Καθώς ο πόλεμος στο Ιράν εισέρχεται στην τέταρτη εβδομάδα του, με τις επιχειρήσεις των ΗΠΑ να επικεντρώνονται ολοένα και περισσότερο στις παγκόσμιες ροές ενέργειας, η Τεχεράνη απορρίπτει τις προσπάθειες εξεύρεσης μιας διπλωματικής διεξόδου, σύμφωνα με αξιωματούχους στην περιοχή, σημειώνει η Susannah George στην Washington Post.
Αντίθετα, η Τεχεράνη κλιμακώνει τις επιθέσεις κατά των γειτόνων της, ποντάροντας ότι μπορεί να αυξήσει τον παγκόσμιο οικονομικό πόνο πιο γρήγορα απ’ ό,τι η κυβέρνηση Τραμπ μπορεί να τον μετριάσει με στρατιωτική ισχύ, σύμφωνα με έναν Ιρανό διπλωμάτη, δύο Ευρωπαίους διπλωμάτες που υπηρετούν στην περιοχή, αλλά και έναν ανώτερο Άραβα αξιωματούχο, οι οποίοι μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας, επειδή δεν ήταν εξουσιοδοτημένοι να ενημερώσουν τα μέσα για ευαίσθητες λεπτομέρειες.
Τι επιδιώκει η Τεχεράνη
Η απροθυμία του Ιράν να υποχωρήσει συνδέεται με την ισχύ που ασκεί στα Στενά του Ορμούζ, τα οποία η Τεχεράνη έχει σε μεγάλο βαθμό κλείσει, προκαλώντας αναταραχή στις αγορές ενέργειας.
Με το μερικό κλείσιμο των στενών, το Ιράν επιδιώκει να «κάνει αυτή την επιθετικότητα υπερβολικά δαπανηρή για τους επιτιθέμενους», σύμφωνα με τον Ιρανό διπλωμάτη. «Είμαστε μόνοι απέναντι στη μεγαλύτερη στρατιωτική υπερδύναμη στην ιστορία», είπε.
Οι ηγέτες του Ιράν βλέπουν την ικανότητά τους να ελέγχουν τα στενά και να αντέχουν την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ ως μια βραχυπρόθεσμη νίκη, ανέφεραν ο Άραβας αξιωματούχος και οι Ευρωπαίοι διπλωμάτες. Ωστόσο, καθώς ο πόλεμος επεκτείνεται και οι κρίσιμες υποδομές της χώρας απειλούνται ολοένα και περισσότερο, η ηγεσία ανησυχεί βαθιά για την ικανότητά της να ανακάμψει μακροπρόθεσμα, σημειώνει η Washington Post.
«Όσο το καθεστώς παραμένει, μπορούν να δημιουργούν τρόμο στην περιοχή και να τρομοκρατούν τις διεθνείς αγορές με τις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου. Ναι, αυτό θεωρούν νίκη», είπε ένας από τους Ευρωπαίους διπλωμάτες, που εδρεύει στον Περσικό Κόλπο. «Δεν αισθάνονται καμία πίεση να διαπραγματευτούν».
Τι ανησυχεί την Ουάσινγκτον
Μέχρι στιγμής, οι οικονομικές συνέπειες της σύγκρουσης για τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους Ευρωπαίους συμμάχους τους είναι «μέτριες», κατά την εκτίμηση του διπλωμάτη, χωρίς να έχουν φτάσει σε επίπεδο που θα αύξανε την πίεση για συνομιλίες από την πλευρά των ΗΠΑ. Ωστόσο, η άνοδος των τιμών ενέργειας προκαλεί ανησυχία στην Ουάσιγκτον.
Πριν ο Τραμπ δώσει την προθεσμία των 48 ωρών για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, το Πεντάγωνο ενίσχυε τις επιχειρήσεις γύρω από το κρίσιμο σημείο, αυξάνοντας τις αεροπορικές επιδρομές και αναπτύσσοντας επιπλέον επιθετικά ελικόπτερα στην περιοχή. Το άνοιγμα των Στενών με τη χρήση βίας απαιτεί την εξουδετέρωση ιρανικών θέσεων ώστε τα αμερικανικά πολεμικά πλοία να μπορούν να συνοδεύουν δεξαμενόπλοια, υπογραμμίζει η Susannah George στην Washington Post.
Το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ επιχείρησε την Παρασκευή να κατευνάσει τις αγορές ενέργειας, αίροντας κυρώσεις σε ιρανικό αργό πετρέλαιο που είχε ήδη φορτωθεί σε πλοία.
Αξιωματούχοι από το Κατάρ και το Ομάν άρχισαν να επικοινωνούν με το Ιράν την περασμένη εβδομάδα σχετικά με μια πιθανή κατάπαυση του πυρός, αφού εκτίμησαν ότι η συντριπτική στρατιωτική ισχύς των ΗΠΑ και του Ισραήλ δεν θα μπορούσε να ανατρέψει την ιρανική κυβέρνηση στο άμεσο μέλλον. Το Ιράν απάντησε ότι θα συμμετείχε μόνο εάν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ σταματούσαν πρώτα τις επιθέσεις.
