Σε μία ιστορική παρουσίαση στην αίθουσα «Καποδίστριας» του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, ο Νίκος Δένδιας αποκάλυψε τη Γ’ Φάση του μετασχηματισμού των Ενόπλων Δυνάμεων. Η Νέα Δομή Δυνάμεων φέρνει ριζικές αλλαγές: κλείσιμο αναποτελεσματικών στρατοπέδων, ίδρυση εγχώριων μονάδων παραγωγής drones, νέες βάσεις μη επανδρωμένων συστημάτων και πλήρη ενσωμάτωση Διαστήματος, Κυβερνοχώρου και Ηλεκτρομαγνητικού Φάσματος.
του Χρήστου Μαζανίτη
Το σύγχρονο πεδίο μάχης αλλάζει με καταιγιστικούς ρυθμούς, και η χώρα μας δεν θα μπορούσε να μείνει θεατής των εξελίξεων. Στην κατάμεστη αίθουσα «Καποδίστριας» στο «Ελληνικό Πεντάγωνο», ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, έδωσε το σύνθημα για τη μεγάλη στροφή: τη μετάβαση στη Νέα Εποχή των Ενόπλων Δυνάμεων.
“Η αναγκαιότητα η οποία επέβαλε αυτή την τρίτη φάση και συνολικά τη μεταρρύθμιση στο πλαίσιο της ατζέντας 2030 είναι ανάγκη να βγούμε στο διακλαδικό πολυχωρικό πεδίο στο οποίο διεξάγονται σήμερα οι επιχειρήσεις” ανέφερε ο Νίκος Δένδιας κατά την παρουσίαση της Νέας Δομής των Ενόπλων Δυνάμεων, προσθέτοντας “Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να ενσωματώσουμε στα τρία υπάρχοντα πεδία, δηλαδή θάλασσα, αέρας, γη και στεριά, το διάστημα, τον κυβερνοχώρο και το ηλεκτρομαγνητικό φάσμα”.
Όπως τονίστηκε κατά τη διάρκεια της αναλυτικής παρουσίασης, οι λόγοι που επιβάλλουν αυτόν τον σαρωτικό μετασχηματισμό εδράζονται σε τέσσερις θεμελιώδεις πυλώνες:
– Μετάβαση της διεξαγωγής επιχειρήσεων στο Διακλαδικό Πολυχωρικό Πεδίο Μάχης.
– Ενσωμάτωση δυνατοτήτων Διαστήματος, Κυβερνοχώρου και Ηλεκτρομαγνητικού Φάσματος στον επιχειρησιακό σχεδιασμό.
– Μετάβαση στην αυτοματοποιημένη λειτουργία του μηχανισμού Διοίκησης & Ελέγχου C5ISR-T.
– Πλήρης ένταξη των Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Συστημάτων και στους τρεις Κλάδους των Ενόπλων Δυνάμεων (Στρατό Ξηράς, Πολεμικό Ναυτικό, Πολεμική Αεροπορία).
Η νέα αυτή πραγματικότητα επιτάσσει την εγκατάλειψη παρωχημένων δομών του παρελθόντος και τη δημιουργία ενός ευέλικτου, τεχνολογικά προηγμένου και απόλυτα αποτρεπτικού στράτευματος.
Ίδρυση Διοίκησης και Σχολής Υπολογιστών
Στο επίκεντρο της Γ’ Φάσης Μετασχηματισμού βρίσκεται το Διακλαδικό Πολυκεντρικό Πεδίο, όπου η κυριαρχία στην πληροφορία και τις επικοινωνίες κρίνει την έκβαση των επιχειρήσεων. Για τον λόγο αυτό, ανακοινώθηκε η πλήρης ενσωμάτωση του Κυβερνοχώρου και του Ηλεκτρομαγνητικού Φάσματος στο επιχειρησιακό πεδίο, συνοδευόμενη από τη δημιουργία εξειδικευμένων δομών:
Δημιουργία Διοίκησης Κυβερνοχώρου για τη θωράκιση των κρίσιμων υποδομών και τη διεξαγωγή αμυντικών και επιθετικών επιχειρήσεων στον ψηφιακό κόσμο.
