Μια μέρα, κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του, ο Ντόναλντ Τραμπ κάλεσε έναν κορυφαίο σύμβουλό του για να συζητήσουν μια νέα ιδέα. «Ο Τραμπ με κάλεσε στο Οβάλ Γραφείο», είπε ο Τζον Μπόλτον, σύμβουλος εθνικής ασφάλειας το 2018. «Μου είπε ότι ένας εξέχων επιχειρηματίας είχε μόλις προτείνει στις ΗΠΑ να αγοράσουν τη Γροιλανδία».
Ήταν μια εξαιρετική πρόταση. Και προήλθε από έναν παλιό φίλο του προέδρου, ο οποίος θα αποκτούσε επιχειρηματικά συμφέροντα στο δανικό έδαφος, αναφέρει ο Guardian
Ο επιχειρηματίας, όπως έμαθε ο Μπόλτον, ήταν ο Ρόναλντ Λάουντερ. Κληρονόμος μιας περιουσίας από τα καλλυντικά – της παγκόσμιας μάρκας καλλυντικών Estée Lauder – γνώριζε τον Τραμπ, έναν άλλο πλούσιο Νεοϋορκέζο, για περισσότερα από 60 χρόνια.
Ο Μπόλτον είπε ότι συζήτησε την πρόταση για τη Γροιλανδία με τον Λάουντερ. Μετά την παρέμβαση του δισεκατομμυριούχου, μια ομάδα του Λευκού Οίκου άρχισε να διερευνά τρόπους για να αυξήσει την επιρροή των ΗΠΑ στο τεράστιο ημιαυτόνομο αρκτικό έδαφος του βασιλείου της Δανίας.
Η ανανεωμένη επιδίωξη του Τραμπ να υλοποιήσει την ιδέα του Λάουντερ κατά τη διάρκεια της δεύτερης θητείας του είναι χαρακτηριστική του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί ο πρόεδρος, δήλωσε ο Μπόλτον. «Τις πληροφορίες που ακούει από τους φίλους του τις θεωρεί αλήθεια και δεν μπορείς να τον μεταπείσεις».
Η πρόταση φαίνεται να έχει ξυπνήσει τις ιμπεριαλιστικές φιλοδοξίες του Τραμπ: οκτώ χρόνια μετά, σκέφτεται όχι μόνο να αγοράσει τη Γροιλανδία, αλλά ίσως και να την καταλάβει με τη βία.
Η σχέση Τραμπ-Λάουντερ
Οι πολιτικές προτάσεις του Λάουντερ φαίνεται να συμπίπτουν με τα επιχειρηματικά του συμφέροντα. Καθώς ο Τραμπ εντείνει τις απειλές του να καταλάβει τη Γροιλανδία, ο Λάουντερ έχει αποκτήσει εμπορικές συμμετοχές εκεί. Είναι επίσης μέλος του κονσόρτσιουμ, του οποίου η επιθυμία να αποκτήσει πρόσβαση στα ορυκτά της Ουκρανίας φαίνεται να έχει ωθήσει τον Τραμπ να απαιτήσει μερίδιο από τους πόρους της χώρας που έχει καταστραφεί από τον πόλεμο.
Ο Λάουντερ έχει δηλώσει ότι γνώρισε τον Τραμπ τη δεκαετία του 1960, όταν φοιτούσαν στην ίδια φημισμένη σχολή επιχειρήσεων. Αφού εργάστηκε στην οικογενειακή επιχείρηση καλλυντικών, ο Λάουντερ υπηρέτησε υπό τον Ρόναλντ Ρέιγκαν στο Πεντάγωνο, στη συνέχεια ως πρέσβης στην Αυστρία, πριν υποβάλει χωρίς επιτυχία υποψηφιότητα για δήμαρχος της Νέας Υόρκης το 1989.
