Νορβηγία: Δάκρυα στην κηδεία του βασιλιά Χάραλντ – Ο Χόιμπι με ηλεκτρονικό βραχιολάκι, έως 224.000 άνθρωποι στο Όσλο για το ύστατο χαίρε

Η Νορβηγία αποχαιρέτησε τον βασιλιά Χάραλντ Ε΄ σε κλίμα βαθιάς συγκίνησης, με χιλιάδες πολίτες να κατακλύζουν το Όσλο και μέλη της βασιλικής οικογένειας να μην μπορούν να συγκρατήσουν τα δάκρυά τους. Στην τελετή παρευρέθηκαν ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι, καθώς και ο Μάριους Μποργκ Χόιμπι, ο οποίος τελεί υπό ηλεκτρονική επιτήρηση, και ο αμφιλεγόμενος «σαμάνος» Ντούρεκ Βέρετ.

Η βασίλισσα Σόνια δίπλα στο φέρετρο του συζύγου της, βασιλιά Χάραλντ Ε΄, κατά την εξόδιο ακολουθία στον καθεδρικό ναό του Όσλο. Η ίδια άφησε ένα τριαντάφυλλο πάνω στο φέρετρο, σε μία από τις πιο συγκινητικές στιγμές της τελετής. Φωτογραφία: Lise Åserud / NTB

Η βασίλισσα Σόνια δίπλα στο φέρετρο του συζύγου της, βασιλιά Χάραλντ Ε΄, κατά την εξόδιο ακολουθία στον καθεδρικό ναό του Όσλο. Η ίδια άφησε ένα τριαντάφυλλο πάνω στο φέρετρο, σε μία από τις πιο συγκινητικές στιγμές της τελετής. Φωτογραφία: Lise Åserud / NTB

Τα βασικά σημεία του άρθρου

  • Σε κλίμα βαθιάς συγκίνησης αποχαιρέτησε η Νορβηγία τον βασιλιά Χάραλντ Ε΄, με χιλιάδες πολίτες να κατακλύζουν το Όσλο και μέλη της βασιλικής οικογένειας να μην μπορούν να συγκρατήσουν τα δάκρυά τους.
  • Ιδιαίτερη προσοχή προκάλεσε η παρουσία του Μάριους Μποργκ Χόιμπι, ο οποίος παρακολούθησε την κηδεία ενώ τελεί υπό ηλεκτρονική επιτήρηση, καθώς και του αμφιλεγόμενου «σαμάνου» Ντούρεκ Βέρετ.
  • Στην εξόδιο ακολουθία παρέστη και ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο οποίος ταξίδεψε στο Όσλο για να αποτίσει φόρο τιμής στον βασιλιά Χάραλντ Ε΄.

Σε κλίμα βαθιάς συγκίνησης αποχαιρέτησε η Νορβηγία τον βασιλιά Χάραλντ Ε΄, περίπου μιάμιση εβδομάδα μετά τον θάνατό του. Χιλιάδες πολίτες κατέκλυσαν το Όσλο για να παρακολουθήσουν τη νεκρική πομπή, ενώ μέσα στον καθεδρικό ναό πολλά μέλη της βασιλικής οικογένειας δεν μπόρεσαν να συγκρατήσουν τα δάκρυά τους.

Πλήθος κόσμου συνέρρευσε στη νορβηγική πρωτεύουσα για την κηδεία του βασιλιά Χάραλντ Ε΄. Φωτογραφία: REUTERS / Claudia Greco

Η τελετή πραγματοποιήθηκε με τη νορβηγική μοναρχία να βρίσκεται, παράλληλα, στη σκιά υποθέσεων που έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στη χώρα, με τον Μάριους Μποργκ Χόιμπι να παρακολουθεί την κηδεία ενώ τελεί υπό ηλεκτρονική επιτήρηση και τον αμφιλεγόμενο αυτοαποκαλούμενο «σαμάνο» Ντούρεκ Βέρετ να βρίσκεται επίσης στην εκκλησία.

Η σορός του βασιλιά έφτασε περίπου στις 12:40 στον καθεδρικό ναό του Όσλο, όπου πραγματοποιήθηκε η εξόδιος ακολουθία.

