Η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ έχει εξελιχθεί σε ένα από τα μεγαλύτερα ζητήματα του πολέμου μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν, καθώς το κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα έχει σχεδόν παραλύσει.
Σύμφωνα με στοιχεία του ΟΗΕ, η θαλάσσια κυκλοφορία στην περιοχή έχει μειωθεί κατά περίπου 97% από την έναρξη της σύγκρουσης στις 28 Φεβρουαρίου, καθώς το Ιράν, που ελέγχει τη βόρεια ακτή του στενού, έχει ουσιαστικά μπλοκάρει τη διέλευση πλοίων.
Ο επικεφαλής του αμερικανικού Γενικού Επιτελείου, στρατηγός Νταν Κέιν, δήλωσε ότι το Πεντάγωνο εξετάζει τρόπους ώστε πολεμικά πλοία να συνοδεύουν εμπορικά και πετρελαιοφόρα, προκειμένου να εξασφαλιστεί η ασφαλής διέλευση.
Κρίσιμο πέρασμα για το παγκόσμιο πετρέλαιο
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν ένα στενό θαλάσσιο πέρασμα μεταξύ Ιράν και Ομάν, που συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τον Κόλπο του Ομάν.
Περίπου 20% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου περνά συνήθως από εκεί, καθώς αποτελεί τη μοναδική θαλάσσια έξοδο για ενεργειακές χώρες όπως το Κουβέιτ, το Ιράκ, το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Οι εξελίξεις έχουν ήδη οδηγήσει σε απότομη άνοδο των τιμών πετρελαίου, ενώ ο ΟΗΕ προειδοποιεί ότι μια παρατεταμένη σύγκρουση θα μπορούσε να προκαλέσει νέα παγκόσμια ενεργειακή κρίση.
Παράλληλα, περίπου το ένα τρίτο των παγκόσμιων λιπασμάτων, όπως θείο και αμμωνία, μεταφέρονται μέσω των Στενών, γεγονός που δημιουργεί ανησυχίες ακόμη και για την παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια.
Απειλές του Ιράν και επιθέσεις σε πλοία
Οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν έχουν προειδοποιήσει ότι οποιοδήποτε πλοίο περάσει από το στενό μπορεί να δεχθεί πυρά, ενώ τουλάχιστον 11 πλοία έχουν ήδη δεχθεί επιθέσεις από την αρχή της σύγκρουσης.
Τα περισσότερα πλοία έχουν σταματήσει να διασχίζουν την περιοχή, όχι μόνο λόγω των επιθέσεων αλλά και επειδή τα ασφάλιστρα μεταφοράς έχουν αυξηθεί έως και 300%, καθιστώντας τη διέλευση εξαιρετικά δαπανηρή.
Δυσκολία στρατιωτικής προστασίας της περιοχής
Παρότι ο συμβατικός στόλος του Ιράν έχει υποστεί σημαντικές απώλειες, η χώρα εξακολουθεί να διαθέτει πολλά μέσα για να πλήξει τη ναυσιπλοΐα.
Σύμφωνα με στρατιωτικούς αναλυτές, το Ιράν μπορεί να χρησιμοποιήσει ταχύπλοα επιθετικά σκάφη, μη επανδρωμένα σκάφη επιφανείας, μικρά υποβρύχια, θαλάσσιες νάρκες και ακόμη και εκρηκτικά ταχύπλοα ή jet ski.
Η γεωγραφία του στενού καθιστά επίσης δύσκολη την προστασία των πλοίων, καθώς οι θαλάσσιες λωρίδες είναι μόλις δύο ναυτικά μίλια πλάτος και τα πλοία περνούν πολύ κοντά σε ιρανικά νησιά και ορεινές ακτές που προσφέρουν κάλυψη σε στρατιωτικές δυνάμεις.
Σύγχυση στις ΗΠΑ για τη συνοδεία τάνκερ
Την ίδια στιγμή, προκλήθηκε σύγχυση όταν ο Αμερικανός υπουργός Ενέργειας Κρις Ράιτ δημοσίευσε και στη συνέχεια διέγραψε ανάρτηση στην οποία υποστήριζε ότι το αμερικανικό ναυτικό είχε ήδη συνοδεύσει πετρελαιοφόρο μέσω του στενού.
Η ανάρτηση αποσύρθηκε περίπου μισή ώρα μετά τη δημοσίευσή της, χωρίς εξήγηση.
Λίγο αργότερα, ο στρατηγός Νταν Κέιν δήλωσε ότι δεν έχει ακόμη ξεκινήσει επιχείρηση συνοδείας πλοίων, σημειώνοντας ότι ο αμερικανικός στρατός απλώς εξετάζει τις διαθέσιμες επιλογές.
Η Ουάσινγκτον σχεδιάζει νέα μέτρα
Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Κάρολαϊν Λέβιτ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ καταρτίζουν επιπλέον στρατιωτικά σχέδια για να διατηρηθεί ανοικτό το στενό, έπειτα από σχετική εντολή του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.
Ο Τραμπ έχει ήδη δεσμευθεί ότι η Ουάσινγκτον θα εξασφαλίσει την «ελεύθερη ροή ενέργειας προς τον κόσμο», ακόμη και με στρατιωτική προστασία των τάνκερ αν αυτό κριθεί απαραίτητο.
Παράλληλα, το Πεντάγωνο ανακοίνωσε ότι μέχρι στιγμής περίπου 140 Αμερικανοί στρατιώτες έχουν τραυματιστεί στον πόλεμο με το Ιράν, ενώ επτά έχουν σκοτωθεί από την έναρξη της σύγκρουσης.
Πηγή: Reuters, Sky News, Al Jazeera