Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Σε νέα φάση έντασης εισήλθε η σύγκρουση ΗΠΑ-Ιράν, με τις δύο πλευρές να ανταλλάσσουν πλήγματα στα Στενά του Ορμούζ και την Τεχεράνη να απαντά με επιθέσεις σε Ιορδανία και ΗΑΕ.
- Η επανέναρξη των εχθροπραξιών προκάλεσε άμεσες αντιδράσεις στις διεθνείς αγορές, με τις τιμές του πετρελαίου να ξεπερνούν τα 90 δολάρια, ενώ δεξαμενόπλοιο δέχθηκε πλήγμα από τρία «άγνωστα βλήματα» στα Στενά του Ορμούζ.
- Παρά τις δηλώσεις του Ιρανού προέδρου για μη συμφέρον συνέχισης του πολέμου, οι διαπραγματεύσεις παραμένουν ουσιαστικά «παγωμένες» και η Ουάσινγκτον διατηρεί την οικονομική πίεση.
Σε νέα φάση έντασης εισήλθε τη Δευτέρα η σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, έπειτα από περίπου έναν μήνα σχετικής ηρεμίας, με τις δύο πλευρές να ανταλλάσσουν πλήγματα και τα Στενά του Ορμούζ να βρίσκονται στο επίκεντρο τόσο της στρατιωτικής αντιπαράθεσης όσο και των ανησυχιών για τη διεθνή ναυσιπλοΐα και την ενεργειακή αγορά.
Οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις ανακοίνωσαν ότι έπληξαν δύο εκτοξευτήρες πυραύλων στο νησί Λαράκ, κοντά στα Στενά του Ορμούζ. Λίγο αργότερα, η Τεχεράνη απάντησε με επιθέσεις με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον αμερικανικών εγκαταστάσεων στην Ιορδανία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε ότι η Ουάσινγκτον θα προχωρήσει σε ισχυρά αντίποινα, δηλώνοντας στο Fox News ότι «θα υπάρξει ανταπόδοση» και ότι οι ΗΠΑ «θα τους πλήξουν δυνατά».
Τα αμερικανικά πλήγματα στο νησί Λαράκ
Η CENTCOM, η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ που είναι αρμόδια για τις αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή, ανέφερε ότι οι δυνάμεις της πραγματοποίησαν την επίθεση αφού εντόπισαν μέλη των Φρουρών της Επανάστασης να προετοιμάζονται για την εκτόξευση πυραύλων που έφεραν θαλάσσιες νάρκες.
Ιρανικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι από τα αμερικανικά πλήγματα σκοτώθηκαν τρεις άνθρωποι και τραυματίστηκαν ακόμη επτά.
Οι Φρουροί της Επανάστασης υποστήριξαν, παράλληλα, ότι κατέρριψαν δύο αμερικανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη πάνω από τα Στενά του Ορμούζ.
Η απάντηση του Ιράν σε Ιορδανία και ΗΑΕ
Μετά τα αμερικανικά πλήγματα, η Τεχεράνη εξαπέλυσε επιθέσεις με πυραύλους και drones εναντίον αμερικανικών εγκαταστάσεων στην Ιορδανία και στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Η Ιορδανία ανακοίνωσε ότι οι ένοπλες δυνάμεις της αναχαίτισαν οκτώ πυραύλους που εισήλθαν στον εναέριο χώρο της. Τα ΗΑΕ, από την πλευρά τους, έκαναν λόγο για τον εντοπισμό μη επανδρωμένου αεροσκάφους πάνω από τα χωρικά τους ύδατα και προειδοποίησαν για «επικίνδυνη κλιμάκωση».
Την ίδια ώρα, οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις προειδοποίησαν τις γειτονικές χώρες ότι θα υπάρξει «πολύ πιο ισχυρή ανταπόδοση» εάν οι αμερικανικές δυνάμεις πραγματοποιήσουν νέες επιθέσεις χρησιμοποιώντας τα εδάφη τους.
Η ένταση επεκτείνεται στη ναυσιπλοΐα
Η κλιμάκωση επηρέασε και τη θαλάσσια κυκλοφορία στην περιοχή. Τις πρώτες πρωινές ώρες, η βρετανική υπηρεσία ενημέρωσης για την ασφάλεια της ναυτιλίας UKMTO ανακοίνωσε ότι δεξαμενόπλοιο δέχθηκε πλήγμα από τρία «άγνωστα βλήματα», ενώ διέσχιζε τα Στενά του Ορμούζ με κατεύθυνση προς την έξοδό τους.
