Μια σπουδαία αρχαιολογική κατασκευή ανακαλύφθηκε στην αρχαία πόλη της Φρυγίας, Γόρδιον.
Η ανακοίνωση της ανακάλυψης έγινε από τον υπουργό Πολιτισμού και Τουρισμού της Τουρκίας, Mehmet Nuri Ersoy, ο οποίος αποκάλυψε ότι ήρθε στο φως ένας ξύλινος ταφικός θάλαμος που θεωρείται πως ανήκει σε μέλος βασιλικής οικογένειας των Φρυγών.
«Ήρθε στο φως ένας ξύλινος ταφικός θάλαμος», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Τούρκος υπουργός. «Συνολικά, ανακαλύφθηκαν 88 μεταλλικά τεχνουργήματα. Ανάμεσά τους, βρήκαμε μεγάλα καζάνια και άλλα αντικείμενα μέσα στον τάφο, καθώς και χάλκινα αγγεία με σιδερένια καρφιά στα βόρεια και τα νότια τείχη, τα οποία ανακτήθηκαν σχεδόν άθικτα. Αυτή η ομάδα ευρημάτων είναι η πιο ουσιαστική από τις προηγούμενες ανακαλύψεις στον Τύμβο του Μίδα» συμπλήρωσε.
«Θεωρούμε, βάσει των ευρημάτων, πως το άτομο που είναι θαμμένο εδώ, ανήκε στη βασιλική οικογένεια που σχετιζόταν με τον Γόρδιο και τον Μίδα» επεσήμανε .
Αποκαλύψεις για τις ταφικές παραδόσεις των Φρυγών
Η ανασκαφή του Τύμβου Τ26, του 47ου τύμβου, υπό την καθοδήγηση του καθηγητή Suleyman Yucel Senyurt, από το τμήμα αρχαιολογίας, του πανεπιστημίου της Άγκυρας, Haci Bayram Veli, διήρκεσε 121 μέρες και έριξαν φως στις ταφικές παραδόσεις των Φρυγών.
Το σημαντικό αρχαιολογικό πρόγραμμα, το οποίο θα ρίξει φως στον φρυγικό πολιτισμό, την καθημερινή ζωή και τις ταφικές παραδόσεις της περιόδου, ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο του 2024 και ολοκληρώθηκε τον Ιανουάριο του 2025.
Έχουν ήδη ολοκληρωθεί τα σχέδια για την έκθεση του ταφικού θαλάμου και των περιεχομένων του στο Γόρδιον, μέχρι τα τέλη του 2025.
Ο Ersoy δήλωσε πως, έχουν ολοκληρωθεί οι εργασίες αποκατάστασης και συντήρησης για 47 από τα τεχνουργήματα που έχουν ανακαλυφθεί, τα οποία αποκαλύφθηκαν στη διάρκεια της συνέντευξης τύπου, πριν παραδοθούν στο μουσείο.
Θα ακολουθήσουν και τα εναπομείναντα αντικείμενα, μετά την ολοκλήρωση των εργασιών συντήρησης.
Γόρδιον: Η αρχαία πόλη που ανακηρύχθηκε πρόσφατα σε Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς
Το Γόρδιον, η αρχαία πόλη της Φρυγίας, συμπεριλήφθηκε το 2023 επίσημα στον Κατάλογο της UNESCO με τα Μνημεία της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομίας, έπειτα από μια δεκαετία της κατηγοριοποίησής του στον Προσωρινό Κατάλογο.
Η απόφαση λήφθηκε στη διάρκεια της συνεδρίασης της Επιτροπής της UNESCO για τα Μνημεία Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομίας στην πόλη Ριάντ της Σαουδικής Αραβίας, ανάγοντας το Γόρδιον στον 20ό πολιτιστικό χώρο στο έδαφος της Τουρκίας, που συγκαταλέγεται στον σημαντικό αυτό κατάλογο.