Όταν ο Τραμπ κέρδισε τις προεδρικές εκλογές το 2016, ο Λάουντερ δώρισε 100.000 δολάρια στην επιτροπή συγκέντρωσης χρημάτων Trump Victory. Όταν το 2018 αμφισβητήθηκε η πνευματική υγεία του Τραμπ, ο Λάουντερ τον χαρακτήρισε «άνθρωπο με απίστευτη διορατικότητα και νοημοσύνη».
Την ίδια χρονιά, ο Λάουντερ δήλωσε ότι βοηθούσε τον Τραμπ με «μερικές από τις πιο περίπλοκες διπλωματικές προκλήσεις που μπορεί να φανταστεί κανείς». Αυτό φαίνεται να περιελάμβανε τη διάδοση της ιδέας της επέκτασης στην Αρκτική. Την επόμενη χρονιά, η Wall Street Journal αποκάλυψε το ενδιαφέρον του Τραμπ για τη Γροιλανδία. Οι ηγέτες της Δανίας εξέφρασαν την οργή τους. Ο Τραμπ απάντησε δημοσιεύοντας στο Twitter μια εικόνα ενός χρυσού Trump Tower που υψωνόταν πάνω από ένα χωριό, με τη λεζάντα: «Υπόσχομαι να μην κάνω αυτό στη Γροιλανδία!»
I promise not to do this to Greenland! pic.twitter.com/03DdyVU6HA
— Donald J. Trump (@realDonaldTrump) August 20, 2019
«Ένας θησαυρός σπάνιων γαιών»
Η εμμονή του Τραμπ με τη Γροιλανδία συνεχίστηκε, όπως και αυτή του Λάουντερ. Τον περασμένο Φεβρουάριο, λίγο μετά την επιστροφή του Τραμπ στον Λευκό Οίκο, ο Λάουντερ έσπευσε να τον υπερασπιστεί όταν ο πρόεδρος των ΗΠΑ εξέφρασε δημοσίως την πρόθεσή του να καταλάβει στρατιωτικά το μεγαλύτερο νησί του κόσμου.
«Η ιδέα του Τραμπ για τη Γροιλανδία δεν ήταν ποτέ παράλογη – ήταν στρατηγική», ανέφερε ο Λάουντερ σε άρθρο γνώμη στη New York Post. «Κάτω από τον πάγο και τα βράχια της κρύβεται ένας θησαυρός από σπάνια στοιχεία που είναι απαραίτητα για την τεχνητή νοημοσύνη, τα προηγμένα όπλα και τη σύγχρονη τεχνολογία. Καθώς ο πάγος υποχωρεί, αναδύονται νέες θαλάσσιες διαδρομές, αναδιαμορφώνοντας το παγκόσμιο εμπόριο και την ασφάλεια».
Με τη Γροιλανδία να βρίσκεται στο «επίκεντρο του ανταγωνισμού των μεγάλων δυνάμεων», ο Λάουντερ υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ πρέπει να επιδιώξουν μια «στρατηγική συνεργασία». «Έχω συνεργαστεί στενά με επιχειρηματικούς και κυβερνητικούς ηγέτες της Γροιλανδίας για χρόνια, με σκοπό την ανάπτυξη στρατηγικών επενδύσεων εκεί» πρόσθεσε.
Ο Λάουντερ έχει επενδύσει πολλά στην Γροιλανδία
Από τότε που ο Λάουντερ έστρεψε την προσοχή του Τραμπ στη Γροιλανδία το 2018, όπως ανέφεραν για πρώτη φορά οι Αμερικανοί δημοσιογράφοι Peter Baker και Susan Glasser στο βιβλίο τους The Divider, ο δισεκατομμυριούχος των καλλυντικών φαίνεται να έχει επενδύσει πολλά από τα δικά του χρήματα στην αρκτική περιοχή.
Τα εταιρικά αρχεία της Δανίας δείχνουν ότι μια εταιρεία με έδρα στη Νέα Υόρκη και ανώνυμους ιδιοκτήτες έχει αγοράσει τους τελευταίες μήνες ακίνητα στη Γροιλανδία.
