Επειτα από 41 χρόνια καλλιτεχνικής διαδρομής παραμένει ένας αιώνιος έφηβος. Ο Άρης Λεμπεσόπουλος μιλά στη Realnews για το θέατρο, για τις σπουδαίες συναντήσεις του με τον Δημήτρη Χορν, τον Μάνο Χατζιδάκι και την Αλέκα Κατσέλη, για την πρόσφατη συνεργασία του με τον ΣωτήρηΤσαφούλια στο «Ριφιφί», αλλά και για τη σχέση που έχει χτίσει με τους δύο γιους του.
Φέτος σας συναντάμε στην παράσταση «Αρχιμάστορας Σόλνες» στο θέατρο της «Οδού Κυκλάδων – Λευτέρης Βογιατζής».
Είναι μια πιστή διασκευή του έργου του Χένρικ Ιψεν. Πιο νέος είχα πάρει ένα πορτοκαλί βιβλιαράκι του Αρη Κωνσταντινίδη. Δεν ξέρω για ποιον λόγο το έκανα αυτό και πώς τα έφεραν οι κύκλοι της ζωής να ξανασυναντηθώ με την ιστορία αυτού του ανθρώπου, του αρχιτέκτονα, ο οποίος είχε αγαπήσει πάρα πολύ τον αρχιμάστορα Σόλνες και ονομάτιζε τον εαυτό του «αρχιμάστορας Αρης Κωνσταντινίδης». Είχε ένα ανάλογο τέλος με τον Σόλνες και έχουν παρεισφρήσει στο έργο λόγια και σκέψεις σαν να είναι του Ιψεν. Νομίζω και ο Ιψεν, αν ζούσε, δεν θα είχε αντίρρηση να ειπωθεί το «πιστεύω στο όνειρο, όχι στη φαντασία», που έλεγε ο Κωνσταντινίδης. Λοιπόν, στα 62 μου χρόνια διαπίστωσα ότι το όνειρο μπορεί να κρύβει μια πραγματικότητα ή μπορεί να φανερώσει μια πραγματικότητα. Και θυμήθηκα τη μάνα μου, η οποία όταν έχανε κάποιο δόντι, μου έλεγε, «θα φύγει κάποιος». Εχουν παρεισφρήσει κείμενα του Κωνσταντινίδη και τα κλασικά κείμενα σου δίνουν την ευκαιρία να πειραματιστείς.
Ποιον ήρωα υποδύεστε;
Δεν υποδύομαι τίποτα, δεν παίζω τίποτα, δεν διδάσκω – μου άρεσε αυτό που έλεγε πάντα ο Κουν: «τσαγκαρική». Yπάρχουν νέοι ηθοποιοί που πατούν το ChatGPT για να τους πει πώς να παίξουν έναν ρόλο. Το χάος με συνδέει με τους νέους… Είμαι ο Αρης, που κάνω τον Σόλνες και αν δεν τον ανακαλύψεις αυτόν τον άνθρωπο, κάπως τουλάχιστον ας τον αφουγκραστείς στο σύντομο διάστημα που θα ταξιδέψεις για ένα έργο. Ο Σόλνες έχει την ίδια ηλικία, στην οποία είμαι εγώ, και αυτό το θεωρώ καρμικό, με την έννοια μιας εμπειρίας ζωής και των βιωμάτων που έχω. Δεν έγινα ποτέ κάποιος άλλος. Και τα μαλλιά μου να μου βάψεις πορτοκαλί για να γίνω Ιρλανδός, δεν αλλάζω, την ίδια ιδιοσυγκρασία έχω, τα ίδια ελαττώματα. Είναι δύσκολο να πω τι είναι ο Σόλνες. Πριν από λίγες ημέρες σκέφτηκα ότι είναι παραμύθι και τα παραμύθια έχουν και τα σκοτάδια τους. Είναι ένας άνθρωπος μεγάλης γοητείας, που χτίζει ναούς και σπίτια. Και επειδή έχω πάει στο Οσλο, ο Σόλνες τα έχτιζε ωραία και εμπειρικά. Ο Σόλνες είναι γεμάτος ερωτήματα, τα οποία συναντιούνται με τα δικά μου. Θα κολυμπήσω μαζί του με τα δικά του ερωτήματα, την ανάγκη του για τη συναναστροφή του με νέους ανθρώπους, αλλά και την αντιπαλότητα που μπορεί να έχει με έναν νέο που αισθάνεται ότι θα του πάρει τη θέση. Ενας φτασμένος, όπως είναι ο Σόλνες, πόσο γενναιόδωρος μπορεί να είναι, με τον σταυρό στο χέρι για να σου δώσει τα πατήματα να ανέβεις και εσύ. Η μεταφυσική του διάσταση και η πίστη στο υπέρτατο, που στο τέλος θέλει να το γκρεμίσει και αυτό. Πιστεύει στον Θεό, αλλά στο τέλος θέλει να τον καταργήσει και αυτόν.