Οι Φρουροί της Επανάστασης υποστήριξαν επίσης ότι ένα πολύ μεγάλο δεξαμενόπλοιο, το οποίο, όπως ανέφερε η Τεχεράνη, επιχείρησε να περάσει «παρανόμως» από το στενό, προσέκρουσε σε δύο ναυτικές νάρκες.
Η CENTCOM απέρριψε τον συγκεκριμένο ισχυρισμό, χαρακτηρίζοντάς τον «παραπληροφόρηση».
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν κομβικό πέρασμα για την παγκόσμια ενεργειακή αγορά, καθώς πριν από την έναρξη του πολέμου από την περιοχή διερχόταν περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων ροών υδρογονανθράκων.
Πάνω από τα 90 δολάρια το Brent
Η επανέναρξη των εχθροπραξιών προκάλεσε άμεσες αντιδράσεις στις διεθνείς αγορές. Οι τιμές του πετρελαίου κινήθηκαν ανοδικά, με το Brent, βασικό σημείο αναφοράς για τη διεθνή αγορά, να ξεπερνά εκ νέου τα 90 δολάρια το βαρέλι.
Η εξέλιξη εντείνει τις ανησυχίες για νέες αναταράξεις στην ενεργειακή αγορά, ιδιαίτερα στην περίπτωση που η στρατιωτική ένταση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ διατηρηθεί ή κλιμακωθεί περαιτέρω.
Πεζεσκιάν: Δεν συμφέρει κανέναν η συνέχιση του πολέμου
Παρά την επανέναρξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων, ο πρόεδρος του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν δήλωσε ότι η συνέχιση του πολέμου δεν θα ήταν προς το συμφέρον ούτε της Τεχεράνης ούτε οποιασδήποτε άλλης χώρας της περιοχής.
Ο Ιρανός πρόεδρος ανέφερε ότι εξακολουθεί να εργάζεται για την επίτευξη συμφωνίας, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο επιστροφής στη διπλωματική οδό.
Στο Κιργιστάν, όπου βρίσκεται για τη σύνοδο του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης, ο Πεζεσκιάν συναντήθηκε με τον πρωθυπουργό του Πακιστάν Σαμπάζ Σαρίφ, η χώρα του οποίου έχει αναλάβει μεσολαβητικό ρόλο.
Στη σύνοδο αναμένονται επίσης ο πρόεδρος της Κίνας Σι Τζινπίνγκ και ο πρόεδρος της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν.
Σε αδιέξοδο οι διαπραγματεύσεις
Παρά τις προσπάθειες για διπλωματική διέξοδο, οι διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου παραμένουν ουσιαστικά «παγωμένες».
Το λεγόμενο μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ, το οποίο είχαν υπογράψει οι δύο πλευρές στα μέσα Ιουνίου, κατέρρευσε πριν συμπληρωθεί ένας μήνας.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί υποστήριξε ότι η λύση είναι «ξεκάθαρη και απλή», καλώντας τις ΗΠΑ να τηρήσουν τις δεσμεύσεις που είχαν αναλάβει κατά την υπογραφή της συμφωνίας.
Η Ουάσινγκτον διατηρεί την οικονομική πίεση
Παράλληλα με τη στρατιωτική αντιπαράθεση, η κυβέρνηση Τραμπ εξακολουθεί να δίνει έμφαση στην οικονομική πίεση προς την Τεχεράνη μέσω κυρώσεων και άλλων μέτρων.
Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ δήλωσε τη Δευτέρα ότι η Ουάσινγκτον θα συνεχίσει να ασκεί πίεση στο Ιράν, ενώ η σύγκρουση παραμένει ιδιαίτερα αντιδημοφιλής στις ΗΠΑ και πλησιάζουν οι ενδιάμεσες βουλευτικές εκλογές.
Η νέα ανταλλαγή πληγμάτων αυξάνει εκ νέου τον κίνδυνο ευρύτερης περιφερειακής κλιμάκωσης. Παράλληλα, η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ ενισχύει τις διεθνείς ανησυχίες για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, τη διακίνηση ενεργειακών προϊόντων και τις επιπτώσεις που ενδεχόμενη περαιτέρω κλιμάκωση θα μπορούσε να προκαλέσει στις αγορές.