Ο ύπνος επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, όπως η διατροφή, το στρες και η χρήση οθονών. Ωστόσο, νέα επιστημονικά δεδομένα αποκαλύπτουν έναν λιγότερο αναμενόμενο παράγοντα που φαίνεται να παίζει σημαντικό ρόλο: τον τρόπο που λειτουργείτε στις σχέσεις σας με τους άλλους.
Ο αναπάντεχος παράγοντας που καταστρέφει τον ύπνο σας, σύμφωνα με νέα μελέτη
Υπάρχουν τόσοι πολλοί παράγοντες που επηρεάζουν την ποιότητα του ύπνου μας, από τη διατροφή και το επίπεδο της φυσικής μας δραστηριότητας μέχρι τη θερμοκρασία του υπνοδωματίου μας. Ωστόσο, ένας παράγοντας που ίσως δεν έχετε σκεφτεί ποτέ είναι ο τύπος προσκόλλησης (attachment style) που έχετε στις σχέσεις σας.
Σύμφωνα με μια νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό SLEEP, η ανασφάλεια στις σχέσεις δεν συνδέεται απλώς με χειρότερο ύπνο, αλλά και ο ίδιος ο κακός ύπνος φάνηκε να αυξάνει τα συναισθήματα ζήλιας. Τι ακριβώς ανακάλυψαν οι ερευνητές;
Πώς η ανασφάλεια στις σχέσεις επηρεάζει τον ύπνο
Με απλά λόγια, ο «τύπος προσκόλλησης» είναι ουσιαστικά το επαναλαμβανόμενο μοτίβο συμπεριφοράς που υιοθετούμε στις σχέσεις μας. Για παράδειγμα, η αγχώδης προσκόλληση (anxious attachment) χαρακτηρίζεται από έναν βαθύ φόβο εγκατάλειψης. Τα άτομα με αυτό το στυλ νιώθουν συχνά ανασφάλεια και χρειάζονται συνεχή επιβεβαίωση για να ξεπεράσουν τους φόβους τους.
Στη μελέτη των επιστημόνων, οι ειδικοί θέλησαν να κατανοήσουν αν ο τύπος προσκόλλησης στις σχέσεις επηρεάζει την ποιότητα του ύπνου. Υπέθεσαν ότι οι διαπροσωπικές συγκρούσεις και οι έντονες συναισθηματικές μεταπτώσεις που βιώνουν τα άτομα με αγχώδη ή αποφευκτική προσκόλληση ενδέχεται να προκαλούν μεγαλύτερη «κοινωνικο-συναισθηματική βλάβη» που σχετίζεται με τον ύπνο.
Τα ευρήματα της μελέτης
Οι ερευνητές ζήτησαν από 68 νεαρούς ενήλικες να συμπληρώσουν ερωτηματολόγια σχετικά με τον ύπνο και τις σχέσεις τους, καθώς και καθημερινές αναφορές για τα συναισθήματα και τις συμπεριφορές τους για διάστημα δύο εβδομάδων.
Βάσει των ευρημάτων, η αγχώδης προσκόλληση μπορεί πράγματι να επηρεάσει αρνητικά τον ύπνο σας – αλλά υπάρχει και συνέχεια. Επιπλέον, όπως σημειώνουν οι συγγραφείς της μελέτης, «οι διαταραχές ύπνου συνδέονται με περισσότερο φθόνο και ζήλια στις κοινωνικές σχέσεις, αλλά μόνο για εκείνους που παρουσιάζουν υψηλότερα επίπεδα άγχους στις σχέσεις τους».
Η έρευνα αναδεικνύει έναν αμφίδρομο φαύλο κύκλο: η συναισθηματική ανασφάλεια της ημέρας σαμποτάρει τη νυχτερινή ξεκούραση και, με τη σειρά του, ένας κακός ύπνος μάς κάνει πιο ευάλωτους στη ζήλια και την καχυποψία την επόμενη μέρα. Επομένως, η βελτίωση της ποιότητας του ύπνου σας ίσως είναι το πρώτο βήμα για πιο υγιείς σχέσεις.
Πώς να βελτιώσετε τον ύπνο σας
Αν ανήκετε στα άτομα που έρχονται αντιμέτωπα με τον αγχώδη τύπο δεσμού (anxious attachment style), να ξέρετε ότι είναι κάτι που μπορείτε απολύτως να δουλέψετε και να αλλάξετε. Ανεξάρτητα από το προσωπικό σας ιστορικό, ο καθένας μπορεί να κινηθεί προς έναν πιο ασφαλή τύπο δεσμού με την κατάλληλη καθοδήγηση και υποστήριξη από έναν ειδικό ψυχικής υγείας.
Το να αναγνωρίσετε ότι έχετε αγχώδη τύπο δεσμού –και το να μπορείτε να εντοπίζετε πότε αυτός ενεργοποιείται στην καθημερινότητά σας– είναι μόνο το πρώτο βήμα. Η μετάβαση σε έναν ασφαλή δεσμό δεν γίνεται από τη μια μέρα στην άλλη· απαιτεί υπομονή, αυτοπαρατήρηση και ενσυνειδητότητα (mindfulness).
Επιπλέον, σύμφωνα με τους ειδκούς, ένας καθοριστικός παράγοντας που πρέπει να προσέξετε είναι η διασφάλιση επαρκούς και ποιοτικού ύπνου.
Πώς η έλλειψη ύπνου επηρεάζει τις σχέσεις μας
«Τα άτομα με αγχώδη δεσμό ή όσοι βιώνουν ανασφάλεια στις σχέσεις τους, ενδέχεται να είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι σε συναισθήματα φθόνου και ζήλιας όταν είναι άυπνα», εξηγεί σε δελτίο τύπου ο Giovanni Alvarado, συνδιοργανωτής της μελέτης.
«Αυτό μας βοηθά να καταλάβουμε γιατί ορισμένοι άνθρωποι δυσκολεύονται περισσότερο να διαχειριστούν κοινωνικές καταστάσεις όταν είναι κουρασμένοι. Παράλληλα, μας δείχνει τον δρόμο για πιο στοχευμένες παρεμβάσεις, οι οποίες θα λαμβάνουν υπόψη το στυλ σχέσης του ατόμου κατά την αντιμετώπιση των προβλημάτων ύπνου».
Προς αυτή την κατεύθυνση, βεβαιωθείτε ότι τηρείτε τους βασικούς κανόνες για τη σωστή υγιεινή του ύπνου:
- Σταθερό ωράριο ύπνου και αφύπνισης καθημερινά (ακόμα και τα Σαββατοκύριακα).
- Διατήρηση του υπνοδωματίου δροσερού, ήσυχου και σκοτεινού.
- Χρήση ενός υψηλής ποιότητας και επιστημονικά εγκεκριμένου συμπληρώματος ύπνου, εάν κρίνεται απαραίτητο.
Αν βιώνετε συχνά το στρες και την ανασφάλεια στις σχέσεις σας, μάλλον δεν σας εκπλήσσει το γεγονός ότι αυτό μπορεί να σαμποτάρει τη νυχτερινή σας ξεκούραση. Το θετικό είναι ότι κατανοώντας τη σύνδεση μεταξύ ψυχολογίας και ύπνου, μπορείτε να υιοθετήσετε νέες προσεγγίσεις. Έτσι, θα καταφέρετε να θωρακίσετε τόσο τη συναισθηματική σας ηρεμία όσο και την ποιότητα του ύπνου σας, χωρίς να χρειάζεται να υποφέρει κανένα από τα δύο.