Ο Σόλνες πιστεύει στον Θεό. Εσείς;
Ο Σόλνες πιστεύει στον Θεό, αλλά συμβαίνουν κάποια γεγονότα που κλονίζουν την πίστη του. Εγώ πάντα έχω μια προσευχούλα μέσα μου, μου αρέσουν οι ξύλινοι σταυροί, τα κομποσκοίνια, η μυρωδιά του λιβανιού, τα μοναστήρια, δύσκολα βρίσκεις ανθρώπους που να έχουν πνευματικότητα. Και έχω και μια μικρή προσευχούλα, την οποία πριν θυμώσω, πριν κανιβαλιστώ ακόμα και επί σκηνής, μπορώ να την επιστρατεύσω για να με ηρεμήσει. Ο Ιψεν λειτουργεί στη Μεσόγειο. Τα περισσότερα έργα του τα έχει γράψει στον Νότο, στην Ιταλία, στο φως, στον ήλιο. Σόλνες σημαίνει φως και πάντα αισθάνομαι ότι υπάρχει μια αγάπη από τον κόσμο γι’ αυτόν τον συγγραφέα. Αυτός ο ρόλος είναι για εμένα ένα φιλοδώρημα, ένα δώρο σε αυτή τη στιγμή της ζωής μου, επομένως με πολλή αγάπη προσπαθώ να κολυμπήσω μαζί του. Και όταν ένας ήρωας είναι ακριβώς στην ηλικία σου, λίγο έξυπνος να είσαι, όπως θεωρώ τον εαυτό μου, μπορείς να αφουγκραστείς τη στιγμή του. Πλήττω αφόρητα όταν βλέπω ανθρώπους να παίζουν το ίδιο κάθε βράδυ.
Κρατάτε φιλίες μέσα στον χώρο;
Δεν συναναστρέφομαι πολύ τους ανθρώπους της δουλειάς μου, κουράζομαι από αυτό το σύμπλεγμα. Το να έχεις συμμάχους στη δουλειά δεν είναι εύκολο και στο επάγγελμά μου δεν συναντώ συμμάχους. Μπορεί να συναντήσω αντιπάλους, υπονομευτές, ανόητους, γιατί υπάρχει και πολλή ανοησία. Δεν είμαστε το επίκεντρο του κόσμου. Κάποια στιγμή έκανα παρέα, αλλά κουράστηκα, γιατί έβλεπα αυτόν τον αφορισμό. Δεν αισθάνομαι ότι είναι γενναιόδωρος χώρος, λυπάμαι πάρα πολύ, είναι κανιβαλικός χώρος. Υπάρχουν όμως, και φωτεινές εξαιρέσεις, όπως η δασκάλα μου, Αλέκα Κατσέλη.
Τι σας έχει μείνει από εκείνη;
Η αγάπη της και το φως της. Είχε μια αγάπη αυτή η γυναίκα, ερχόταν πάντα στις παραστάσεις μου, είχε φως και δύναμη. Ηταν σαν μάνα για εμένα. Κράτησα μόνο την αγάπη της και ευτυχώς πρόλαβα στο παρά πέντε να της το πω, πήγα στο νοσοκομείο να της πω ότι την αγαπώ.
