Βρετανικό «χτύπημα» στις ΗΠΑ από σύμβουλο ασφαλείας: Η συμφωνία με το Ιράν ήταν εφικτή – Ο Τραμπ δεν ήθελε

Ντόναλντ Τραμπ

Το Λονδίνο φαίνεται να μην συμμερίζεται τη ρητορική Τραμπ για την αναγκαιότητα του πολέμου έναντι του Ιράν. Ο σύμβουλος εθνικής ασφάλειας της Βρετανίας, Τζόναθαν Πάουελ, φαίνεται πως παρευρέθηκε στις τελικές συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν και έκρινε ότι η προσφορά που έκανε η Τεχεράνη για το πυρηνικό της πρόγραμμα ήταν αρκετά σημαντική και μπορούσε να αποτρέψει τον βιαστικό πόλεμο, αποκαλύπτει ο Guardian.

Μάλιστα, ο Πάουελ πίστευε ότι είχε σημειωθεί πρόοδος στη Γενεύη στα τέλη Φεβρουαρίου και ότι η συμφωνία που πρότεινε το Ιράν ήταν «εκπληκτική», σύμφωνα με πηγές της εφημερίδας.

Υπενθυμίζεται ότι δύο ημέρες μετά το τέλος των συνομιλιών και ενώ είχε συμφωνηθεί η ημερομηνία για έναν περαιτέρω γύρο τεχνικών συνομιλιών στη Βιέννη, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν την επίθεση στο Ιράν.

Σημειώνεται ότι η παρουσία του Πάουελ στις συνομιλίες και η γνώση του για την πρόοδό τους επιβεβαιώθηκαν από τρεις πηγές.

Πρώην αξιωματούχος που ενημερώθηκε για τις συνομιλίες ανέφερε πως οι Γουίτκοφ και Κούσνερ δεν είχαν μαζί τους αμερικανική τεχνική ομάδα και χρησιμοποίησαν άλλον ως τεχνικό σύμβουλο, κάτι που δεν εμπίπτει στα καθήκοντά του. Έτσι, ο Πάουελ συγκρότησε δική του ομάδα. Η βρετανική πλευρά, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, αιφνιδιάστηκε θετικά από τις προτάσεις της Τεχεράνης.

Σύμφωνα με τη βρετανική εφημερίδα, η παρουσία του Πάουελ στις συνομιλίες της Γενεύης εξηγεί εν μέρει τη διστακτικότητα της βρετανικής κυβέρνησης να στηρίξει την επίθεση, στάση που έχει προκαλέσει ένταση στις σχέσεις Λονδίνου – Ουάσιγκτον. Το Ηνωμένο Βασίλειο δεν εντόπισε αποδείξεις για επικείμενη ιρανική πυραυλική απειλή προς την Ευρώπη ή για απόκτηση πυρηνικού όπλου από την Τεχεράνη.

Η στάση του Λονδίνου

Το Ηνωμένο Βασίλειο φέρεται να θεώρησε την επίθεση παράνομη και πρόωρη, καθώς ο Πάουελ πίστευε ότι ο δρόμος παρέμενε ανοιχτός για μια διαπραγματευτική λύση και πώς το Ιράν θα μπορούσε να καθησυχάσει τις ΗΠΑ ότι δεν επιδιώκει να αποκτήσει πυρηνικά όπλα.

Η Ντάουνινγκ Στριτ αρνήθηκε να σχολιάσει την παρουσία του Πάουελ στις συνομιλίες της Γενεύης ή την άποψή του.

Σημειώνεται ότι ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ έχει επανειλημμένα επικριθεί από τον Τραμπ επειδή δεν έκανε περισσότερα για να υποστηρίξει την επίθεση των ΗΠΑ, μεταξύ άλλων επειδή αρχικά αρνήθηκε να επιτρέψει στην Αμερική να χρησιμοποιήσει βρετανικές στρατιωτικές βάσεις και επέτρεψε τη χρήση τους μόνο αργότερα για αμυντικούς σκοπούς, αφού το Ιράν άρχισε να επιτίθεται σε συμμάχους του Ηνωμένου Βασιλείου στον Κόλπο.

Οι έμμεσες συνομιλίες στη Γενεύη μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ πραγματοποιήθηκαν με τη μεσολάβηση του υπουργού Εξωτερικών του Ομάν, Μπαντρ μπιν Χαμάντ αλ Μπουσάιντι.

Η μεσολάβηση του Ομάν

Δεν έχει αποσαφηνιστεί ακόμα με ποιον τρόπο ο Πάουελ απέκτησε πρόσβαση στις συζητήσεις, αν και διπλωμάτες αναφέρουν ότι έχει στενές σχέσεις με τις ΗΠΑ, από την εποχή που υπηρέτησε ως επιτελάρχης του Τόνι Μπλερ. Βρετανοί αξιωματούχοι εκτίμησαν, ότι το Ιράν ήταν έτοιμο να αποδεχθεί μια μόνιμη συμφωνία χωρίς ρήτρες λήξης, όπως εκείνες του 2015. Η Τεχεράνη είχε επίσης συμφωνήσει να αραιώσει τα 440 κιλά εμπλουτισμένου ουρανίου υπό την εποπτεία της IAEA και να μην διατηρήσει στο μέλλον αποθέματα υψηλού εμπλουτισμού.

Στην τελική φάση των συνομιλιών, το Ιράν πρότεινε παύση εμπλουτισμού για 3 έως 5 χρόνια, ενώ οι ΗΠΑ, μετά από διαβουλεύσεις με τον Τραμπ, ζήτησαν δεκαετή παύση. Παρόλα αυτά, το Ιράν δεν διέθετε τότε λειτουργικές εγκαταστάσεις εμπλουτισμού, λόγω των βομβαρδισμών του 2015. Η Τεχεράνη πρότεινε επίσης οικονομική συνεργασία, προσφέροντας στις ΗΠΑ συμμετοχή σε μελλοντικό πολιτικό πυρηνικό πρόγραμμα, με αντάλλαγμα την άρση σχεδόν του 80% των οικονομικών κυρώσεων, συμπεριλαμβανομένων παγωμένων περιουσιακών στοιχείων στο Κατάρ.

Ο μεσολαβητής του Ομάν χαρακτήρισε την πρόταση για μηδενικά αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου ως καθοριστική πρόοδο.