Μέση Ανατολή: Η νέα προειδοποίηση του Ιράν, τα αντικρουόμενα μηνύματα Τραμπ-Νετανιάχου και ο φόβος για γενικευμένη αποσταθεροποίηση

Το Ιράν δήλωσε την Πέμπτη ότι θα επιδείξει «μηδενική αυτοσυγκράτηση» εάν οι ενεργειακές του υποδομές στοχοποιηθούν ξανά, την ώρα που το Κατάρ αποκάλυψε ότι σχεδόν το ένα πέμπτο της εξαγωγικής του ικανότητας σε υγροποιημένο φυσικό αέριο τέθηκε εκτός λειτουργίας από ιρανικό πλήγμα, σε μια επίθεση που ενδέχεται να έχει συνέπειες για χρόνια.

Η προειδοποίηση, που διατυπώθηκε από τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, ακολούθησε την επίθεση του Ισραήλ στο τεράστιο κοίτασμα φυσικού αερίου South Pars του Ιράν, το οποίο μοιράζεται με το Κατάρ. Η επίθεση αυτή προκάλεσε ιρανικά αντίποινα στο συγκρότημα φυσικού αερίου Ras Laffan του Κατάρ και σε άλλους γείτονες του Κόλπου, στέλνοντας τις παγκόσμιες χρηματιστηριακές αγορές σε πτώση και προκαλώντας απότομες αυξήσεις στις τιμές του φυσικού αερίου.

Σύμφωνα με τον Guardian, το Ras Laffan προμηθεύει περίπου το 20% του παγκόσμιου φυσικού αερίου. Το Ισραήλ επιβεβαίωσε επίσης την Πέμπτη ότι το διυλιστήριο του ομίλου Bazan στη Χάιφα χτυπήθηκε και υπέστη ζημιές σε πλήγμα που αποδόθηκε στο Ιράν.

Η προειδοποίηση της Τεχεράνης

«Η απάντησή μας στην ισραηλινή επίθεση κατά των υποδομών μας χρησιμοποίησε ΚΛΑΣΜΑ της ισχύος μας. Ο ΜΟΝΑΔΙΚΟΣ λόγος για αυτοσυγκράτηση ήταν ο σεβασμός σε αιτήματα για αποκλιμάκωση», έγραψε ο Αμπάς Αραγτσί σε ανάρτησή του στο X.

«ΜΗΔΕΝΙΚΗ αυτοσυγκράτηση εάν οι υποδομές μας χτυπηθούν ξανά».

Μέσα σε προειδοποιήσεις για μια άνευ προηγουμένου ενεργειακή κρίση και εν μέσω αυξανόμενου πανικού στις πρωτεύουσες όλου του κόσμου, Ισραηλινοί αξιωματούχοι απέρριψαν τον ισχυρισμό του Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, ότι η επίθεση στο κοίτασμα φυσικού αερίου δεν είχε συντονιστεί με την Ουάσιγκτον, την ώρα που εκείνος ζήτησε από το Κογκρέσο επιπλέον 200 δισ. δολάρια, δηλαδή 150 δισ. λίρες, για να χρηματοδοτήσει τον πόλεμό του.

Τραμπ και Νετανιάχου με αντικρουόμενα μηνύματα

Την Πέμπτη ο Ντόναλντ Τραμπ αναδιατύπωσε την άρνησή του, λέγοντας ότι είχε πει στον Ισραηλινό πρωθυπουργό, Μπενιαμίν Νετανιάχου, να μην επιτεθεί ξανά σε ιρανικά κοιτάσματα φυσικού αερίου, αλλά φάνηκε ανίκανος να εξηγήσει τη λογική με την οποία ο κατώτερος εταίρος σε μια στρατιωτική συμμαχία εν καιρώ πολέμου ένιωσε ότι μπορούσε να ενεργήσει μονομερώς με τόσο σοβαρές διεθνείς συνέπειες.

