Τα βασικά σημεία του άρθρου
- To φετινό καλοκαίρι καταγράφηκε ως το πιο θανατηφόρο στην ιστορία της Ευρώπης λόγω των ακραίων θερμοκρασιών, με την κλιματική αλλαγή να ευθύνεται για τα δύο τρίτα των συνολικών θυμάτων.
- Νέες επιστημονικές μελέτες έδειξαν ότι περισσότεροι από 50.000 επιπλέον θάνατοι εξαιτίας της ζέστης σημειώθηκαν σε ευρωπαϊκές πόλεις, με περίπου 32.000 από αυτούς να αποδίδονται άμεσα στην υπερθέρμανση του πλανήτη.
- Σχεδόν το ένα τρίτο των θυμάτων καταγράφηκε κατά τον καύσωνα στα τέλη Ιουνίου, ενώ παρότι επλήγησαν κυρίως οι ηλικιωμένοι, ο απολογισμός περιλαμβάνει περίπου 6.000 ανθρώπους ηλικίας κάτω των 65 ετών.
To φετινό καλοκαίρι καταγράφηκε ως το πιο θανατηφόρο στην ιστορία της Ευρώπης λόγω των ακραίων θερμοκρασιών, με την κλιματική αλλαγή να ευθύνεται για τα δύο τρίτα των συνολικών θυμάτων.
Σύμφωνα με δύο νέες επιστημονικές μελέτες, η υπερθέρμανση του πλανήτη μετέτρεψε τους καύσωνες σε φονική απειλή, προκαλώντας δεκάδες χιλιάδες επιπλέον θανάτους σε εκατοντάδες ευρωπαϊκές πόλεις.
Τα εφιαλτικά ευρήματα και η «σφραγίδα» της κλιματικής αλλαγής
Οι δύο νέες έρευνες, οι οποίες αξιολογήθηκαν από ομότιμους κριτές (peer-reviewed) και δημοσιεύτηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Nature Health, συνιστούν την πρώτη ολοκληρωμένη αξιολόγηση της θνησιμότητας κατά τη διάρκεια των φετινών καυσώνων που έσπασαν κάθε προηγούμενο ρεκόρ.
Τα στοιχεία προέρχονται από περίπου 850 πόλεις σε ολόκληρη την Ευρώπη, γεγονός που σημαίνει ότι ο συνολικός αριθμός των θυμάτων, συνυπολογίζοντας τις αγροτικές περιοχές, είναι ακόμη μεγαλύτερος.
Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι το φετινό καλοκαίρι ήταν το πλέον θανατηφόρο του 21ου αιώνα, ξεπερνώντας κατά πολύ κάθε προηγούμενο ιστορικό ρεκόρ.
«Πιστεύω ότι μπορούμε να είμαστε απολύτως βέβαιοι δηλώνοντας ότι, το καλοκαίρι του 2026 ήταν κατά πάσα πιθανότητα το χειρότερο που έχει καταγραφεί ποτέ όσον αφορά τη θνησιμότητα που σχετίζεται με τη ζέστη σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης», δήλωσε η επικεφαλής συντάκτρια της μελέτης Κλερ Μπαρνς, ερευνήτρια ακραίων καιρικών φαινομένων στο Imperial College του Λονδίνου.
«Αυτοί οι αριθμοί αποτελούν μια ζοφερή υπενθύμιση ότι τα θερμότερα, πιο ακραία καλοκαίρια μας έχουν όλο και πιο σοβαρές επιπτώσεις στη δημόσια υγεία. Πίσω από αυτές τις στατιστικές βρίσκονται πραγματικοί άνθρωποι που έχασαν τη ζωή τους και πραγματικές οικογένειες που θρηνούν γι’ αυτούς», πρόσθεσε η ίδια.
