με γνώμονα τις ανάγκες της τάξης και τη μαθησιακή πρόοδο των μαθητών. Τέλος, επισημαίνεται ότι ο ν. 5089/2024 (ΦΕΚ Α΄ 27/17-02-2024) προβλέπει τη δυνατότητα σύναψης πολιτικού γάμου μεταξύ προσώπων του ίδιου φύλου, ενώ οι σχετικές ρυθμίσεις έχουν κριθεί συνταγματικές από το Συμβούλιο της Επικρατείας. Κάθε περιεχόμενο που εντάσσεται σε διδακτικό βιβλίο οφείλει να εξετάζεται ως προς τη συνάφειά του με το Πρόγραμμα Σπουδών, τα προσδοκώμενα μαθησιακά αποτελέσματα, την ηλικία και το αναπτυξιακό επίπεδο των μαθητών, καθώς και ως προς την παιδαγωγική και διδακτική του καταλληλότητα. Στο πλαίσιο της διαδικασίας ανατροφοδότησης και βελτίωσης των νέων διδακτικών βιβλίων, το ΙΕΠ θα εξετάσει με τα ίδια κριτήρια και τις σχετικές παρατηρήσεις που έχουν διατυπωθεί, προχωρώντας, όπου απαιτείται, στις αναγκαίες προσαρμογές.
«Κανένα στοιχείο woke ατζέντας στο βιβλίο της ΣΤ’ Δημοτικού»
Μετά το σάλο που προκλήθηκε ο συγγραφέας του βιβλίου, Μανούσος Μαραγκουδάκης, ανέφερε: «Δεν υπάρχει κανένα στοιχείο woke ατζέντας στο δικό μου βιβλίο της ΣΤ’ Δημοτικού, αυτό το τονίζω γιατί είμαι 100% εναντίον της wοke ατζέντας. Απλώς στο βιβλίο της έκτης Δημοτικού αναφέρεται μαζί με άλλες σύγχρονες μορφές οικογένειας και οι οικογένειες ομοφύλων που δεν είναι woke ατζέντα ακριβώς. Είναι θέμα πραγματιστικό και θέμα συνταγματικό, έτσι όπως έχει καθοριστεί, ότι υπάρχουν και αυτές οι οικογένειες».
Να σημειωθεί ότι τα δύο βιβλία έχουν ήδη επίσημα εγκριθεί και ενταχθεί στο Μητρώο Διδακτικών Βιβλίων για το Δημοτικό Σχολείο.