Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Ο διεθνολόγος Κωνσταντίνος Φίλης τονίζει ότι «η Τουρκία ενοχλείται βαθιά από τη σχέση στρατηγικής συμμαχίας της Ελλάδας με το Ισραήλ», καθώς τη προβληματίζει η πιθανή εγκατάσταση προηγμένων ισραηλινών συστημάτων σε ελληνικά νησιά.
- Αναφορικά με το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου (GSI), ο κ. Φίλης εκτιμά πως «είναι δύσκολο να αποφύγουμε κάποιο είδος κρίσης στην παρούσα φάση». Η Τουρκία μπορεί να επιχειρήσει να παρεμποδίσει τις έρευνες, οδηγώντας σε κλιμάκωση.
- Ο Τούρκος Πρόεδρος Ερντογάν διαθέτει το πλεονέκτημα της απευθείας επικοινωνίας με τον Τραμπ, κάτι που η Ελλάδα δεν έχει βρει ακόμα. Επιπλέον, οι παραδόσεις ισραηλινών αμυντικών συστημάτων στην Ελλάδα το 2027 θα αποτελέσουν νέα εστία κρίσης.
Για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις μίλησε στον Realfm 97,8 και την εκπομπή του Νίκου Χατζηνικολάου ο διεθνολόγος, Κωνσταντίνος Φίλης.
Eρωτηθείς για το εάν συμφωνεί με το χθεσινό πρωτοσέλιδο (6/9/2026) της Real News, ότι ο θόλος του Αχιλλέα και γενικά η αναβάθμιση των αμυντικών μας συστημάτων την τελευταία διετία, ανησυχεί την Άγκυρα και ίσως παίζει ρόλο στο να «ανεβάζει» τόνους ο Ερντογάν, σε ό,τι αφορά την προκλητικότητα, ο κ.Φίλης απάντησε ότι:
«Προσυπογράφω, και μπορώ να σας πω από προσωπική εμπειρία, ότι πριν από περίπου τρεις μήνες, όταν είχαμε φιλοξενήσει μια τουρκική αντιπροσωπεία στο πλαίσιο μιας πλατφόρμας διαλόγου μεταξύ Ελλήνων, Τούρκων, Ελληνοκυπριών και Τουρκοκυπριών οι Τούρκοι, η πρώτη λέξη που ανέφεραν όταν κατέβηκαν από το αεροπλάνο και η τελευταία πριν φύγουν για να επιστρέψουν στη χώρα τους, ήταν το Ισραήλ. Τους ενοχλεί και τους προβληματίζει και τους ανησυχεί βαθύτατα η σχέση της Ελλάδας με το Ισραήλ».
«Η Τουρκία ενοχλείται από τη σχέση στρατηγικής συμμαχίας της Ελλάδας με το Ισραήλ»
«Το Ισραήλ είναι μια χώρα, η οποία έχει προηγμένα συστήματα, τεχνολογικά μιλώντας, στρατιωτικά. Το να βρεθούν αμυντικά συστήματα του Ισραήλ αλλά και ραντάρ σε ελληνικά νησιά, τα οποία είναι πάρα πολύ κοντά στην Τουρκία, σε μια συνθήκη όπου οι σχέσεις της Τουρκίας με το Ισραήλ είναι στο χειρότερο δυνατό σημείο και αυτό από ό,τι φαίνεται για το προβλεπτό μέλλον δύσκολα θα αλλάξει, ακόμα κι αν έχουμε αλλαγή ηγεσίας και στις δύο χώρες. Γιατί υπάρχει και το προσωπικό στοιχείο, υπάρχει ένα αμοιβαίο μίσος μεταξύ Ερντογάν -Νετανιάχου, όμως αν δει κανείς το πολιτικο-στρατιωτικό κατεστημένο του Ισραήλ, θα διαπιστώσει ότι η πλειονότητα αυτών θεωρούν την Τουρκία ως το οιονεί νέο Ιράν, δηλαδή μια χώρα η οποία δεν αποτελεί απλά και μόνο έναν περιφερειακό ανταγωνιστή, αλλά έως και ζωτική απειλή για την ασφάλεια του ίδιου του Ισραήλ», τόνισε χαρακτηριστικά ο έμπειρος διεθνολόγος.
«Επομένως, δύσκολα θα δούμε κάποια αλλαγή σε αυτή τη σχέση και εννοείται πως όσο πιο κοντά έρχεται η Ελλάδα με το Ισραήλ και την Κύπρο, η Τουρκία ενοχλείται βαθιά από αυτό», πρόσθεσε.
