Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Χωρίς την προγραμματισμένη συνέντευξη Τύπου ολοκληρώθηκε το βραδινό πρόγραμμα της πρώτης ημέρας της Συνόδου Κορυφής στις Βρυξέλλες, καθώς οι συζητήσεις των Ευρωπαίων ηγετών παρατάθηκαν πέραν του προβλεπόμενου χρόνου.
- Σε πεδίο έντονης αντιπαράθεσης εξελίχθηκε η συζήτηση για την ενέργεια, με βασικό σημείο τριβής το ETS2, καθώς χώρες όπως η Ελλάδα, η Ιταλία και η Πολωνία ζητούν επανεξέταση και μετάθεση της εφαρμογής του.
- Εξίσου μεγάλες παραμένουν οι αποστάσεις μεταξύ των κρατών-μελών για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028–2034, με τις διαφωνίες για το ύψος και την κατανομή των δαπανών να δυσχεραίνουν τον συμβιβασμό. Δεν αποκλείεται έκτακτη σύνοδος τον Νοέμβριο για τον προϋπολογισμό.
Χωρίς την προγραμματισμένη συνέντευξη Τύπου ολοκληρώθηκε το βραδινό πρόγραμμα της πρώτης ημέρας της Συνόδου Κορυφής στις Βρυξέλλες, καθώς οι συζητήσεις των Ευρωπαίων ηγετών παρατάθηκαν πέραν του προβλεπόμενου χρόνου.
Οι εργασίες μεταφέρθηκαν στο δείπνο εργασίας, με τη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τις θεσμικές μεταρρυθμίσεις να βρίσκονται στο επίκεντρο.
«Δυστυχώς, λόγω της καθυστέρησης στις συζητήσεις, δεν θα μπορέσουμε να πραγματοποιήσουμε τη συνέντευξη Τύπου απόψε», αναφέρεται στην τελευταία ενημέρωση προς τους δημοσιογράφους.
Η καθυστέρηση αποτυπώνει το δύσκολο κλίμα που διαμορφώθηκε ήδη από την πρώτη ημέρα της συνόδου, καθώς οι διαφωνίες για το ενεργειακό κόστος και τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ ανέδειξαν τις αποκλίνουσες προτεραιότητες των κρατών-μελών.
Τρίωρη αντιπαράθεση για το ETS2
Σε πεδίο έντονης αντιπαράθεσης εξελίχθηκε η συζήτηση για την ενέργεια, η οποία, σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες, διήρκεσε περίπου τρεις ώρες, με βασικό σημείο τριβής το ETS2, το νέο σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών που αφορά τα καύσιμα στις οδικές μεταφορές και τη θέρμανση των κτηρίων.
Η Ιταλία και η Πολωνία, μαζί με άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, σύμφωνα με το Politico, τάχθηκαν υπέρ της επανεξέτασης του συστήματος και της μετάθεσης της εφαρμογής του τουλάχιστον έως το 2030.
Στον αντίποδα βρέθηκαν οι σκανδιναβικές χώρες και η Ολλανδία, με τη στήριξη της Γαλλίας και της Γερμανίας, αποτυπώνοντας τη διάσταση απόψεων ως προς τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να αντιμετωπιστούν οι επιπτώσεις της ενεργειακής πολιτικής στην οικονομία και στα νοικοκυριά.
Παρά την ολοκλήρωση της συζήτησης σε επίπεδο ηγετών, οι διαπραγματεύσεις για τη διατύπωση των συμπερασμάτων συνεχίζονταν, χωρίς να έχει διαμορφωθεί ακόμη κοινά αποδεκτή λύση.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη-μέλη που στηρίζουν την αυστηρή τήρηση των συμφωνημένων δημοσιονομικών και κλιματικών κανόνων επιμένουν στη διατήρηση της υφιστάμενης κατεύθυνσης. Αντίθετα, η Ελλάδα και η Ιταλία διεκδικούν διατύπωση που θα αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο άμεσων παρεμβάσεων, με στόχο την ουσιαστική αποκλιμάκωση των τιμών των καυσίμων.