Στα πρώτα σας βήματα ο Δημήτρης Χορν σάς είχε χρίσει διάδοχό του. Υπήρξαν αντιζηλίες τότε;
Οχι διάδοχό του, είχε εκφραστεί θετικά για εμένα. Αυτός ο άνθρωπος ήταν δοτικός τη στιγμή που ήθελε με αυτούς που ήθελε. Ηταν στη φύση του να το δείχνει. Από τότε άρχισε και ένας άλλος φθόνος, αλλά είναι από τα παράσημα της ζωής μου, γιατί δεν μπορεί να μου το πάρει κανείς. Θα ήθελα να έχω γνωρίσει και άλλους ανθρώπους, τον Γκάτσο, τον Τσαρούχη, τον Ελύτη. Θα ήθελα να τους ακούω να μιλούν. Τότε είχε περάσει ο Χορν μαζί με τον Χατζιδάκι και είπα στον δεύτερο: «Κύριε Χατζιδάκι, μπορώ να σας πω κάτι; Την εφηβεία μου την πέρασα μαζί σας». Κάνει μια τζούρα από το τσιγάρο του και μου λέει: «Και να συνεχίσεις να περνάς την εφηβεία σου μαζί μου». Και έφυγε…
Πόσα χρόνια είστε στο θέατρο;
41 χρόνια – μπήκα νωρίς στον χώρο.
Και σε όλα αυτά τα χρόνια έχετε υπηρετήσει το δράμα περισσότερο από την κωμωδία.
Είναι δύσκολο είδος η κωμωδία. Ετυχε σε δύο – τρεις παραστάσεις να νιώσω ότι μπορώ να κάνω έναν άνθρωπο να γελάσει, ήταν για εμένα μεγάλη ηδονή. Πολύ γρήγορα σε αυτό το επάγγελμα σου δίνουν μια στάμπα, «αυτός είναι κωμικός», «είναι μελαγχολικός». Με εκνευρίζει αυτό. Συνάντησα ανθρώπους από το εμπορικό θέατρο που ήταν πολύ πιο γενναιόδωροι από τους ποιοτικούς. Βαριέμαι αφόρητα, θέλω να βλέπω τις ρωγμές στους ανθρώπους, τις αδυναμίες τους, τα λάθη τους. Οταν κάποιος μου λέει ότι κάνει ποιότητα, έχει μεγάλη ιδέα για τον εαυτό του και βαριέμαι και πλήττω. Γιατί και αυτός ως ποιοτικός θέλει πάρα πολύ το θέατρο να γεμίσει και κάνει και τηλεόραση. Το θέατρο είναι το Ερέχθειο και η τηλεόραση κάτι δεύτερο γι’ αυτούς.
Ποια είναι η δική σας σχέση με την τηλεόραση;
Πάντα θεωρούσα την τηλεόραση ένα ισχυρό μέσο, ισάξιο του θεάτρου. Μπορεί να έχω παίξει στο θέατρο 41 χρόνια, ακόμα όμως με θυμούνται για τον ρόλο μου στη σειρά «Η αίθουσα του θρόνου». Χαίρομαι, γιατί ήταν από τις ωραίες στιγμές στην τηλεόραση, όπως το «Λεμονοδάσος» και η «Αστροφεγγιά». Μέσα από την τηλεόραση αγάπησα και το θέατρο. Το θέατρο προσπαθεί, έχει ενδιαφέρον, το οποίο δεν θα πεθάνει από ό,τι φαίνεται. Στο τετράγωνο της οδού Κυκλάδων είναι επτά θέατρα. Αυτό σημαίνει ότι ο Ελληνας που αγαπά το θέατρο πάει και στηρίζει όσο το δυνατόν περισσότερες παραστάσεις.