Ίδρυση Σχολής Υπολογιστών, η οποία θα εκπαιδεύει τα νέα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων στις πλέον προηγμένες τεχνολογίες πληροφορικής, κυβερνοασφάλειας και τεχνητής νοημοσύνης.
Ο ελληνικός «αστερισμός» δορυφόρων
Η Ελλάδα αποκτά για πρώτη φορά στην ιστορία της αυτόνομη και ισχυρή παρουσία στο Διάστημα, ενισχύοντας κατακόρυφα την εικόνα που διαθέτει το «Πεντάγωνο» σε πραγματικό χρόνο. Σύμφωνα με τα στοιχεία της παρουσίασης, αναπτύσσονται εθνικές δυνατότητες αξιοποίησης του διαστημικού πεδίου επιχειρήσεων που περιλαμβάνουν:
– 1 γεωστατικό τηλεπικοινωνιακό δορυφόρο.
– 3 τηλεπικοινωνιακούς δορυφόρους.
– 6 δορυφόρους οπτικής παρατήρησης.
– 3 δορυφόρους συλλογής ηλεκτρονικών σημάτων.
– 3 δορυφόρους παρατήρησης Synthetic Aperture Radar (SAR) για παρακολούθηση υπό οποιεσδήποτε καιρικές συνθήκες, μέρα και νύχτα.
Επιπλέον, όπως υπογραμμίστηκε, υφίστανται ήδη 16 οπτικοί δορυφόροι χαμηλής τροχιάς (διττής χρήσης), προσφέροντας πρωτοφανείς δυνατότητες επιτήρησης και στοχοποίησης.
“Η χώρα θα αποκτήσει γεωστατικό δορυφόρο, μεγάλο δορυφόρο, ο οποίος βρίσκεται σε μεγάλη απόσταση από τη Γη. Επίσης, στο σχεδιασμό της είναι να αποκτήσει μέσω του προγράμματος του ευρωπαϊκού προγράμματος IRIS, στο οποίο μετέχει τρεις δορυφόρους μέσου ύψους και μέσω της συνεργασίας που κάνει με την Πολωνία να αποκτήσει και έναν αριθμό δορυφόρων SAR, δηλαδή ραντάρ επίσης χαμηλής τροχιάς” ανέφερε ο Νίκος Δένδιας.
Μη Επανδρωμένα Συστήματα σε Στρατό, Ναυτικό και Αεροπορία
Η μεγάλη επανάσταση, ωστόσο, έρχεται στα Μη Επανδρωμένα Συστήματα. Η Νέα Δομή Δυνάμεων προβλέπει την καθολική ενσωμάτωση αυτόνομων συστημάτων σε όλους τους κλάδους:
– Στρατός Ξηράς: Ενίσχυση με τακτικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη, περιφερόμενα πυρομαχικά (loitering munitions) και αυτόνομα οχήματα εδάφους.
– Πολεμικό Ναυτικό: Ένταξη μη επανδρωμένων σκαφών επιφανείας και υποβρυχίων συστημάτων, συμπεριλαμβανομένων λύσεων όπως ο «Πυρπολητής» και συστημάτων τύπου Saronic.
– Πολεμική Αεροπορία: Ανάπτυξη και επιχειρησιακή ένταξη συνεργατικών Αεροσκαφών (Unmanned Combat Aerial Vehicles / Collaborative Combat Aircraft), που θα πετούν δίπλα στα μαχητικά 4.5ης και 5ης γενιάς (Viper, Rafale, F-35).
“Τα συνεργατικά αεροσκάφη, ο προγραμματισμός είναι να συνεργάζονται με τα F-35 όταν τα αποκτήσουμε. Είναι και αυτή μια επιλογή της νέας πραγματικότητας. Όσον αφορά τον ηλεκτρονικό πόλεμο, ενισχύουμε τις δυνατότητες στο Πολεμικό Ναυτικό” ανέφερε ο υπουργός.
Οικοσύστημα Καινοτομίας, Εργοστάσια Drones και Κλείσιμο Στρατοπέδων
Για να υποστηριχθεί αυτή η τεχνολογική άλμα, το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας προχωρά στην ίδρυση εγχώριων δομών παραγωγής και υποστήριξης. Στο πλαίσιο αυτό, προγραμματίζεται η δημιουργία τοπικών «εργοστασίων drones» και κέντρων έρευνας σε συνεργασία με το Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ), διασφαλίζοντας την εγχώρια προστιθέμενη αξία και την αυτονομία εφοδιασμού.