Η νεκρική πομπή με το φέρετρο του βασιλιά Χάραλντ Ε΄ στο Όσλο, ενώ μέλη της βασιλικής οικογένειας, στρατιωτικοί και πλήθος πολιτών συνοδεύουν τον μονάρχη στην τελευταία του κατοικία. Φωτογραφία: Lise Åserud / NTB

Το φέρετρο μετέφεραν οκτώ ειδικά επιλεγμένοι φρουροί από τη μονάδα επιδείξεων της Βασιλικής Φρουράς.

Η βασίλισσα Σόνια αφήνει ένα κόκκινο τριαντάφυλλο πάνω στο φέρετρο του βασιλιά Χάραλντ Ε΄. Φωτογραφία: Lise Åserud / NTB

Η βασίλισσα Σόνια πλησίασε προσωπικά το φέρετρο του συζύγου της και άφησε επάνω του ένα τριαντάφυλλο, σε μία από τις πιο φορτισμένες στιγμές της τελετής.

Η βασιλική οικογένεια στον καθεδρικό ναό του Όσλο κατά την εξόδιο ακολουθία του βασιλιά Χάραλντ Ε΄. Η βασίλισσα Μέτε-Μάριτ σκουπίζει τα δάκρυά της σε μία από τις πιο φορτισμένες στιγμές της τελετής. Φωτογραφία: Stian Lysberg Solum / NTB, Lise Åserud / NTB

Δάκρυα στη βασιλική οικογένεια

Πολλά μέλη της βασιλικής οικογένειας εμφανίστηκαν εμφανώς συγκινημένα. Η βασίλισσα Σόνια είχε δάκρυα στα μάτια, ενώ και η βασίλισσα Μέτε-Μάριτ σκούπιζε τα δάκρυά της κατά τη διάρκεια των επικήδειων ομιλιών.

Ο πρωθυπουργός Γιόνας Γκαρ Στέρε αναφέρθηκε ιδιαίτερα στη Σόνια, θυμίζοντας τη φράση της «Τι χώρα!» που είναι χαραγμένη σε κορυφή των Λοφότεν.

«Αλλά εγώ, εκ μέρους όλων μας, λέω: Τι βασίλισσα», είπε, κοιτάζοντάς την, αναφέρει στο αφιέρωμα του το νορβηγικό NRK. Η Σόνια απάντησε με ένα νεύμα και ένα χαμόγελο, έχοντας δάκρυα στα μάτια.

Στην κηδεία και ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι

Στην εξόδιο ακολουθία παρέστη και ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο οποίος ταξίδεψε στο Όσλο για να αποτίσει φόρο τιμής στον βασιλιά Χάραλντ Ε΄. Ο Ουκρανός πρόεδρος είχε φτάσει στη νορβηγική πρωτεύουσα από την προηγουμένη και συναντήθηκε με τον πρωθυπουργό Γιόνας Γκαρ Στέρε, με τον οποίο συζήτησε, μεταξύ άλλων, τις ανάγκες της Ουκρανίας σε αντιαεροπορική άμυνα και στρατιωτική υποστήριξη.

Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι και ο πρωθυπουργός της Νορβηγίας Γιόνας Γκαρ Στέρε κατά τη διάρκεια της πομπής. Φωτογραφία: Christian Breidlid / NRK

Ηγέτες και μέλη βασιλικών οικογενειών από όλο τον κόσμο στο Όσλο

Στην κηδεία του βασιλιά Χάραλντ Ε΄ παρέστησαν αρχηγοί κρατών και μέλη βασιλικών οικογενειών από πολλές χώρες, δίνοντας έντονο διεθνή χαρακτήρα στην τελετή. Μεταξύ αυτών ήταν ο πρόεδρος της Φινλανδίας Αλεξάντερ Στουμπ, ενώ τη βρετανική βασιλική οικογένεια εκπροσώπησε ο πρίγκιπας της Ουαλίας Ουίλιαμ.

