Ο αστεροειδής 2024 YR4 προκάλεσε αρκετή αναστάτωση πέρυσι όταν ανακαλύφθηκε και αρχικά υπολογίστηκε ότι υπήρχε 3% πιθανότητα να χτυπήσει τη Γη. Από τότε, τα μοντέλα έχουν βελτιωθεί και, αν και πλέον δεν υπάρχει πιθανότητα να χτυπήσει τη Γη, υπάρχει 4% πιθανότητα να χτυπήσει τη Σελήνη τον Δεκέμβριο του 2032.
Καθώς πλησιάζει εκείνη η στιγμή, θα έχουμε καλύτερη εικόνα της πιθανότητας αυτής, αλλά οι μηχανικοί και οι επιστήμονες σχεδιάζουν επίσης τι θα χρειαστεί να γίνει για να διασφαλίσουν ότι δεν θα χτυπηθεί καθόλου ο μόνος φυσικός μας δορυφόρος. Ένα νέο άρθρο από τη NASA και αρκετούς άλλους ερευνητές περιγράφει πιθανές αποστολές και χρονοδιαγράμματα που θα μπορούσαν να εξασφαλίσουν ότι η Σελήνη δεν θα δεχθεί πλήγμα από έναν αρκετά μεγάλο αστεροειδή σε λιγότερο από μια δεκαετία.
Δεν υπάρχουν οριστικά σχέδια για μόνιμη ανθρώπινη παρουσία στη Σελήνη μέχρι τότε, οπότε δεν θα επηρεάσει άμεσα καμία ανθρώπινη δραστηριότητα. Ωστόσο, ένας αστεροειδής αυτού του μεγέθους θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα τεράστιο πεδίο θραυσμάτων, αυξάνοντας τους μικρομετεωρίτες που χτυπούν τη Γη έως και 1.000 φορές πάνω από τον κανονικό μέσο όρο για μερικές ημέρες.
Αν και αυτό θα δημιουργούσε ένα από τα καλύτερα θεάματα μετεωριτών των τελευταίων εκατοντάδων ετών, θα αποτελούσε επίσης κίνδυνο για τους δορυφόρους που βρίσκονται σε τροχιά γύρω από τη Γη και ακόμη και για τους αστροναύτες στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό και άλλους – εφόσον βρίσκονται εκεί το 2032.
Η εκτροπή και η καταστροφή
Στην πραγματικότητα, υπάρχουν μόνο δύο επιλογές για να ανασταλεί αυτή η πιθανότητα, εάν ο 2024 YR4 πρόκειται όντως να χτυπήσει τη Σελήνη – κάτι που, για να είμαστε ειλικρινείς, είναι ακόμα απίθανο. Η μία επιλογή είναι να τον εκτρέψουμε. Η άλλη είναι να τον καταστρέψουμε. Η εκτροπή θα ήταν η προτιμότερη λύση.
Απλώς η ελαφριά αλλαγή της τροχιάς του θα εξασφάλιζε ότι θα απέφευγε τόσο τη Γη όσο και τη Σελήνη. Όσο νωρίτερα γίνει η εκτροπή, τόσο μικρότερη «ώθηση» θα χρειαστεί, οπότε είναι καλύτερο να γίνει όσο το δυνατόν νωρίτερα.
Ωστόσο, για να εκτραπεί με ακρίβεια ο 2024 YR4, πρέπει να γνωρίζουμε πόσο ζυγίζει. Έχουμε στη διάθεσή μας μια σχετικά καλή εκτίμηση για τη διάμετρό του – περίπου 60 μέτρα, συν ή πλην 10%. Αλλά οι εκτιμήσεις για τη μάζα του εξαρτώνται από την πυκνότητά του, η οποία είναι δύσκολο να υπολογιστεί από τόσο μεγάλη απόσταση.
Το βάρος του αστεροειδούς θα μπορούσε να κυμαίνεται από 51 εκατομμύρια κιλά έως πάνω από 711 εκατομμύρια κιλά, και η ποσότητα ενέργειας που απαιτείται για να μετακινηθεί το κάθε ένα με πολύ μεγάλη ακρίβεια διαφέρει κατακόρυφα. Αν μια αποστολή για την εκτροπή βασιστεί σε λανθασμένο υπολογισμό της μάζας, θα μπορούσε ενδεχομένως να αλλάξει κατά λάθος την τροχιά του και να χειροτερεύσει το πρόβλημα – συμπεριλαμβανομένης μίας πιθανής ανακατεύθυνσης προς τη Γη.
Η επιλογή της εκτροπής
Οι μηχανικοί θα μπορούσαν να σχεδιάσουν μια αποστολή αναγνώρισης για να αποκτήσουν καλύτερη εκτίμηση της μάζας του 2024 YR4, αλλά ο καλύτερος χρόνος για κάτι τέτοιο θα ήταν το 2028, μόλις τρία χρόνια από τώρα. Το να σχεδιαστεί και να εκτοξευτεί μια αποστολή ειδικά για αυτό, μέσα σε τόσο στενό χρονικό πλαίσιο δεν έχει γίνει ποτέ στο παρελθόν. Αν και θα μπορούσε να δικαιολογείται για μια αποστολή που αφορά απειλή υψηλού επιπέδου, ο 2024 YR4 πιθανότατα δεν ανήκει σε αυτή την κατηγορία.