«Πλεονέκτημα του Ερντογάν ότι μιλάει απευθείας με τον Τραμπ»
«Υπάρχουν βέβαια και άλλοι λόγοι που βλέπουμε αυτή την όξυνση από πλευράς Τουρκίας στο τελευταίο χρονικό διάστημα που έχουν να κάνουν και με την ευρύτερη κατάσταση, όπου ο Ερντογάν θεωρεί πως στον απόηχο του πολέμου στο Ιράν έχει μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση, λόγω του ότι η Τουρκία, φαίνεται να είναι στους
σχετικά κερδισμένους από αυτό τον πόλεμο, χωρίς να έχει κερδίσει κάτι σημαντικό ακόμα, αλλά υπό την έννοια ότι ο ρόλος και η θέση της μοιάζει αναβαθμισμένη και με τη συμφωνία της Μέκκας με τη Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν. Ο Ερντογάν έχει ένα πλεονέκτημα το οποίο δεν το έχουμε εμείς, ότι μιλάει απευθείας με τον Τραμπ. Είναι ένα στοιχείο, γιατί στις ΗΠΑ πλέον δεν έχουμε έναν πρόεδρο ο οποίος συμπεριφέρεται με τον ίδιο τρόπο με τους προκατόχους του. Έχουμε ένα υπερσυγκεντρωτικό σύστημα», σημείωσε ο κ. Φίλης.
«Σε αυτό περιβάλλον καταλαβαίνουμε ότι δεν θα θέλαμε την εμπλοκή των Αμερικανών σε ενδεχόμενη κρίση με την Τουρκία. Ταυτόχρονα, καταλαβαίνουμε ότι ο Ερντογάν έχει ένα πλεονέκτημα, γιατί μιλά απευθείας με το κέντρο λήψης αποφάσεων. Είναι τόσο υπερσυγκεντρωτικός ο χαρακτήρας που έχουν τα κέντρα λήψης αποφάσεων, δηλαδή το εξής ένα, ο Τραμπ, που αν δεν συνομιλείς με τον Τραμπ ή με ανθρώπους που είναι πολύ κοντά του, έχεις πρόβλημα. Και εμείς δεν έχουμε βρει ακόμα αυτό το δίαυλο επικοινωνίας», επεσήμανε ο κ.Φίλης.
Στη συνέχεια, υπογράμμισε πως το «τρίτο στοιχείο σε σχέση με την αντίδραση της Τουρκίας, έχει να κάνει με ενέργειες που έχουν γίνει από την πλευρά της Ελλάδας και πρόκειται να γίνουν, είτε μιλάμε για το θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό, είτε για τα θαλάσσια πάρκα. Να σημειώσω βέβαια εδώ, ότι καθυστερήσαμε χαρακτηριστικά τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό, κατόπιν καταδίκης μας από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Παρόλα αυτά το κάναμε.
Τα εθνικά θαλάσσια πάρκα μας έχουν μία ειδοποιό διαφορά με τα τουρκικά, ότι σεβόμενα το δίκαιο της θάλασσας, έχουν θεσπιστεί εντός χωρικών υδάτων. Αντιθέτως, τα δύο τουρκικά θαλάσσια πάρκα, τα οποία θεσπίστηκαν με τα προεδρικά διατάγματα της 16ης Αυγούστου είναι και τα δύο πέραν των χωρικών υδάτων της Τουρκίας, κάτι το οποίο βέβαια είναι μία ακόμα παρανομία, από την πλευρά της Άγκυρας», σχολίασε ο έμπειρος διεθνολόγος, κάνοντας λόγο για δύο κρίσιμα crash test το επόμενο χρονικό διάστημα.
Τι είπε για το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου (GSI)
Σε σχέση με το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου (GSI) εκτίμησε: «Δεν γίνεται να μην προχωρήσει και δεν γίνεται η Τουρκία να μην επιμείνει στη θέση της. Άρα καταλαβαίνετε, ότι αυτό συνεπάγεται μία μικρή ή μεγαλύτερη, ανάλογα με τη διαχείριση που θα γίνει, κρίση. Αυτή τη στιγμή δεν βλέπω κάτι άλλο να συμβαίνει, βλέπω ότι η Ελλάδα με την Κύπρο, το Ισραήλ και την Ευρώπη, θα προχωρήσουν.
