Το ΑΠΘ ετοιμάζεται να «κατακτήσει» το διάστημα. Ο πρώτος νανοδορυφόρος του Πανεπιστημίου, ο PeakSat, είναι έτοιμος εκτόξευση, τοποθετώντας την ελληνική ακαδημαϊκή έρευνα στον παγκόσμιο χάρτη της διαστημικής τεχνολογίας. Πρόκειται για τον πρώτο Νανοδορυφόρο στην Ελλάδα ο οποίος σχεδιάστηκε και κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου από προπτυχιακούς/ές φοιτητές/τριες.
Με αφορμή αυτό το σημαντικό ορόσημο, το πανεπιστημιακό ίδρυμα διοργανώνει εκδήλωση, με τίτλο «Το ΑΠΘ σε τροχιά – Νανοδορυφόρος Οπτικών Επικοινωνιών PeakSat», την Κυριακή 29 Μαρτίου 2026 και ώρα 12.30, στην Αίθουσα Τελετών.
Η εκτόξευση του PeakSat έχει προγραμματιστεί για την ίδια ημέρα, με τον πύραυλο Falcon 9 της SpaceX, στο πλαίσιο της αποστολής Transporter-16. Πρόκειται για μια ιστορική στιγμή που εντάσσει επίσημα το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο στην παγκόσμια διαστημική σκηνή. Ο νανοδορυφόρος έχει ήδη παραδοθεί στην εταιρεία Exolaunch, η οποία έχει αναλάβει όλες τις διαδικασίες ενσωμάτωσης στην επερχόμενη αποστολή.
Ένα διαστημικό «κόσμημα» σε τροχιά
Το εγχείρημα αυτό, με τίτλο: «Νανοδορυφόρος για εφαρμογή Οπτικών Επικοινωνιών», που βρίσκεται σε εξέλιξη από τον Απρίλιο του 2023, αφορά τον πλήρη σχεδιασμό, την ανάπτυξη και την επιχειρησιακή διαχείριση ενός δορυφόρου CubeSat 3U. Βασικός στόχος της αποστολής είναι η πρακτική δοκιμή πρωτοποριακών συστημάτων οπτικής επικοινωνίας μέσω laser σε συνθήκες χαμηλής γήινης τροχιάς (LEO).
Επιστημονικοί υπεύθυνοι (Ε.Υ.) του έργου είναι ο Καθηγητής Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Αλκιβιάδης Χατζόπουλος και ο Καθηγητής του Τμήματος Φυσικής Κλεομένης Τσιγάνης, ενώ ο σχεδιασμός και η υλοποίηση του νανοδορυφόρου έγινε από τη φοιτητική ομάδα SpaceDot, υπό την επιστημονική εποπτεία των Εργαστηρίων Ηλεκτρονικής του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών (ΗΜΜΥ) και Θεωρητικής Μηχανικής και Αστροδυναμικής του Τμήματος Φυσικής.
Κεντρική επιδίωξη της αποστολής είναι η επίτευξη οπτικής επικοινωνίας ανάμεσα στον δορυφόρο και σε επίγειους σταθμούς εντός Ελλάδας. Κομβικό ρόλο σε αυτό το εγχείρημα παίζει ο οπτικός σταθμός στον Χολομώντα Χαλκιδικής, μέσω του οποίου θα δοκιμαστεί η μεταφορά δεδομένων με ταχύτητες που αγγίζουν τα 100 Mbps.
Τεχνολογία αιχμής «made in Greece»
Ο PeakSat υπερβαίνει τα όρια ενός απλού δορυφόρου, αποτελώντας ένα ολοκληρωμένο διαστημικό σύστημα. Ο σχεδιασμός και η συναρμολόγησή του πραγματοποιήθηκαν εξ ολοκλήρου σε ειδικά διαμορφωμένες εγκαταστάσεις του ΑΠΘ, χάρη στη στενή συνεργασία κορυφαίων εργαστηρίων: των ATLAS (Κατασκευής Ανιχνευτών Στοιχειωδών Σωματιδίων) και LTFN (Νανοτεχνολογίας) του Τμήματος Φυσικής του Αριστοτελείου και Ηλεκτροτεχνικών Υλικών του Τμήματος ΗΜΜΥ, καθώς και του Εργαστηρίου Ηλεκτρομαγνητικής Θεωρίας του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης.
Κρίσιμα υποσυστήματα του PeakSat, συμπεριλαμβανομένων του κεντρικού υπολογιστή και της μονάδας τηλεπικοινωνιών, αποτελούν προϊόν εσωτερικής ανάπτυξης του Πανεπιστημίου. Για τη διασφάλιση της αξιοπιστίας του, το σύστημα υποβλήθηκε σε αυστηρούς ελέγχους μηχανικών δονήσεων και θερμικού κενού, ακολουθώντας πιστά τα διεθνή πρότυπα του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA).
Το PeakSat ως «σχολείο» διαστημικής τεχνολογίας
Το έργο εντάσσεται στο εθνικό πρόγραμμα «Greek CubeSats In-Orbit Validation Projects» και χρηματοδοτείται μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης, με τη στήριξη του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και τον συντονισμό του ΕΟΔ.
Πέρα από την επιστημονική του αξία, ο νανοδορυφόρος λειτουργεί ως ένα πρωτοποριακό πεδίο κατάρτισης για νέους ερευνητές και μηχανικούς της χώρας μας. Η επιτυχία του PeakSat αναδεικνύει την ικανότητα της ακαδημαϊκής κοινότητας να πρωταγωνιστεί σε απαιτητικά projects, αποδεικνύοντας την υψηλή ανταγωνιστικότητα του ελληνικού έμψυχου δυναμικού.
«Το PeakSat δεν είναι μόνο μια τεχνολογική επιτυχία· είναι ένα σύμβολο των δυνατοτήτων της νέας γενιάς επιστημόνων της χώρας μας. Μέσα από τέτοιες πρωτοβουλίες, το Πανεπιστήμιο ενισχύει τον ρόλο του ως φορέας παραγωγής γνώσης και καινοτομίας, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην ανάπτυξη του ελληνικού διαστημικού οικοσυστήματος» δήλωσε ο Πρύτανης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, Καθηγητής Κυριάκος Αναστασιάδης.
Πρόγραμμα εκδήλωσης
12:45 Χαιρετισμοί
13:00 Συνοπτική παρουσίαση του έργου από τον Καθηγητή Αλκιβιάδη Χατζόπουλο
13:15 Παρακολούθηση εκτόξευσης δορυφόρου
13:30 Επιστημονική Παρουσίαση 1: PeakSat – Οπτικές Δορυφορικές Επικοινωνίες από την Χαμηλή Τροχιά της Γης – Ε.Υ. Καθηγητής Κλεομένης Τσιγάνης
13:50 Επιστημονική Παρουσίαση 2: PeakSat – Σχεδιασμός και Κατασκευή του πρώτου δορυφόρου του ΑΠΘ – Ομάδα SpaceDot
14:10 Παρακολούθηση εξόδου δορυφόρου σε τροχιά
14:20 Βράβευση της ομάδας
Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης θα υπάρχουν μοντέλα του δορυφόρου στον χώρο όπου οι προσκεκλημένοι θα μπορούν να δουν από κοντά τον δορυφόρο PeakSat.
Περισσότερες πληροφορίες: https://peaksat.spacedot.gr/