Το Ιράν δεν θέλει πρόωρη κατάπαυση του πυρός
«Το Ιράν δεν είναι διατεθειμένο για μια πρόωρη κατάπαυση του πυρός όπως στον πόλεμο των 12 ημερών», δήλωσε ο Ιρανός διπλωμάτης, αναφερόμενος στη σύγκρουση μεταξύ Ισραήλ και Ιράν πέρυσι, κατά την οποία οι ΗΠΑ έπληξαν ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις. Το Ιράν δεν θα δεχόταν αυτή τη φορά να σταματήσει τις επιθέσεις κατά αμερικανικών συμφερόντων, εκτός εάν η Ουάσιγκτον συμφωνούσε σε μια σειρά εγγυήσεων «μη επίθεσης», συμπεριλαμβανομένης χρηματικής αποζημίωσης για τις ζημιές του πολέμου.
Ο διπλωμάτης απηύθυνε έκκληση στον Τραμπ να τερματίσει τον πόλεμο πριν κλιμακωθεί περαιτέρω. «Αυτό είναι μόνο η αρχή του να μπλέξουν οι ΗΠΑ σε ένα τέλμα», είπε. «Δεν υπάρχει άλλη διέξοδος».
Η σύγκρουση έχει επεκταθεί ώστε να περιλαμβάνει επιθέσεις σε περιφερειακές ενεργειακές υποδομές, με το Ιράν να ανταποδίδει μετά από επίθεση στο κοίτασμα φυσικού αερίου South Pars, εξαπολύοντας πλήγματα σε Κατάρ, Σαουδική Αραβία και Κουβέιτ, προκαλώντας ζημιές δισεκατομμυρίων δολαρίων.
«Βρισκόμαστε ακόμη σε τροχιά κλιμάκωσης», δήλωσε ο Άλαν Άιρ, συνεργάτης στο Middle East Institute στην Ουάσιγκτον. Οι ηγέτες του Ιράν πιστεύουν ότι με αρκετό οικονομικό πόνο μπορούν να αναγκάσουν τον Τραμπ να υποχωρήσει. «Το Ιράν δεν έχει ακόμη πετύχει τον στόχο του, προσπαθεί ακόμη να αυξήσει το κόστος».
Τι έδειξε στην Τεχεράνη η εξόντωση του Λαριτζανί
Οι διαδοχικές δολοφονίες ανώτερων Ιρανών αξιωματούχων φαίνεται επίσης να έχουν αποθαρρύνει την Τεχεράνη από συνομιλίες, σύμφωνα με έναν Ευρωπαίο αξιωματούχο. Ιδιαίτερα η δολοφονία του Λαριτζανί έπληξε τις προοπτικές διαλόγου, καθώς ήταν από τους λίγους που μπορούσαν να επικοινωνήσουν αποτελεσματικά με τη Δύση.
Για χρόνια, ο Λαριτζανί διατηρούσε παρασκηνιακό δίαυλο με τις ΗΠΑ μέσω Ευρώπης, και πριν σκοτωθεί, υπήρχαν αναφορές ότι προσπαθούσε να ανοίξει δίαυλο επικοινωνίας με την κυβέρνηση Τραμπ μέσω Μόσχας.
Οι δολοφονίες αποτελούν «τεστ αντοχής ενός συστήματος που έχει σχεδιαστεί να επιβιώνει πέρα από συγκεκριμένα άτομα», είπε ο αξιωματούχος. Βραχυπρόθεσμα προκαλούν ανησυχία στην ιρανική ελίτ, αλλά μακροπρόθεσμα ενισχύουν την αντίσταση.
Μηνύματα αντίστασης κυριάρχησαν και στις δηλώσεις των Ιρανών ηγετών για το περσικό νέο έτος, το Νοβρούζ. Εξέφρασαν στήριξη στους ανθρώπους που έχασαν αγαπημένα πρόσωπα, αλλά υποσχέθηκαν επίσης ότι οι εχθροί του Ιράν θα ηττηθούν.
Τι ανησυχεί το Ιράν
Πίσω από τη δημόσια ρητορική, η ηγεσία του Ιράν αντιμετωπίζει βαθιές ανησυχίες για το μακροπρόθεσμο κόστος του πολέμου, δήλωσε ο Ρέουελ Μαρκ Γκερέχτ, πρώην αξιωματούχος πληροφοριών των ΗΠΑ.
«Σκέφτονται πάντα την εσωτερική πολιτική και γνωρίζουν τη δυσαρέσκεια απέναντί τους», είπε. Ένας παρατεταμένος πόλεμος μπορεί να εξυπηρετεί βραχυπρόθεσμα τα συμφέροντα του Ιράν, αλλά τελικά θα αποδειχθεί επιζήμιος.
«Σε έναν μακροχρόνιο πόλεμο, σχεδόν τίποτα δεν θα λειτουργεί πραγματικά στο Ιράν», είπε. Οι εκτεταμένες ζημιές από χιλιάδες επιδρομές θα αποδυναμώσουν την ικανότητα της κυβέρνησης να αντιμετωπίσει τα προβλήματα και μπορεί να πυροδοτήσουν νέες λαϊκές εξεγέρσεις.
«Οι πιο κρίσιμες στιγμές για αυτούς δεν είναι όταν αντέχουν τα πλήγματα, αλλά όταν αυτά σταματούν», κατέληξε.