Μία από τις επιχειρήσεις της είναι η εξαγωγή «πολυτελούς» νερού πηγής από ένα νησί στον κόλπο Baffin. Τον Δεκέμβριο μια εφημερίδα της Δανίας ανέφερε ότι ο Λάουντερ ήταν μεταξύ των επενδυτών. Αυτή η ομάδα επενδυτών φέρεται επίσης να επιδιώκει την παραγωγή υδροηλεκτρικής ενέργειας από τη μεγαλύτερη λίμνη της Γροιλανδίας για ένα εργοστάσιο τήξης αλουμινίου.
Δεν είναι σαφές πώς θα επηρέαζε τα συμφέροντα του Λάουντερ ενδεχόμενη απόκτηση της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ, μέσω εισβολής, αγοράς ή πειθούς. Μετά τις δηλώσεις του Τραμπ ότι οι ΗΠΑ χρειάζονται «επιτακτικά» τη Γροιλανδία, ο πρωθυπουργός της Δανίας προειδοποίησε ότι μια στρατιωτική ενέργεια ενός μέλους του ΝΑΤΟ εναντίον ενός άλλου θα έσπαγε τη συμμαχία.
Ο Τραμπ φαίνεται αμετάπειστος. «Θα κάνουμε κάτι με τη Γροιλανδία», δήλωσε την περασμένη εβδομάδα, «είτε με τον ευγενικό τρόπο είτε με τον πιο δύσκολο τρόπο». Έπειτα από μια συνάντηση στο Λευκό Οίκο την Τετάρτη, ο υπουργός Εξωτερικών της Δανίας, Λαρς Λόκε Ράσμουσεν, δήλωσε: «Δεν καταφέραμε να αλλάξουμε τη θέση των Αμερικανών. Είναι σαφές ότι ο πρόεδρος έχει την επιθυμία να κατακτήσει τη Γροιλανδία».
Συμφωνία για την εκμετάλλευση των ορυκτών πόρων της Ουκρανίας
Η προφανής συμμετοχή του Λάουντερ στη διαμόρφωση της αμερικανικής πολιτικής ενισχύει τις αυξανόμενες αμφιβολίες σχετικά με τις συγκρούσεις συμφερόντων κατά τη διάρκεια της δεύτερης θητείας του Τραμπ και την προφανή προσωπική πλουτοκρατία των προσώπων που βρίσκονται κοντά στον πρόεδρο. Οι δύο μεγαλύτεροι γιοι του προέδρου των ΗΠΑ, ο Ντόναλντ Τραμπ Τζ. και ο Έρικ Τραμπ, έχουν ξεκινήσει μια παγκόσμια εκστρατεία για την απόκτηση πλούτου, από το Βιετνάμ μέχρι το Γιβραλτάρ.
Επιμένουν ότι υπάρχει ένα «τεράστιο τείχος» μεταξύ των επιχειρηματικών τους δραστηριοτήτων και της θέσης του πατέρα τους ως του πιο ισχυρού ανθρώπου στον κόσμο. Ο εκπρόσωπος του Τραμπ δήλωσε: «Ούτε ο πρόεδρος ούτε η οικογένειά του έχουν εμπλακεί ποτέ, ούτε θα εμπλακούν ποτέ, σε συγκρούσεις συμφερόντων». Ωστόσο, ξένοι ηγέτες έχουν διευκολύνει τον πλουτισμό της οικογένειας Τραμπ, ενώ μερικές φορές φαίνεται να εξασφαλίζουν την εύνοια του προέδρου.
Ο Λάουντερ, ωστόσο, φάνηκε για κάποιο διάστημα να έχει διακόψει τις σχέσεις του με τον παλιό του φίλο.