Στο Όσλο βρέθηκαν επίσης ο βασιλιάς Φελίπε ΣΤ΄ και η βασίλισσα Λετίθια της Ισπανίας, ο βασιλιάς Κάρολος ΙΣΤ΄ Γουσταύος της Σουηδίας με μέλη της σουηδικής βασιλικής οικογένειας, καθώς και ο βασιλιάς Φρέντερικ Ι΄ και η βασίλισσα Μαίρη της Δανίας. Παρόντες ήταν ακόμη ο βασιλιάς Βίλεμ-Αλεξάντερ και η βασίλισσα Μάξιμα της Ολλανδίας, ο βασιλιάς Φίλιππος και η βασίλισσα Ματθίλδη του Βελγίου, ο βασιλιάς Αμπντάλα Β΄ και η βασίλισσα Ράνια της Ιορδανίας, καθώς και ο πρίγκιπας Αλβέρτος Β΄ του Μονακό και η πριγκίπισσα Σαρλίν.

Στην κηδεία με ηλεκτρονικό βραχιολάκι ο Μάριους Μποργκ Χόιμπι

Ιδιαίτερη προσοχή προκάλεσε η παρουσία του Μάριους Μποργκ Χόιμπι, γιου της Μέτε-Μάριτ από προηγούμενη σχέση, ο οποίος δεν διαθέτει βασιλικό τίτλο ούτε έχει επίσημο ρόλο στη μοναρχία.

Ο 29χρονος καταδικάστηκε τον Ιούνιο σε τέσσερα χρόνια φυλάκισης, αφού δικαστήριο του Όσλο τον έκρινε ένοχο για δύο βιασμούς, ενδοοικογενειακή βία και σειρά άλλων αδικημάτων. Κρίθηκε ένοχος συνολικά για 34 από τις 40 κατηγορίες που αντιμετώπιζε, ενώ αθωώθηκε για δύο άλλες κατηγορίες βιασμού. Έχει ασκήσει έφεση κατά μέρους της απόφασης, επομένως η δικαστική διαδικασία δεν έχει ολοκληρωθεί.

Ο Χόιμπι βρίσκεται σήμερα υπό κράτηση με ηλεκτρονική επιτήρηση στο Σκάουγκουμ, με δικαστική απόφαση να έχει παρατείνει το μέτρο έως τις 5 Οκτωβρίου. Του επετράπη, ωστόσο, να εγκαταλείψει προσωρινά τον χώρο όπου βρίσκεται υπό επιτήρηση ώστε να παραστεί στην κηδεία του βασιλιά Χάραλντ.

Ο Μάριους Μποργκ Χόιμπι κατευθύνεται προς τον καθεδρικό ναό του Όσλο για την κηδεία του βασιλιά Χάραλντ Ε΄, μαζί με μέλη της ευρύτερης βασιλικής οικογένειας. Φωτογραφία: Stian Lysberg Solum / NTB, Lise Åserud / NTB

Ο αμφιλεγόμενος «σαμάνος» Ντούρεκ Βέρετ

Στην τελετή παραβρέθηκε επίσης ο Ντούρεκ Βέρετ, σύζυγος της πριγκίπισσας Μάρθα Λουίζ, μαζί με τις κόρες της, Μοντ Αντζέλικα, Λία Ισαντόρα και Έμα Ταλοΰλα Μπεν.

Ο Αμερικανός Βέρετ αυτοπροσδιορίζεται ως σαμάνος και έχει βρεθεί επανειλημμένα στο επίκεντρο αντιδράσεων στη Νορβηγία για δηλώσεις και πρακτικές που αφορούν την υγεία και την εναλλακτική θεραπεία. Μεταξύ άλλων, είχε υποστηρίξει ότι ένα μενταγιόν που εμπορευόταν συνέβαλε στην ανάρρωσή του από την Covid-19, προκαλώντας επικρίσεις ακόμη και από στελέχη του νορβηγικού υπουργείου Υγείας.

Ο Ντούρεκ Βέρετ, σύζυγος της πριγκίπισσας Μάρθα Λουίζ, κάθεται μαζί με μέλη της ευρύτερης βασιλικής οικογένειας στον καθεδρικό ναό του Όσλο, κατά την εξόδιο ακολουθία του βασιλιά Χάραλντ Ε΄. Φωτογραφία: Stian Lysberg Solum / NTB, Lise Åserud / NTB

Ο ίδιος έχει δηλώσει επίσης ότι επικοινωνεί με πνεύματα και ασχολείται με μορφές «αρχαίας θεραπείας».

