Ο Έλον Μασκ επανέφερε στο προσκήνιο την ιδέα ενός «καθολικού υψηλού εισοδήματος» ως απάντηση στην αυξανόμενη ανεργία που ενδέχεται να προκαλέσει η Τεχνητή Νοημοσύνη, λίγες μόλις ημέρες μετά από σχετικές προτάσεις της OpenAI, αναφέρει το Forbes.
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, ο δισεκατομμυριούχος υποστήριξε ότι το συγκεκριμένο μοντέλο θα μπορούσε να υλοποιηθεί μέσω κρατικών επιταγών προς τους πολίτες, οι οποίες θα χρηματοδοτούνται από την αύξηση της προσφοράς χρήματος που θα προκαλέσει η ανάπτυξη της AI και της ρομποτικής.
Universal HIGH INCOME via checks issued by the Federal government is the best way to deal with unemployment caused by AI.
AI/robotics will produce goods & services far in excess of the increase in the money supply, so there will not be inflation.
— Elon Musk (@elonmusk) April 17, 2026
Από το «βασικό» στο «υψηλό» εισόδημα
Ο Μασκ στηρίζει εδώ και χρόνια την ιδέα ενός καθολικού εισοδήματος, ήδη από το 2016, ενώ το 2019 είχε ταχθεί υπέρ της πρότασης του Άντριου Γιανγκ για το λεγόμενο «Freedom Dividend».
Το Freedom Dividend ήταν μια βασική πρόταση του υποψήφιου των Δημοκρατικών για την προεδρία το 2020, Άντριου Γιανγκ, για την καθιέρωση ενός καθολικού βασικού εισοδήματος (UBI), το οποίο προέβλεπε μηνιαία καταβολή 1.000 δολαρίων (12.000 δολάρια ετησίως) σε κάθε ενήλικο Αμερικανό άνω των 18 ετών, ανεξαρτήτως εργασιακής κατάστασης ή εισοδήματος.
Στόχος του ήταν η αντιμετώπιση της απώλειας θέσεων εργασίας λόγω αυτοματοποίησης, με βασική πηγή χρηματοδότησης έναν φόρο προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ).
Πλέον, ο ίδιος κάνει λόγο για «καθολικό υψηλό εισόδημα», εκτιμώντας ότι στο ιδανικό σενάριο η Τεχνητή Νοημοσύνη θα μπορούσε να οδηγήσει σε επίπεδα ευημερίας «που δύσκολα μπορούμε να φανταστούμε».
Αντίστοιχες προτάσεις και από την OpenAI
Την ίδια στιγμή, ο επικεφαλής της OpenAI, Σαμ Άλτμαν, έχει επίσης ταχθεί υπέρ παρόμοιων ιδεών.
Η εταιρεία παρουσίασε πρόσφατα ένα σχέδιο βιομηχανικής πολιτικής, το οποίο προβλέπει τη δημιουργία ενός «Δημόσιου Ταμείου Πλούτου», μέσω του οποίου οι πολίτες θα αποκτούν αυτόματα μερίδιο σε εταιρείες και υποδομές Τεχνητής Νοημοσύνης, ακόμη και χωρίς άμεση επένδυση.
Το σχέδιο περιλαμβάνει επίσης αύξηση της φορολογίας των επιχειρήσεων, καθώς και ειδική φορολόγηση για εταιρείες που αντικαθιστούν εργαζομένους με AI.
Προειδοποιήσεις για ανισότητες
Ωστόσο, δεν λείπουν και οι επικριτικές φωνές. Ο νομπελίστας οικονομολόγος Τζόζεφ Στίγκλιτς προειδοποίησε πρόσφατα ότι χωρίς σωστή διαχείριση, η τεχνητή νοημοσύνη ενδέχεται να ενισχύσει τις κοινωνικές ανισότητες.
Όπως ανέφερε, η αποδυνάμωση του ρόλου του κράτους θα μπορούσε να περιορίσει την ικανότητά του να διαχειριστεί τη μετάβαση στην εποχή της AI.
Αντιδράσεις ακόμη και από συμμάχους
Ακόμη και πρόσωπα από τον κύκλο της τεχνολογικής ελίτ εκφράζουν επιφυλάξεις. Ο επενδυτής Μαρκ Άντριεσεν έχει επικρίνει την ιδέα, υποστηρίζοντας ότι ένα καθολικό εισόδημα θα μπορούσε να οδηγήσει σε απώλεια κινήτρων για παραγωγικότητα.
Αντίστοιχα, ο πρώην σύμβουλος Τεχνητής Νοημοσύνης του Λευκού Οίκου Ντέιβιντ Σακς έχει απορρίψει το σενάριο μιας κοινωνίας όπου οι πολίτες ζουν αποκλειστικά από κρατικά επιδόματα, χαρακτηρίζοντάς το μη ρεαλιστικό.
