Παρά το αδιέξοδο στις πρόσφατες συνομιλίες του Ισλαμαμπάντ και την επιβολή ναυτικού αποκλεισμού στα Στενά του Ορμούζ από την Ουάσινγκτον, οι μεσολαβητές από το Πακιστάν, την Αίγυπτο και την Τουρκία πραγματοποιούν έναν «μαραθώνιο» επαφών για να γεφυρώσουν τις διαφορές μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
Στόχος είναι η επίτευξη μιας συμφωνίας πριν από την εκπνοή της εκεχειρίας στις 21 Απριλίου, με όλες τις πλευρές να εξακολουθούν να πιστεύουν ότι ένας συμβιβασμός είναι εφικτός.
Η τακτική του «παζαριού»
Αμερικανοί αξιωματούχοι ξεκαθαρίζουν ότι τόσο ο ναυτικός αποκλεισμός όσο και η αποχώρηση από το τραπέζι των συνομιλιών στο Πακιστάν αποτελούν μέρος της ευρύτερης διαπραγματευτικής στρατηγικής του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, προκειμένου να στερήσει από την Τεχεράνη το «χαρτί» του ελέγχου των Στενών του Ορμούζ.
Την ίδια στιγμή, ο Τραμπ φέρεται να εξετάζει την επανέναρξη των στρατιωτικών πληγμάτων, στοχοποιώντας υποδομές που είχε απειλήσει να χτυπήσει πριν την εκεχειρία, εάν ο αποκλεισμός δεν αποδώσει.
Περιφερειακή πηγή με γνώση των επαφών περιέγραψε την κατάσταση γλαφυρά.
«Δεν βρισκόμαστε σε απόλυτο αδιέξοδο. Η πόρτα δεν έχει κλείσει ακόμη. Και οι δύο πλευρές διαπραγματεύονται. Είναι ένα παζάρι», δήλωσε.
Αμερικανός αξιωματούχος συμφώνησε, προσθέτοντας: «Μια συμφωνία μπορεί να επιτευχθεί εάν το Ιράν δείξει μεγαλύτερη ευελιξία και αναγνωρίσει ότι η πρόταση του Ισλαμαμπάντ είναι η καλύτερη που πρόκειται να λάβει».
Την Κυριακή, οι ΥΠΕΞ της Τουρκίας και της Αιγύπτου είχαν ξεχωριστές τηλεφωνικές συνομιλίες με τον ομόλογό τους στο Πακιστάν.
Στη συνέχεια, και οι δύο μίλησαν με τον ειδικό απεσταλμένο των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ, και τον υπουργό εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, σύμφωνα με πηγές.
Τα «αγκάθια» της διαπραγμάτευσης
Οι εξαντλητικές συνομιλίες, διάρκειας 21 ωρών, στο Πακιστάν, όπου συμμετείχε για πρώτη φορά ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς συναντώντας τους Ιρανούς, επικεντρώθηκαν στο πυρηνικό ζήτημα.
Τα κύρια σημεία τριβής αφορούν:
- Την απαίτηση των ΗΠΑ για πάγωμα του εμπλουτισμού ουρανίου και η παράδοση του αποθέματος υψηλά εμπλουτισμένου υλικού
- Το ύψος των δεσμευμένων κεφαλαίων που ζητεί η Τεχεράνη να αποδεσμευτούν ως αντάλλαγμα
Ο Ιρανός ΥΠΕΞ, Αμπάς Αραγτσί, υποστήριξε ότι οι πλευρές ήταν «λίγα εκατοστά μακριά» από τη συμφωνία πριν οι ΗΠΑ «αλλάξουν τους κανόνες του παιχνιδιού».
Αν και οι ΗΠΑ δεν επιβεβαιώνουν αυτή τη διατύπωση, παραδέχονται ότι σημειώθηκε πρόοδος.
Ο πρεσβευτής του Ιράν στο Πακιστάν, Ρεζά Αμίρι Μογκαντάμ, σημείωσε στην πλατφόρμα X: «Εάν η εμπιστοσύνη και η θέληση ενισχυθούν, [μπορούμε] να δημιουργήσουμε ένα βιώσιμο πλαίσιο για τα συμφέροντα όλων των πλευρών».
Η ενημέρωση στον Νετανιάχου και ο αποκλεισμός της CENTCOM
Ο Βανς ενημέρωσε αναλυτικά τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου αμέσως μετά την αναχώρησή του από το Πακιστάν.
Ο Νετανιάχου, μιλώντας στο υπουργικό του συμβούλιο τη Δευτέρα, δήλωσε: «Μου ανέφερε λεπτομερώς, όπως κάνει αυτή η κυβέρνηση κάθε ημέρα, την εξέλιξη των διαπραγματεύσεων».
Σύμφωνα με τον Νετανιάχου, οι ΗΠΑ διέκοψαν τις συνομιλίες επειδή το Ιράν παραβίασε την εκεχειρία μη ανοίγοντας τα Στενά.
Πρόσθεσε ότι ο Βανς του μετέφερε πως το κύριο σημείο τριβής είναι η απομάκρυνση όλου του εμπλουτισμένου υλικού και η διασφάλιση ότι δεν θα υπάρξει εμπλουτισμός «στα επόμενα χρόνια, και αυτό θα μπορούσε να αφορά δεκαετίες».
Παράλληλα, η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) επιβεβαίωσε την έναρξη του ναυτικού αποκλεισμού σήμερα, Δευτέρα του Πάσχα, στις 5:00 μ.μ. ώρα Ελλάδος.