Οι δραστηριότητες του ζευγαριού είχαν προκαλέσει τόσο μεγάλη συζήτηση γύρω από τα όρια μεταξύ μοναρχίας και εμπορικής εκμετάλλευσης, ώστε η Μάρθα Λουίζ αποσύρθηκε το 2022 από τα επίσημα καθήκοντά της για τον βασιλικό οίκο. Η ίδια και ο Βέρετ συμφώνησαν να διαχωρίζουν σαφέστερα τις εμπορικές τους δραστηριότητες από τη σχέση τους με τη νορβηγική βασιλική οικογένεια.

Το ζευγάρι παντρεύτηκε το 2024, με τον Βέρετ να γίνεται μέλος της ευρύτερης βασιλικής οικογένειας χωρίς να αποκτά βασιλικό τίτλο ή επίσημο ρόλο.

Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν κατά μήκος της λεωφόρου Καρλ Γιόχαν, ωστόσο απόλυτη σιωπή απλώθηκε όταν η πομπή ξεκίνησε στις 12:00. Φωτογραφία: Jonas Sandboe / NRK

53.000 κατά μήκος της πομπής – Έως 224.000 στην ευρύτερη περιοχή

Η νεκρική πομπή ξεκίνησε στις 12:00 από την πλατεία των Ανακτόρων. Το φέρετρο τοποθετήθηκε πάνω σε κιλλίβαντα πυροβόλου, τον οποίο έσερνε στρατιωτικό όχημα. Πίσω του περπατούσαν μέλη της βασιλικής οικογένειας, ενώ η βασίλισσα Σόνια και η Μέτε-Μάριτ ακολουθούσαν με αυτοκίνητο.

Η βασίλισσα Σόνια ακολουθεί το φέρετρο του εκλιπόντος συζύγου της, βασιλιά Χάραλντ Ε΄. Φωτογραφία: Leonhard Foeger / Reuters / NTB

Η πομπή κινούνταν με ρυθμό 60 βημάτων το λεπτό, υπό τους ήχους του πένθιμου εμβατηρίου του Όλε Όλσεν.

Σύμφωνα με την αστυνομία, περίπου 53.000 άνθρωποι είχαν συγκεντρωθεί κατά μήκος της διαδρομής της πομπής λίγο πριν από το μεσημέρι. Συνολικά, περίπου 118.000 άνθρωποι βρίσκονταν στο κέντρο του Όσλο, ενώ στην ευρύτερη περιμετρική ζώνη ο αριθμός υπολογίστηκε σε 224.000.

3.500 στρατιωτικοί στην τελετή

Εντυπωσιακή ήταν και η στρατιωτική παρουσία. Περίπου 1.900 στρατιώτες σχημάτισαν τιμητικό διάδρομο κατά μήκος της διαδρομής, ενώ συνολικά περίπου 3.500 μέλη των νορβηγικών Ενόπλων Δυνάμεων συμμετείχαν τελετουργικά στις εκδηλώσεις.

Μετά την τελετή, μαχητικά αεροσκάφη F-35 πέταξαν πάνω από το κέντρο του Όσλο ως ύστατος στρατιωτικός φόρος τιμής.

Στην τελευταία του κατοικία στο Άκερσχους

Μετά την εξόδιο ακολουθία, το φέρετρο μεταφέρθηκε στο παρεκκλήσι του φρουρίου Άκερσχους, όπου πραγματοποιήθηκε μικρότερη τελετή παρουσία της βασιλικής οικογένειας και επιλεγμένων προσκεκλημένων.

Εκεί ο Χάραλντ οδηγήθηκε στην τελευταία του κατοικία, σε σαρκοφάγο στο βασιλικό μαυσωλείο όπου βρίσκεται και ο πατέρας του, βασιλιάς Όλαφ Ε΄.

Η τελετή στον καθεδρικό ναό περιλάμβανε επίσης ενός λεπτού σιγή σε ολόκληρη τη Νορβηγία και αρκετές μουσικές παρεμβάσεις, μεταξύ των οποίων η ερμηνεία του «Jørgen Hattemaker» από τον Όγκε Αλεξάντερσεν.