Πώς είναι το παιδί μέσα σας, με το οποίο περπατάτε χέρι-χέρι μέσα στα χρόνια;
Είναι δύσκολο πράγμα αυτό, να αισθάνεσαι ότι έχεις μια καθυστερημένη εφηβεία και ο χρόνος να κυλά ανελέητα και στην κατηφόρα. Εκεί συνδέεται και ο Σόλνες, όταν εμφανίζεται κάποια από το παρελθόν και του λέει διάφορα και αυτό τον συγκλονίζει. Ποιος είναι, γιατί συμβαίνει αυτό το πράγμα, ποιο είναι αυτό το πλάσμα, ένας νέος άνθρωπος. Είναι ένα θέμα αυτές οι συναντήσεις ανάμεσα σε νέους και μεγάλους. Ο μικρός που έχω μέσα μου είναι ένα θέμα το οποίο δεν γιατρεύεται – όχι ότι πήγα ποτέ να ζητήσω βοήθεια, αλλά δεν γιατρεύεται και δεν θέλω και να γιατρευτεί. Το παρήγορο είναι ότι δεν μεγάλωσα, αντίθετα υπάρχει μια επιστροφή και εκεί είναι το πρόβλημα.
Αυτός ο μικρός ενισχύεται και από τους δύο γιους σας;
Οχι, τα παιδιά μου τα παρατηρώ με τον χρόνο, αυτό μόνο. Αναρωτιέμαι τι άνθρωποι θα γίνουν με περιέργεια.
Πόσα χρόνια είστε μαζί με τη σύζυγό σας, Καμέλια;
Πολλά! Αντέχουμε, δεν έχω να δώσω απαντήσεις σε αυτό. Πορευόμαστε μαζί με τα συν και τα πλην. Η ευτυχία είναι μια λέξη που δεν την κατανοώ. Τι είναι ευτυχία; Στιγμές γαλήνης. Οι γιοι μου είναι στα 16, έχουν φτάσει στην εφηβεία. Τους δείχνω την αγάπη μου, θα μιλήσουμε, θα τους πάω ένα ωραίο ταξίδι.
Πώς διαχειρίζεστε τη σχέση σας τώρα που ο Μάξιμος και ο Αλέξιος είναι στην εφηβεία;
Κάνω οπισθοχώρηση. Δεν έχω να δώσω συμβουλές. Λέω μόνο αν αισθάνομαι κάτι να πω, κάτι εμπειρικό. Τα παιδιά μου είναι στη Β’ Λυκείου. Δεν μας έχουν εκφράσει ακόμα τι θέλουν να ακολουθήσουν. Δεν θα τους έλεγα ποτέ τι να γίνουν, παρά μόνο ό,τι κάνουν να το κάνουν με αγάπη, γιατί αλλιώς θα είναι ένα μαρτύριο. Αν αποφασίσουν να ακολουθήσουν το μονοπάτι της υποκριτικής, θα τους στηρίξω.
Πώς ήταν η τηλεοπτική σας συνάντηση με τον Σωτήρη Τσαφούλια στο «Ριφιφί» που προβλήθηκε από την Cosmote.
Να είναι καλά ο Σωτήρης Τσαφούλιας! Εγώ βρέθηκα πέρυσι το φθινόπωρο, προ απροόπτου και δεν είχα τίποτα, καμία δουλειά. Δεν έχω πρόβλημα να το πω: δεν ρέουν τα πράγματα και οι δουλειές. Και επειδή είχαμε συνεργαστεί στο θέατρο με την ενδιαφέρουσα και μυστηριώδη περσόνα που λέγεται Σωτήρης Τσαφούλιας, η ψυχή μου ακούμπησε πάνω του. Δεν επικοινωνούμε συχνά, του στέλνω μόνο μήνυμα στη γιορτή του. Τότε του έστειλα ένα μήνυμα: «Σε παρακαλώ οτιδήποτε έχεις, έχω ανάγκη, είμαι άνεργος». Εκεί προέκυψε η ένταξή μου στο «Ριφιφί» στον ρόλο του ψαρά. Ετσι βρέθηκα στο «Ριφιφί» γιατί ο Σωτήρης Τσαφούλιας μού προσέφερε δουλειά. Γι’ αυτό θέλω να τον ευχαριστήσω τον άνθρωπο, γιατί όταν του χτύπησα την πόρτα, ανταποκρίθηκε.