Αυτό που συνέβη το καλοκαίρι ήταν ότι ενεπλάκησαν και οι Γάλλοι μέσω της Meridiam, η οποία πλέον έχει το 66%, δηλαδή το πλειοψηφικό πακέτο της κοινοπραξίας. Αυτό δεν σημαίνει ότι θα πάνε οι γαλλικές φρεγάτες να υπερασπιστούν το πλοίο το οποίο θα κάνει τη βυθομετρική έρευνα, αλλά πάντως σίγουρα θα υπάρξει επιχειρησιακή στήριξη από την πλευρά την Γάλλων. Δεν βλέπω την Τουρκία να κάνει πίσω, λόγω του κλίματος το οποίο έχει επιβαρυνθεί. Επομένως εκεί, αν δεν αλλάξει κάτι θεαματικά, μπορεί να έχουμε κάποιο είδους κρίση, που μπορεί να είναι μικρότερη ή μεγαλύτερη, πάντως είναι δύσκολο να την αποφύγουμε στην παρούσα φάση, εκτός αν αλλάξει κάτι σε σχέση με αυτό που έχουμε δει», σημείωσε ο κ.Φίλης.
Για το ενδεχόμενο ενός θερμού επεισοδίου, o Κωνσταντίνος Φίλης ανέφερε ότι: «Ανησυχώ για το ενδεχόμενο μιας κρίσης η οποία μπορεί να οδηγήσει ανάλογα τους χειρισμούς, ακόμα και σε μια κατάσταση που ακόμα και αν δεν είναι θερμό επεισόδιο, να είναι μια δύσκολη συνθήκη. Η Τουρκία, μπορεί να επιχειρήσει να παρεμποδίσει τις έρευνες. Εκεί θα έχουμε πράγματι μια κλιμάκωση, για αυτό δεν έχω καμία αμφιβολία γιατί δεν μπορεί να κάνει πίσω η ελληνική πλευρά ή μπορεί να επιχειρήσει να παρενοχλήσει χωρίς να παρεμποδίσει, δηλαδή να είναι σε μια απόσταση ασφαλείας πχ στα 15 μίλια και να ενημερώνει το πλοίο ότι δήθεν βρίσκεται εντός τουρκικής υφαλοκρηπίδας.
Υπάρχουν δηλαδή διάφοροι τρόποι επιχειρησιακοί που μπορεί να γίνει όλο αυτό, είτε πάμε σε μια κλιμάκωση, που όντως μπορεί να ξεφύγει, είτε πάμε σε μια ελεγχόμενη κρίση, κάτι το οποίο ενδεχομένως να έχει προαποφασιστεί μεταξύ των δύο μερών. Όμως, το κλίμα είναι αρκετά επιβαρυμένο ώστε να μην κάνει πίσω ούτε η μια, ούτε η άλλη πλευρά. Αυτό είναι το πρώτο crash test και το δεύτερο είναι ότι εντός του 2027 αναμένονται οι πρώτες παραδόσεις των Ισραηλινών συστημάτων στην Ελλάδα, άρα και η εγκατάστασή τους στα ελληνικά νησιά. Αντιλαμβάνεστε τι σημαίνει αυτό για την Τουρκία. Και αυτό επίσης θα είναι μια επιπλέον εστία κρίσης», ανέφερε ο κ.Φίλης.
Οι πολιτικές εξελίξεις στην Τουρκία και το Ισραήλ, ως «μοχλός» ευρύτερων εξελίξεων
«Έχουμε επίσης εκλογές στο Ισραήλ στις 27 Οκτωβρίου, έχουμε εκλογές στην Ελλάδα το 2027, είναι πολύ πιθανό ότι θα έχουμε πρόωρες εκλογές στην Τουρκία το 2027, γιατί ο πρόεδρος Ερντογάν, βάσει του Συντάγματος, δεν μπορεί να κατέλθει για τρίτη φορά υποψήφιος το 2028, άρα ή θα κάνει αναγκαστικά εκλογές το 2027 ή θα πρέπει να κάνει Συνταγματική Αναθεώρηση.
Άρα και στην Τουρκία, έχουμε μια οιονεί περίοδο προεκλογική ή εκλογική. Καταλαβαίνετε λοιπόν ότι όλο αυτό διαμορφώνει ένα περιβάλλον, που θα είναι δύσκολο και απαιτητικό», είπε ολοκληρώνοντας την τοποθέτησή του ο Κωνσταντίνος Φίλης.