Το 2022, ενώ δεν ήταν πλέον στην εξουσία, ο Τραμπ φιλοξένησε τον Νικ Φουέντες στο κλαμπ του Mar-a-Lago. Ο Λάουντερ, που είναι επικεφαλής του Παγκόσμιου Εβραϊκού Συνεδρίου, καταδίκασε το γεγονός. «Ο Νικ Φουέντες είναι ένας δηλητηριώδης αντισημίτης και αρνητής του Ολοκαυτώματος, απλά και ξεκάθαρα», είπε. «Είναι αδιανόητο να συνδεθεί κανείς μαζί του».
Όμως, μόλις ο Τραμπ επανήλθε στον Λευκό Οίκο, ο Λάουντερ επανέλαβε την οικονομική του υποστήριξη. Τον Μάρτιο του 2025, έδωσε 5 εκατομμύρια δολάρια στη Maga Inc, μια επιχείρηση συγκέντρωσης χρημάτων για το κίνημα του Τραμπ. Τον επόμενο μήνα, ο Λάουντερ φέρεται να ήταν μεταξύ των καλεσμένων σε ένα αποκλειστικό δείπνο με τον πρόεδρο. Τα εισιτήρια κόστιζαν 1 εκατομμύριο δολάρια το καθένα, πληρωτέα στη Maga Inc.
Μέχρι τότε, τα επιχειρηματικά συμφέροντα του Λάουντερ φαινόταν να συμπίπτουν και πάλι με την πολιτική της κυβέρνησης Τραμπ.
Σε μια επιστολή προς πρόεδρο της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, που διέρρευσε τον Νοέμβριο του 2023, ο επικεφαλής της TechMet, μιας εταιρείας εξόρυξης, ανέφερε τον Λάουντερ ως μέλος ενός κονσόρτσιουμ που ήλπιζε να εκμεταλλευτεί ένα κοίτασμα λιθίου στη χώρα που είχε καταστραφεί από τον πόλεμο.
Ο Λάουντερ δήλωσε τότε ότι δεν είχε συζητήσει το θέμα των ορυκτών της Ουκρανίας με τον ίδιο τον Τραμπ, αλλά ότι «είχε θέσει το ζήτημα σε ενδιαφερόμενους φορείς στις ΗΠΑ και την Ουκρανία εδώ και πολλά χρόνια». Κορυφαίοι Ρεπουμπλικάνοι συμμετείχαν σε μια εκστρατεία για να αποκτήσουν οι ΗΠΑ τον έλεγχο των τεράστιων πόρων της Ουκρανίας και ο Τραμπ έγινε ο πιο ένθερμος υποστηρικτής της.
Λίγες εβδομάδες μετά τις δωρεές της Maga Inc του Λάουντερ, η Ουάσιγκτον και το Κίεβο υπέγραψαν συμφωνία για την από κοινού εκμετάλλευση των ορυκτών πόρων της Ουκρανίας. Αυτό συνέβαλε σε κάποιο βαθμό στη διατήρηση της υποστήριξης του Τραμπ προς την Ουκρανία, μετά την τηλεοπτική του επίθεση εναντίον του Ζελένσκι από το Οβάλ Γραφείο, για την, κατά τη γνώμη του, ανεπαρκή ευγνωμοσύνη του τελευταίου για την υποστήριξη των ΗΠΑ.
Το κοίτασμα λιθίου ήταν το πρώτο που τέθηκε σε δημοπρασία στο πλαίσιο της συμφωνίας για τα ορυκτά. Αυτό τον μήνα, σύμφωνα με τον Guardian, το κέρδισε το κονσόρτσιουμ του Λάουντερ. Η TechMet, η εταιρεία που ηγείται του κονσόρτσιουμ, αρνήθηκε να σχολιάσει, όπως και ο Λάουντερ. Οι επιχειρηματικοί του εταίροι στη Γροιλανδία και ο Λευκός Οίκος δεν απάντησαν όταν επικοινώνησε μαζί τους η βρετανική εφημερίδα.