Τούτου λεχθέντος, θα μπορούσαμε να αναπροσαρμόσουμε υπάρχουσες αποστολές που είναι ήδη στο διάστημα ή σε φάση ανάπτυξης. Το OSIRIS-APEX είναι το όνομα της αποστολής του OSIRIS-REx, που αυτή τη στιγμή κατευθύνεται προς τον Άποφι, έναν άλλο κοντινό στη Γη αστεροειδή.
Το Psyche επίσης θα μπορούσε να «ανακατευθυνθεί » κατά τη διάρκεια της πορείας του προς τον αρχικό του στόχο στη ζώνη των αστεροειδών. Αλλά σε κάθε περίπτωση, αυτές οι αποστολές θα έπρεπε να εγκαταλείψουν τους αρχικούς τους στόχους για να πλησιάσουν αρκετά κοντά τον 2024 YR4. Μια άλλη επιλογή είναι το Janus, που αυτή τη στιγμή δεν αξιοποιείται, αλλά δεν είναι σαφές πόσο καλά θα μπορούσε να καθορίσει το βάρος του αστεροειδούς.
Εφικτή η επιλογή της καταστροφής του 2024 YR4
Δεδομένων των αβεβαιοτήτων γύρω από την επιλογή της εκτροπής, η μελέτη σημειώνει ότι η άλλη επιλογή είναι τουλάχιστον εφικτή. Η καταστροφή ενός αστεροειδούς μπορεί να γίνει με δύο τρόπους. Ο πρώτος είναι «κινητικός» – ουσιαστικά να τον χτυπήσεις με κάτι μεγάλο και βαρύ ώστε να τον σπάσεις σε μικρότερα κομμάτια περίπου 10 μέτρων. Το DART απέδειξε πρόσφατα την ιδέα της ανακατεύθυνσης ενός αστεροειδούς με έναν παρόμοιο τρόπο. Το να τον χτυπήσουμε με σκοπό την καταστροφή έχει όμως ένα διαφορετικό επίπεδο δυσκολίας, αν και σίγουρα είναι κάτι που θα μπορούσαμε να σχεδιάσουμε και να κατασκευάσουμε εγκαίρως για ένα «παράθυρο» εκτόξευσης κάποια στιγμή μεταξύ Απριλίου 2030 και Απριλίου 2032.
Η άλλη επιλογή για να τον καταστρέψουμε θα ξυπνήσει αναμνήσεις στις καρδιές όσων ήταν παιδιά τη δεκαετία του ’90: θα μπορούσαμε να τον εξαφανίσουμε με πυρηνική επίθεση. Δεν θα χρειαστεί απαραίτητα κάποιος σαν τον Bruce Willis να θυσιαστεί, αλλά η ιδέα είναι να πυροδοτηθεί μια πυρηνική έκρηξη σε κάποιο ύψος πάνω από την επιφάνεια του 2024 YR4.
Αυτό που ονομάζεται «ύψος έκρηξης» (height of burst) απαιτεί επίσης αναγνώριση για να προσαρμοστεί η έκρηξη. Το άρθρο υπολογίζει όμως ότι μία βόμβα 1 μεγατόνου θα ήταν αρκετή για να «διαταράξει» τον 2024 YR4 ανεξαρτήτως του μεγέθους του, και αυτό βρίσκεται σαφώς εντός του σημερινού πυρηνικού μας οπλοστασίου.
Για την ακρίβεια, δεν έχει δοκιμαστεί ποτέ μία πυρηνική έκρηξη στο διάστημα με σκοπό την εκτροπή αστεροειδούς, αλλά η φυσική υποστηρίζει ότι είναι εφικτό. Έχουμε, όμως, δοκιμάσει πυρηνική βόμβα στο διάστημα παλαιότερα και συγκεκριμένα τη δεκαετία του 1960, κυρίως με τον Starfish Prime, ο οποίος εκτοξεύτηκε τον Ιούλιο του 1962.
Το αν θα ήταν βιώσιμη επιλογή για τη συγκεκριμένη απειλή για το ηλιακό μας σύστημα, είναι τόσο πολιτικό όσο και τεχνικό. Δεν είμαστε καν σίγουροι αν ο 2024 YR4 πρόκειται πραγματικά να χτυπήσει τη Σελήνη και δεν θα το μάθουμε μέχρι το 2028.
Αλλά αν διαπιστωθεί ότι θα συμβεί, είναι καλύτερο τουλάχιστον να έχουμε τη δυνατότητα να τον αναχαιτίσουμε, αν το επιλέξουμε. Αυτή η απόφαση θα πρέπει να ληφθεί τα επόμενα χρόνια, καθώς το περιθώριο για να ξεκινήσουν αποστολές περιορίζεται μέρα με τη μέρα — είτε αυτές είναι πυρηνικές είτε όχι.
