Σε ένα κρίσιμο σημείο βρίσκονται οι διαπραγματεύσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, με τις δύο πλευρές να επεξεργάζονται ένα προσχέδιο συμφωνίας τριών σελίδων για τον τερματισμό του πολέμου, αναφέρει ο ιστότοπος Axios.
Σύμφωνα με πληροφορίες από Αμερικανούς αξιωματούχους και πηγές που έχουν γνώση των συνομιλιών, το κεντρικό σημείο του «παζαριού» αφορά την αποδέσμευση 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων από παγωμένα ιρανικά κεφάλαια, με αντάλλαγμα την παράδοση του αποθέματος εμπλουτισμένου ουρανίου της χώρας.
Οι συνομιλίες, οι οποίες διεξάγονται υπό τη μεσολαβητική προσπάθεια του Πακιστάν και τη στήριξη της Αιγύπτου και της Τουρκίας, αναμένεται να συνεχιστούν με έναν δεύτερο γύρο αυτό το Σαββατοκύριακο στο Ισλαμαμπάντ.
Το αγκάθι του ουρανίου και το «παζάρι» των δισεκατομμυρίων
Προτεραιότητα της κυβέρνησης Τραμπ είναι η διασφάλιση ότι το Ιράν δεν θα έχει πρόσβαση στα σχεδόν 2.000 κιλά εμπλουτισμένου ουρανίου που διαθέτει, εκ των οποίων τα 450 κιλά είναι εμπλουτισμένα σε ποσοστό 60%.
Ενώ οι ΗΠΑ ζήτησαν την αποστολή του υλικού -την πυρηνική «σκόνη», όπως την αποκαλεί συχνά ο Ντόναλντ Τραμπ- στο αμερικανικό έδαφος, η Τεχεράνη αντιπροτείνει την υποβάθμιση του εμπλουτισμού («down-blend») εντός του Ιράν.
Μια συμβιβαστική λύση που εξετάζεται προβλέπει τη μεταφορά μέρους του υλικού σε μια τρίτη χώρα.
Ωστόσο, στο οικονομικό σκέλος, οι αποστάσεις παραμένουν μακρινές.
Οι ΗΠΑ είχαν προτείνει αρχικά 6 δισεκατομμύρια δολάρια για ανθρωπιστική βοήθεια, το Ιράν απαίτησε 27 δισεκατομμύρια, με το ποσό των 20 δισεκατομμυρίων να αποτελεί την τρέχουσα βάση συζήτησης.
Ένας Αμερικανός αξιωματούχος περιέγραψε την κατάσταση ως εξής: «Το Ιράν σαφώς θέλει τα 20 δισεκατομμύρια δολάρια — και πολλά περισσότερα. Θέλουν ξεκάθαρα να πουλάνε πετρέλαιο σε τιμές ελεύθερης αγοράς χωρίς κυρώσεις. Θέλουν να συμμετέχουν στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα».
«Αλλά θέλουν επίσης να έχουν αυτό το πρόγραμμα πυρηνικών όπλων. Θέλουν να χρηματοδοτούν τρομοκράτες όπως η Χαμάς. Και δεν θέλουν να τα εγκαταλείψουν αυτά σε βαθμό τέτοιο ώστε να πάρουν τα πράγματα που προσφέρουμε», πρόσθεσε.
«Το Ιράν έχει κάνει ένα βήμα. Όμως, δεν είναι αρκετό. Τι θα χρειαστεί για να τους κάνουμε να προχωρήσουν, θα το δούμε».
Η στάση του Τραμπ
Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ εμφανίστηκε αισιόδοξος την Πέμπτη, δηλώνοντας ότι το Ιράν δεσμεύτηκε για «μια πολύ, πολύ ισχυρή δήλωση… ότι δεν θα διαθέτουν πυρηνικά όπλα», ενώ αναφέρθηκε και στο απόθεμα ουρανίου ως «πυρηνική σκόνη» που το Ιράν συμφώνησε να παραδώσει στις ΗΠΑ.
Ο Τραμπ ξεκαθάρισε τη θέση του για τη συνέχεια των επιχειρήσεων.
«Είμαστε πολύ κοντά στο να κλείσουμε μια συμφωνία. Εάν δεν υπάρξει συμφωνία, τα πυρά επαναλαμβάνονται», τόνισε.
Παράλληλα, εξέφρασε την ετοιμότητά του να παρατείνει την εκεχειρία πέραν της λήξης της στις 21 Απριλίου, εάν αυτό κριθεί απαραίτητο.
Από την πλευρά του, ο γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκράχαμ αποκάλυψε στο Fox News ότι ο Τραμπ είχε απευθείας επικοινωνία με τους Ιρανούς, σημειώνοντας ότι τα πράγματα έγιναν «έντονα» κατά τη διάρκεια πρόσφατης κλήσης.
Το περιεχόμενο του Μνημονίου (MoU)
Το υπό διαπραγμάτευση έγγραφο περιλαμβάνει:
- «Εθελοντική» αναστολή του εμπλουτισμού ουρανίου -με τις ΗΠΑ να ζητούν 20ετή διάρκεια και το Ιράν να προτείνει 5ετή
- Δέσμευση ότι όλες οι πυρηνικές εγκαταστάσεις θα είναι υπέργειες, με τις υπάρχουσες υπόγειες δομές να τίθενται εκτός λειτουργίας
- Ρυθμίσεις για τα Στενά του Ορμούζ, όπου όμως παρατηρούνται ακόμα σημαντικά κενά
Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Άννα Κέλι, χαρακτήρισε τις συνομιλίες «παραγωγικές», τονίζοντας ωστόσο ότι οι ΗΠΑ «δεν θα διαπραγματευτούν μέσω του Τύπου».
Πρόσθεσε πως «ανώνυμες πηγές που ισχυρίζονται ότι γνωρίζουν για ευαίσθητες διπλωματικές συζητήσεις, δεν έχουν ιδέα για τι πράγμα μιλάνε».
Την Παρασκευή, οι μεσολαβητές από το Πακιστάν, την Αίγυπτο και την Τουρκία θα συναντηθούν με Σαουδάραβες αξιωματούχους στο περιθώριο διπλωματικού φόρουμ στην Τουρκία, με αποκλειστικό θέμα τις προσπάθειες γεφύρωσης του χάσματος μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