«Του είπα [του Νετανιάχου], μην το κάνεις αυτό, και δεν θα το κάνει», είπε ο Τραμπ σε δημοσιογράφους καθώς συναντούσε την πρωθυπουργό της Ιαπωνίας, Σαναέ Τακαΐτσι. «Τα πηγαίνουμε πολύ καλά. Υπάρχει συντονισμός, αλλά κατά καιρούς κάνει κάτι» που οι ΗΠΑ αντιτίθενται, πρόσθεσε.

Ερωτηθείς εάν το Ισραήλ είχε ενημερώσει τον Τραμπ για την επίθεση, ο Νετανιάχου είπε στους δημοσιογράφους: «Το Ισραήλ ενήργησε μόνο του… Ο πρόεδρος Τραμπ μάς ζήτησε να αναστείλουμε μελλοντικές επιθέσεις και το κάνουμε».

Υπαινίχθηκε επίσης ότι δεν θα στείλει χερσαία στρατεύματα στο Ιράν, παρά την αποστολή 2.000 πεζοναυτών στην περιοχή.

Η πρωθυπουργός της Ιαπωνίας, Σαναέ Τακαΐτσι και ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, Φωτογραφία: AP
Η πρωθυπουργός της Ιαπωνίας, Σαναέ Τακαΐτσι και ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, Φωτογραφία: AP

Σενάρια για νέες αμερικανικές κινήσεις

Τα σχόλια αυτά ακολούθησαν ρεπορτάζ του Reuters σύμφωνα με το οποίο εξεταζόταν η αποστολή χιλιάδων Αμερικανών στρατιωτών για την ενίσχυση της επιχείρησης στη Μέση Ανατολή, καθώς ο αμερικανικός στρατός προετοιμάζεται για πιθανά επόμενα βήματα στην εκστρατεία του κατά του Ιράν.

Αυτές οι επιλογές περιλαμβάνουν τη διασφάλιση ασφαλούς διέλευσης για τα πετρελαιοφόρα μέσω των Στενών του Ορμούζ, αποστολή που, σύμφωνα με τις πηγές, θα πραγματοποιούνταν κυρίως μέσω αεροπορικών και ναυτικών δυνάμεων.

Ωστόσο, η ασφάλεια των στενών θα μπορούσε επίσης να σημαίνει ανάπτυξη αμερικανικών στρατευμάτων στις ιρανικές ακτές.

Κοινή προειδοποίηση από Ευρώπη και Ιαπωνία

Στη βάση της αυξανόμενης ανησυχίας, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιταλία, η Ολλανδία και η Ιαπωνία εξέδωσαν κοινή δήλωση εκφράζοντας «βαθιά ανησυχία» για την κλιμακούμενη σύγκρουση και καλώντας «το Ιράν να σταματήσει αμέσως τις απειλές του, την τοποθέτηση ναρκών, τις επιθέσεις με drones και πυραύλους και άλλες απόπειρες παρεμπόδισης της ναυσιπλοΐας στα στενά προς τα εμπορικά πλοία», καθώς και να συμμορφωθεί με το ψήφισμα 2817 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Πρόσθεσαν ότι είναι έτοιμες «να συμβάλουν σε κατάλληλες προσπάθειες για τη διασφάλιση ασφαλούς διέλευσης μέσω των Στενών [του Ορμούζ]», προειδοποιώντας ότι «οι συνέπειες των ενεργειών του Ιράν θα γίνουν αισθητές από ανθρώπους σε όλα τα μέρη του κόσμου, ιδιαίτερα από τους πιο ευάλωτους».

Ράλι στις τιμές ενέργειας και βουτιά στα χρηματιστήρια

Το Brent, το διεθνές σημείο αναφοράς για το πετρέλαιο, ενισχύθηκε έως και 10%, φτάνοντας κάποια στιγμή στα 119 δολάρια το βαρέλι, πριν υποχωρήσει στα 110 δολάρια, καταγράφοντας τελικά άνοδο 3,3%.

Οι τιμές του αργού έχουν εκτιναχθεί κατά 60% από τότε που ξεκίνησε ο αμερικανοϊσραηλινός πόλεμος κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.

Οι ευρωπαϊκές και βρετανικές τιμές φυσικού αερίου επίσης εκτινάχθηκαν, ανεβαίνοντας έως και 24% προτού περιορίσουν τα κέρδη τους. Έχουν υπερδιπλασιαστεί σε σχέση με τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο.