Στον αέρα η συμφωνία για τον προϋπολογισμό 2028–2034
Εξίσου μεγάλες παραμένουν οι αποστάσεις μεταξύ των κρατών-μελών για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της περιόδου 2028–2034, με τις διαφωνίες για το ύψος και την κατανομή των ευρωπαϊκών δαπανών να δυσχεραίνουν την προσπάθεια επίτευξης συμβιβασμού.
Από τη μία πλευρά βρίσκονται οι χώρες που επιδιώκουν αυστηρότερο έλεγχο των δαπανών και βαθύτερες περικοπές, ενώ από την άλλη εκείνες που υπερασπίζονται τη χρηματοδότηση της Πολιτικής Συνοχής και της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, καλείται να διαμορφώσει τις προϋποθέσεις για μια αρχική πολιτική συμφωνία, με στόχο την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων έως το τέλος του έτους.
Στην προσπάθεια αναζήτησης συμβιβασμού συμμετέχουν και οι ηγέτες της Γερμανίας και της Γαλλίας, Φρίντριχ Μερτς και Εμανουέλ Μακρόν. Ωστόσο, οι πληροφορίες που μεταδίδονται από τις Βρυξέλλες συγκλίνουν στο ενδεχόμενο σύγκλησης έκτακτης συνόδου κορυφής την τελευταία εβδομάδα του Νοεμβρίου, με αποκλειστικό αντικείμενο τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό.
Το Μαυροβούνιο και οι θεσμικές αλλαγές στο τραπέζι
Στο δείπνο εργασίας, οι Ευρωπαίοι ηγέτες στρέφουν την προσοχή τους στο μέλλον της διεύρυνσης και στις θεσμικές προσαρμογές που ενδέχεται να απαιτηθούν για την ομαλή λειτουργία μιας μεγαλύτερης Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το Μαυροβούνιο βρίσκεται στο επίκεντρο των συζητήσεων, καθώς συγκαταλέγεται στις πλέον προχωρημένες υποψήφιες χώρες για ένταξη. Παράλληλα, η ύπατη εκπρόσωπος της ΕΕ για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας, Κάγια Κάλας, υπογράμμισε την ανάγκη οι διμερείς διαφορές να μην αποτελέσουν εμπόδιο στην ευρωπαϊκή διεύρυνση.
Οι συνομιλίες αφορούν, μεταξύ άλλων, τις θεσμικές εγγυήσεις που θα πρέπει να συνοδεύουν την ένταξη νέων κρατών-μελών, αλλά και τον τρόπο λήψης αποφάσεων σε μια Ένωση με περισσότερα μέλη.
Ουκρανία, ασφάλεια και μετανάστευση στην ατζέντα της Παρασκευής
Οι εργασίες της συνόδου συνεχίζονται την Παρασκευή 16 Οκτωβρίου, με την Ουκρανία, την ευρωπαϊκή ασφάλεια και τη μετανάστευση να περιλαμβάνονται στα βασικά θέματα της ημερήσιας διάταξης.
Στις Βρυξέλλες βρίσκεται ήδη ο Ουκρανός πρόεδρος, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο οποίος πραγματοποιεί διμερείς επαφές ενόψει της προγραμματισμένης συμμετοχής του στις εργασίες των Ευρωπαίων ηγετών.
Η δεύτερη ημέρα της συνόδου αναμένεται να επικεντρωθεί στις ευρωπαϊκές δεσμεύσεις απέναντι στο Κίεβο και στις ευρύτερες προκλήσεις ασφάλειας, ενώ τα ανοιχτά μέτωπα της ενέργειας και του προϋπολογισμού εξακολουθούν να δοκιμάζουν την ικανότητα των «27» να καταλήξουν σε κοινές αποφάσεις.