Το εύρος της έρευνας και η σύγκριση με το παρελθόν
Επιστήμονες από το Imperial College και τη Σχολή Υγιεινής & Τροπικής Ιατρικής του Λονδίνου εξέτασαν 854 πόλεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Νορβηγία και την Ελβετία — περιοχές που φιλοξενούν περίπου το 40% του πληθυσμού αυτών των 30 χωρών.
Η πρώτη μελέτη, που δημοσιεύτηκε νωρίτερα αυτόν τον μήνα, εξέτασε τη θνησιμότητα που συνδέεται με το κλίμα μεταξύ των ετών 2000 και 2025, ενώ η δεύτερη μελέτη εστιάζει αποκλειστικά στο 2026.
Και οι δύο εργασίες υπολόγισαν τους επιπλέον θανάτους που σχετίζονται με τη ζέστη αναλύοντας τα ιστορικά αρχεία θερμοκρασίας και μοντέλα θνησιμότητας από καύσωνες. Μια μέθοδος που, σύμφωνα με τους ερευνητές, παράγει σταθερά αποτελέσματα τα οποία αντικατοπτρίζουν τις επίσημες στατιστικές που εκδίδουν μεταγενέστερα οι κυβερνήσεις.
Για να απομονώσουν τον ρόλο της κλιματικής αλλαγής, οι επιστήμονες συνέκριναν τις πραγματικές καιρικές συνθήκες στις πόλεις αυτές με ένα θερμοκρασιακό μοντέλο που αντιπροσωπεύει έναν κόσμο χωρίς παγκόσμια υπερθέρμανση.
Τα ευρήματα έδειξαν ότι περισσότεροι από 50.000 επιπλέον θάνατοι εξαιτίας της ζέστης σημειώθηκαν σε αυτές τις πόλεις αυτό το καλοκαίρι, με περίπου 32.000 από αυτούς να αποδίδονται άμεσα στην κλιματική αλλαγή που εκτίναξε τις θερμοκρασίες.
Παράλληλα, οι μελέτες αποκάλυψαν πόσο εξαιρετικά θανατηφόρο αποδείχθηκε το φετινό καλοκαίρι σε σχέση με το παρελθόν:
- 2000–2025: Η πρώτη εργασία κατέγραψε συνολικά 430.000 θανάτους από τη ζέστη σε 25 χρόνια, με περίπου τους μισούς να οφείλονται στην κλιματική αλλαγή.
- 2026: Τα φετινά στοιχεία ξεπέρασαν δραματικά τα προηγούμενα αρνητικά ρεκόρ των 29.000 θανάτων το 2022 και των 28.000 θανάτων το 2003.
Ο φονικός καύσωνας του Ιουνίου
Σχεδόν το ένα τρίτο των φετινών θανάτων από τη ζέστη σημειώθηκε κατά τη διάρκεια του κύματος καύσωνα στα τέλη Ιουνίου, το οποίο κατέρριψε πολλαπλά θερμοκρασιακά ρεκόρ σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Παρότι οι ηλικιωμένοι ήταν η πληθυσμιακή ομάδα που επλήγη περισσότερο, ο απολογισμός του φετινού καλοκαιριού περιλαμβάνει περίπου 6.000 ανθρώπους ηλικίας κάτω των 65 ετών.
«Το μεγαλύτερο βάρος έπεσε στους ηλικιωμένους. Οι άνθρωποι ηλικίας 85 ετών και άνω αντιπροσώπευαν περίπου το ήμισυ των εκτιμώμενων θανάτων», δήλωσε ο Γαρύφαλλος Κωνσταντινούδης, συνσυντάκτης της μελέτης και επίκουρος καθηγητής στο Imperial College.
«Ωστόσο, η θνησιμότητα από τη ζέστη δεν περιορίστηκε στους γηραιότερους πληθυσμούς. Ακόμη και μεταξύ των νεότερων ενηλίκων, δηλαδή των ανθρώπων ηλικίας μεταξύ 20 και 44 ετών, υπολογίσαμε περισσότερους από 800 επιπλέον θανάτους», συμπλήρωσε.
Πηγή: Politico