Παράλληλα, για να χρηματοδοτηθούν και να στελεχωθούν οι νέες αυτές δομές, ο Νίκος Δένδιας προανήγγειλε το γενναίο κλείσιμο δεκάδων μη επιχειρησιακά βιώσιμων στρατοπέδων σε όλη την επικράτεια. Η εξοικονόμηση πόρων και προσωπικού από τα «στρατόπεδα-σφραγίδες» θα κατευθυνθεί άμεσα στις μονάδες προκάλυψης, στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου και στον Έβρο, καθώς και στη στελέχωση των νέων εξειδικευμένων βάσεων μη επανδρωμένων συστημάτων.
Σχετικά με την εξοικονόμηση χρημάτων από το κλείσιμο των στρατοπέδων, ο υπουργός ανέφερε ότι «Τα χρήματα αυτά, η κατανόηση που έχω διαχρονικά με το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους, είναι θα επιστραφούν στο προσωπικό μας. Οι εξοικονομήσεις γίνονται για, πέραν των άλλων, για να μπορέσουμε δημιουργήσουμε ένα καλύτερο επίπεδο ζωής σε ένα προσωπικό που θέλουμε να μείνει με καλύτερο».
Νέες βάσεις Unmanned για Ναυτικό – Αεροπορία
Η επιχειρησιακή αξιοποίηση των drones απαιτεί και τις ανάλογες υποδομές. Στο σχεδιασμό περιλαμβάνεται η δημιουργία εξειδικευμένων βάσεων και ορμητηρίων μη επανδρωμένων συστημάτων για το Πολεμικό Ναυτικό και την Πολεμική Αεροπορία.
Οι βάσεις αυτές θα λειτουργούν ως κόμβοι διοίκησης, ελέγχου, συντήρησης και εξόρμησης αυτόνομων αεροσταθμών, θαλάσσιων drones και αεροσκαφών επιτήρησης. Με τον τρόπο αυτό, η αποτρεπτική ισχύς της χώρας απλώνεται από τον Έβρο έως την Κύπρο και από το Ιόνιο έως την Ανατολική Μεσόγειο, δημιουργώντας ένα αδιάσπαστο «πλέγμα» προστασίας των εθνικών μας κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Η Γ’ Φάση του Μετασχηματισμού δεν είναι απλώς μια διοικητική αναδιάρθρωση. Είναι το πέρασμα των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων στον 21ο αιώνα, με επίκεντρο την τεχνολογική υπεροχή, την καινοτομία και την απόλυτη επιχειρησιακή ετοιμότητα ανέφερε ο Νίκος Δένδιας, λέγοντας «Θα δημιουργήσουμε βάση μη επανδρωμένων και αυτόνομων αεροσκαφών. Σας είπα πριν για το– έχετε ήδη, μάλλον, παραστεί στα εγκαίνια της– του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων της Πολεμικής Αεροπορίας και για το Πολεμικό Ναυτικό την προηγούμενη βδομάδα».
Περισσότερα Πλοία
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Νίκος Δένδιας σε ότι αφορά το Πολεμικό Ναυτικό, για το οποίο λέει ότι έχουν γίνει συνολικά 21 παροπλισμοί πλοίων ενώ έρχονται οι νέες FDI Belharra, οι φρεγάτες FREMM κλάσης Bergamini από την Ιταλία και 2 ναρκαλιευτικά επίσης από την Ιταλία.
«Θέλω συγχαρώ τον αρχηγό για αυτό, για αυτό. Περί είκοσι ενός παροπλισμών μονάδων μέσα στην πενταετία. Στην πραγματικότητα, δηλαδή, αντικατάστασή τους με νεότερες μονάδες ή με μη επανδρωμένες και αυτόνομες πλατφόρμες», είπε ο Νίκος Δένδιας, προσθέτοντας «Όπως ξέρετε ήδη υπάρχει μια κατανόηση πέραν των της δύο συν δύο Μπεργκαμίνι για την απόκτηση, α, κατ’ ελάχιστον δύο ναρκαλιευτικών φρεγάτα από το, Πολεμικό Ναυτικό της Ιταλίας».