Με ιστορία που ανάγεται 4.500 χρόνια στο παρελθόν, το Γόρδιον είναι ένας από τους λίγους αρχαιολογικούς χώρους στον κόσμο με αδιάλειπτη κατοίκηση – εκτός από ελάχιστες διακοπές -, από την Πρώιμη Εποχή του Χαλκού, περίπου το 2.500 π.Χ.
Σήμερα, εξακολουθεί να κατοικείται ο κοντινός οικισμός Γιασσιχογιούκ, στην επαρχία της Άγκυρας.
Οι πρόσφατες ανασκαφές πραγματοποιούνται με επικεφαλής τον καθηγητή Δρ. Brian Rose, από το μουσείο αρχαιολογίας και ανθρωπολογίας του πανεπιστημίου της Πενσιλβάνια.
Στη διάρκεια της συνεδρίασης της επιτροπής της UNESCO, o Δρ. Rose επισήμανε πως, η ένταξη του Γορδίου στον Παγκόσμιο Κατάλογο των Μνημείων Πολιτιστικής Κληρονομιάς, θα ενισχύσει τις προσπάθειες για την προστασία του, θα διευκολύνει τη χρηματοδότηση και θα οδηγήσει σε αύξηση της επισκεψιμότητάς του.
“Το Γόρδιον, αποτελεί ένα κέντρο όπου εξακολουθούν να βρίσκονται πρωτοπόρα έργα της αρχιτεκτονικής, της οικονομίας και της Τέχνης. Εδώ, έχουμε δει ξυλουργική δεξιοτεχνικού επιπέδου. Τα αρχαιότερα ξύλινα κτίρια του κόσμου, τα αρχαιότερα μωσαϊκά από πέτρα, τα καλύτερα διατηρημένα, ξύλινα έπιπλα και η πρώιμη τέχνη της υφαντικής, όλα βρίσκονται στο Γόρδιο”, είπε χαρακτηριστικά ο Δρ. Rose σε συνέντευξή του στο BBC Turkish.
Η πόλη του βασιλιά Μίδα
Το Γόρδιον ήταν πολιτική και πολιτιστική πρωτεύουσα της Φρυγίας. Οι Φρύγες πιστεύεται πως, μετανάστευσαν στην Ανατολία από την Μακεδονία και τη Θράκη. Η πόλη είναι κυρίως γνωστή από τη σύνδεσή της με τον βασιλιά Μίδα, ο οποίος τη διοίκησε κατά τα τέλη του όγδοου αιώνα π.Χ.
Ο Μίδας έμεινε στην ιστορία χάρη στον μύθο του “χρυσού του αγγίγματος” όπου ό,τι έπιανε γινόταν χρυσός και για τον μύθο με τα αυτιά του που έμοιαζαν με γαϊδάρου.
Επίσης, ιστορικές αναφορές στον Μίδα υπάρχουν και σε Ελληνικές και Ασσυριακές πηγές. Ο αρχαίος Έλληνας γεωγράφος, ο Στράβωνας αναφέρει ότι ο Μίδας έβαλε τέλος στη ζωή του όταν οι Κιμμέριοι (αρχαίος λαός, εγκατεστημένος στη στέπα της Κριμαίας) κατέστρεψαν το βασίλειό του, αν και αυτό δεν βασίζεται σε αδιάσειστα αρχαιολογικά στοιχεία.
Ο τάφος του Μίδα δεν έχει ακόμη ταυτοποιηθεί.
Ο καθηγητής Rose, καταρρίπτει τον μύθο με το χρυσό άγγιγμα, προσφέροντας μια πιο πιθανή εξήγηση: «Ανακαλύψαμε πως, τα ενδύματα της αριστοκρατίας της περιόδου, βάφονταν με μια χρωστική, τον γκαιτίτη, κάνοντας να ρούχα να χρυσίζουν».
Η σύγχρονη θεωρία, μας λέει πως, την έμπνευση για τον μύθο, μπορεί να αποτέλεσε αυτή η ψευδαίσθηση του χρυσού. Επίσης, ο Δρ. Rose, σημείωσε πως, η αχανής κυριαρχία του Μίδα, εκτεινόταν από την Ελλάδα και έφτανε μέχρι τη Συρία, ανάγοντάς τον σε μια “γέφυρα” μεταξύ της Ανατολής και της Δύσης.
