Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο προειδοποίησε το Ιράκ να αποφύγει την επαναπροσέγγιση με το Ιράν, ενόψει της πιθανής επιστροφής του Νούρι αλ Μάλικι στην πρωθυπουργία. Ο Ρούμπιο κάλεσε τη Βαγδάτη να επιλέξει μια κυβέρνηση που θα διασφαλίζει σταθερότητα και ασφάλεια στη Μέση Ανατολή, στέλνοντας σαφές μήνυμα για τη στάση της Ουάσιγκτον απέναντι σε σιιτικές δυνάμεις που διατηρούν στενούς δεσμούς με την Τεχεράνη.
Ο Μάλικι, ιστορικό πρόσωπο της μεταπολεμικής πολιτικής σκηνής στο Ιράκ, εξασφάλισε το Σάββατο την υποστήριξη του Πλαισίου Συνεργασίας, της μεγαλύτερης σιιτικής συμμαχίας της χώρας. Η συμμαχία αυτή, που διατηρεί πλειοψηφία στο κοινοβούλιο και στενές σχέσεις με το Ιράν, ενισχύει το ενδεχόμενο επανόδου του στην εξουσία.
Κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας με τον απερχόμενο πρωθυπουργό Μοχάμεντ Σία αλ Σουντάνι, ο Ρούμπιο τόνισε ότι ελπίζει η επόμενη κυβέρνηση να μετατρέψει το Ιράκ σε «δύναμη σταθερότητας, ευημερίας και ασφάλειας» στην περιοχή. Όπως ανέφερε το Στέιτ Ντιπάρτμεντ μέσω του εκπροσώπου του, Τόμι Πίγκοτ, «μια κυβέρνηση ελεγχόμενη από το Ιράν δεν θα μπορούσε να βάλει πρώτα τα συμφέροντα του Ιράκ, να το κρατήσει εκτός περιφερειακών συγκρούσεων και να προωθήσει αμοιβαία επωφελείς σχέσεις με τις ΗΠΑ».
Η αμερικανική πλευρά ανησυχεί ότι μια κυβέρνηση υπό την επιρροή της Τεχεράνης θα σηματοδοτούσε διπλωματική επιτυχία για το Ιράν, σε μια περίοδο που η Ισλαμική Δημοκρατία αντιμετωπίζει σοβαρές εσωτερικές και διεθνείς πιέσεις. Οι μαζικές διαδηλώσεις στα τέλη του 2023, που καταπνίγηκαν βίαια με χιλιάδες νεκρούς, έπληξαν το εσωτερικό της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Παράλληλα, μετά το ξέσπασμα του πολέμου στη Λωρίδα της Γάζας στις 7 Οκτωβρίου 2023, το Ιράν βρέθηκε αντιμέτωπο με πλήγματα από το Ισραήλ και τις ΗΠΑ, ενώ είδε συμμάχους του να αποδυναμώνονται ή να ανατρέπονται.
Πηγή από την ιρακινή πολιτική σφαίρα αποκάλυψε στο Γαλλικό Πρακτορείο ότι η Ουάσιγκτον εξέφρασε «αρνητική άποψη για τις προηγούμενες κυβερνήσεις υπό τον Μάλικι». Παράλληλα, σε επιστολή προς Ιρακινούς αξιωματούχους, η αμερικανική πλευρά ξεκαθάρισε ότι θα λάβει «κυρίαρχες αποφάσεις με γνώμονα τα αμερικανικά συμφέροντα», αναγνωρίζοντας ωστόσο πως η επιλογή των ηγετών ανήκει αποκλειστικά στους Ιρακινούς.
Η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να διαθέτει ισχυρό μοχλό πίεσης στο Ιράκ, καθώς ελέγχει μεγάλο μέρος των πετρελαϊκών εσόδων της χώρας, βάσει συμφωνίας που υπεγράφη το 2003 μετά την αμερικανική εισβολή και την ανατροπή του Σαντάμ Χουσεΐν. Ο σημερινός πρωθυπουργός Σουντάνι, που ανέλαβε το 2022, έχει κερδίσει την εμπιστοσύνη των ΗΠΑ, καθώς περιόρισε τις επιθέσεις σιιτικών ενόπλων ομάδων υποστηριζόμενων από το Ιράν. Η Ουάσιγκτον δεν επιθυμεί να δει αυτές τις οργανώσεις να ενισχύονται ξανά.
Πηγές: ΑΠΕ-ΜΠΕ, AFP