Οι χρηματιστηριακές αγορές κλυδωνίστηκαν από έντονες ρευστοποιήσεις, με μεγάλες απώλειες στις αγορές της Ιαπωνίας, της Νότιας Κορέας και του Χονγκ Κονγκ να μεταδίδονται και στην Ευρώπη.

Ο FTSE 100 του Ηνωμένου Βασιλείου έκλεισε με πτώση 2,35% στις 10.063 μονάδες, με αντίστοιχες απώλειες στον γερμανικό Dax και στον γαλλικό CAC.

Αεροπορικές εταιρείες και νέες πιέσεις στις μετακινήσεις

Οι αεροπορικές εταιρείες δήλωσαν ότι η αύξηση στις τιμές των καυσίμων θα οδηγήσει σε ακριβότερα εισιτήρια και κάλεσαν τους επιβάτες να κλείσουν νωρίς.

Αεροπορικές εταιρείες μεγάλων αποστάσεων, όπως η Air France-KLM και η Lufthansa, ανέφεραν ότι θα προσθέσουν περισσότερες πτήσεις μέσω Ασίας, καθώς οι κόμβοι των αερομεταφορέων του Κόλπου είτε παραμένουν κλειστοί είτε λειτουργούν σε μειωμένο επίπεδο.

Πλήγματα και σε Σαουδική Αραβία και Κουβέιτ

Καθώς ο κίνδυνος ο πόλεμος να ξεφύγει εντελώς από τον έλεγχο μεγάλωνε, ο Τραμπ και οι αξιωματούχοι του συνέχιζαν να στέλνουν χαοτικά μηνύματα, ακόμη και όταν ανώνυμοι Ισραηλινοί αξιωματούχοι, σύμφωνα με το Reuters, άφηναν να εννοηθεί ότι η επίθεση στο κοίτασμα φυσικού αερίου δεν είναι πιθανό να επαναληφθεί.

Ιρανικά πλήγματα έπληξαν επίσης το διυλιστήριο της Σαουδικής Αραβίας στην Ερυθρά Θάλασσα, το οποίο βρίσκεται στο τέλος αγωγού που παρακάμπτει τα στενά του Ορμούζ, καθώς και δύο πετρελαϊκά διυλιστήρια στο Κουβέιτ.

Ο διευθύνων σύμβουλος της QatarEnergy, Σαάντ Σερίντα αλ Καάμπι, είπε ότι έχουν προκληθεί ζημιές ύψους περίπου 20 δισ. δολαρίων στις εγκαταστάσεις της εταιρείας και ότι οι επισκευές θα θέσουν εκτός λειτουργίας 12,8 εκατ. τόνους φυσικού αερίου ετησίως για τρία έως πέντε χρόνια, απειλώντας τον εφοδιασμό ορισμένων ευρωπαϊκών χωρών.

«Δεν θα φανταζόμουν ποτέ ούτε στα πιο τρελά μου όνειρα ότι το Κατάρ θα δεχόταν τέτοια επίθεση, το Κατάρ και η περιοχή, ιδιαίτερα από μια αδελφή μουσουλμανική χώρα, μέσα στον μήνα του Ραμαζανιού, να μας επιτεθεί με αυτόν τον τρόπο», είπε ο Καάμπι.

Ο υπουργός Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας, Φαϊσάλ μπιν Φαρχάν (AFP/File photo)
Ο υπουργός Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας, Φαϊσάλ μπιν Φαρχάν (AFP/File photo)

Το Ριάντ αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο στρατιωτικής δράσης

Ο υπουργός Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας δήλωσε ότι η χώρα του δεν έχει αποκλείσει στρατιωτική δράση ως απάντηση στις επιθέσεις.

Ωστόσο, οι περισσότεροι αναλυτές εκτιμούν ότι εξακολουθεί να υπάρχει γενικευμένη απροθυμία μεταξύ των χωρών του Κόλπου, ακόμη και της Σαουδικής Αραβίας, να εμπλακούν στην αντιπαράθεση του Τραμπ.