Μία από τις σημαντικότερες πόλεις της αρχαιότητας
Σύμφωνα με του Μουσείο του Πανεπιστημίου της Πενσιλβάνια, η ανάπτυξη των μέσων, των υλικών και των αρχιτεκτονικών χώρων του Γορδίου, είναι εφάμιλλη με αρχαίων πόλεων, όπως η Αθήνα, η Ρώμη, η Πομπηία, η Χατούσα και η Βαβυλώνα.
Οι πρώτες ανασκαφές στο Γόρδιον, ξεκίνησαν στις αρχές του 1900, με επικεφαλής τους Γερμανούς αρχαιολόγους Gustav και Alfred Korte. Από το 1950, οι εργασίες συνεχίζονται αδιάλειπτα, υπό την αιγίδα του μουσείου του πανεπιστημίου της Πενσιλβάνια.
Το στοιχείο που κάνει το Γόρδιον αρχαιολογικά ξεχωριστό, είναι η τοποθεσία του, κατά μήκος των σημαντικότερων εμπορικών διαδρομών της Ανατολίας, οι γόνιμες αγροτικές εκτάσεις και η πρόσβαση στον Σαγγάριο ποταμό. Το Γόρδιον περιβάλλεται από περίπου 85 ταφικούς τύμβους στους οποίους θεωρείται πως κείτονται σημαντικές προσωπικότητες.
Ένας από αυτούς, ο οποίος υπερβαίνει τα 50 μέτρα σε ύψος, πιστεύεται πως είναι ο μεγαλύτερος τύμβος στην Κεντρική Ανατολία και αποδίδεται σε κάποιον βασιλιά που πέθανε περί το 740 π.Χ.
Τα αρχαιολογικά δεδομένα υποδηλώνουν πως, μπορεί να πρόκειται για τον τύμβο του βασιλιά Γόρδιου, πατέρα του Μίδα και ονοματοδότη της πόλης.
Ο Γόρδιος Δεσμός
Το 334 π.Χ., κατά τη διάρκεια της εκστρατείας του Μεγάλου Αλεξάνδρου ενάντια στην Περσική Αυτοκρατορία, θεωρείται πως ο Στρατηλάτης πέρασε τον χειμώνα στο Γόρδιοn.
Όταν ο Αλέξανδρος έφθασε στο Γόρδιοn, κυριεύθηκε από μεγάλη επιθυμία να ανέβει στην ακρόπολη, όπου ήταν τα ανάκτορα του Γόρδιου και του γιου του Μίδα, για να δει την άμαξα του Γόρδιου καθώς και το ζυγόδεσμο της άμαξας.
Η επίσκεψή του στην αρχαία πόλη του Φρυγικού Βασιλείου, οδήγησε στη δημιουργία του γνωστού μύθου για τον Γόρδιο Δεσμό. Σύμφωνα με τον μύθο, ο ζυγόδεσμος του άρματος ήταν δεμένος με φλοιό κρανιάς και ήταν εξαιρετικά πολύπλοκος, αφού δεν φαινόνταν ούτε η αρχή ούτε το τέλος του.
Ο χρησμός έλεγε, ότι όποιος λύσει το δεσμό, θα κατακτήσει την Ασία.
Ο Αλέξανδρος, αφού διαπίστωσε την δυσκολία να λυθεί, τον έκοψε με το σπαθί του φωνάζοντας: “Ότι δεν λύεται, κόπτεται”, με τη φράση να έχει καθιερωθεί ως προτροπή για αποφασιστική αντιμετώπιση των δύσκολων προβλημάτων.
Σύμφωνα με τον καθηγητή Rose, το πραγματικό σημείο όπου βρισκόταν ο Γόρδιος Δεσμός, ενδέχεται να ήταν μέσα στο Μωσαϊκό Μέγαρο του Γορδίου, όπου οι πρόσφατες ανασκαφές, έφεραν στο φως μια Σφίγγα κατασκευασμένη από ελεφαντόδοντο και χρυσό.