«Ελπίζω όλοι να επιστρέψουν στη λογική», δήλωσε στις Βρυξέλλες ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, σημειώνοντας τον πιθανό μακροπρόθεσμο αντίκτυπο των επιθέσεων στις υποδομές στις παγκόσμιες αγορές και ζητώντας μορατόριουμ σε τέτοιου είδους χτυπήματα, καθώς και σε επιθέσεις κατά αμάχων.

Αυξανόμενος φόβος για γενικευμένη αποσταθεροποίηση

Σύμφωνα με τον Guardian, τα σχόλια του Εμανουέλ Μακρόν αποτύπωναν την αυξανόμενη ανησυχία για τον αμερικανοϊσραηλινό πόλεμο, ο οποίος έχει οδηγήσει το Ιράν να πνίξει τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ και έχει διευρύνει το εύρος των επιθέσεων σε κρίσιμες ενεργειακές υποδομές σε ολόκληρη την περιοχή.

Η επιμονή Ισραηλινών αξιωματούχων ότι ο Τραμπ είχε ενημερωθεί για την επίθεση στο South Pars ήρθε μέσα σε ένα κλίμα αντιφατικών μηνυμάτων από την Ουάσιγκτον, που έδειχναν ότι ο Αμερικανός πρόεδρος αναζητούσε τρόπο να αποστασιοποιηθεί από τη νέα, επικίνδυνη ισραηλινή κλιμάκωση, ακόμη και ενώ απειλούσε να βομβαρδίσει ο ίδιος το κοίτασμα.

Η προσπάθεια να βρεθεί ένα συνεκτικό μήνυμα επεκτάθηκε και σε βασικούς αξιωματούχους του Τραμπ, οι οποίοι έδωσαν εκ διαμέτρου αντίθετα σήματα, με τον Αμερικανό υπουργό Οικονομικών να υποστηρίζει στο Fox ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να άρουν τις πετρελαϊκές κυρώσεις για ορισμένα ιρανικά φορτία που βρίσκονται ήδη στη θάλασσα.

pete hegseth
Ο Πιτ Χέγκσεθ, Φωτογραφία Αρχείου

Η επιθετική ρητορική Χέγκσεθ

Ο υπουργός Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ, διατύπωσε τη δική του προειδοποίηση προς το Ιράν σε πολεμικό τόνο.

«Οι στόχοι μας, όπως δόθηκαν απευθείας από τον πρόεδρό μας που βάζει πρώτα την Αμερική, παραμένουν ακριβώς αυτοί που ήταν από την πρώτη ημέρα», είπε ο Χέγκσεθ στους δημοσιογράφους. «Αυτοί δεν είναι οι στόχοι των μέσων ενημέρωσης, ούτε του Ιράν, ούτε νέοι στόχοι. Οι στόχοι μας παραμένουν αμετάβλητοι, στον στόχο και εντός σχεδίου», πρόσθεσε.

«Ο κόσμος, η Μέση Ανατολή, οι αχάριστοι σύμμαχοί μας στην Ευρώπη, ακόμη και τμήματα του ίδιου μας του Τύπου, θα έπρεπε να λένε ένα πράγμα στον πρόεδρο Τραμπ: ευχαριστούμε», είπε ο Χέγκσεθ.

«Ευχαριστούμε για το θάρρος να σταματήσει αυτό το κράτος τρόμου από το να κρατά τον κόσμο όμηρο με πυραύλους, ενώ κατασκευάζει ή προσπαθεί να κατασκευάσει πυρηνική βόμβα. Ευχαριστούμε που έκανε τη δουλειά του ελεύθερου κόσμου».

Κατηγόρησε επίσης τον Τύπο ότι προσπαθεί να πείσει την αμερικανική κοινή γνώμη πως η κατάσταση «οδηγείται σε μια ατελείωτη άβυσσο, ή σε έναν αιώνιο πόλεμο, ή σε ένα τέλμα».

«Τίποτα δεν θα μπορούσε να απέχει περισσότερο από την αλήθεια», είπε.

Μοιράσου το:

σχολίασε κι εσύ

ENIKOS NETWORK