Περισσότερα από τρία χρόνια έχουν περάσει, από την στιγμή που η ζωή τους άλλαξε για πάντα. Από τότε, που οι δικοί τους άνθρωποι βρήκαν φρικτό θάνατο, σε ένα βαγόνι, τη νύχτα της 28ης Φεβρουαρίου στα Τέμπη, όπου συγκρούστηκαν μετωπικά δύο τρένα, τα οποία κινούνταν επί 12 λεπτά στην ίδια γραμμή, χωρίς να το αντιληφθεί κανείς. Δίπλα στις οικογένειες των 57 θυμάτων, οι επιζώντες. Εκείνοι που έμειναν πίσω να παλεύουν για την αλήθεια, τη Δικαιοσύνη και την τιμωρία όσων ευθύνονται. Όλοι τους είναι στη Λάρισα.
Αποστολή στη Λάρισα: Κωνσταντίνα Χαϊνά
Συνεδριακό Κέντρο του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, συγκρότημα «ΓΑΙΟΠΟΛΙΣ» (πρώην Τ.Ε.Ι. Λάρισας). Εκεί, τέσσερα χιλιόμετρα μακριά από τον αστικό ιστό, βρίσκεται η ειδικά διαμορφωμένη αίθουσα, όπου η πρόεδρος του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων της Λάρισας, Γεωργία Στεφανίδου, θα κηρύξει την έναρξη της δίκης, η οποία αναμένεται να διαρκέσει περισσότερα από δύο χρόνια, ξεκινώντας από σήμερα, 23 Μαρτίου 2026.
Στόχος είναι, να απαντηθούν στον μέγιστο βαθμό που είναι εφικτό, δύο, φαινομενικά, απλά ερωτήματα. Τι πραγματικά συνέβη πάνω στις ράγες του σιδηροδρομικού δικτύου το βράδυ της 28ης Φεβρουαρίου, αλλά και γιατί ήταν εφικτό να φτάσουμε σε αυτό το σημείο; Μία διαδικασία, ωστόσο, εξαιρετικά επώδυνη για τους συγγενείς των θυμάτων της τραγωδίας, και τους επιζώντες, οι οποίοι θα «βιώσουν» επανειλημμένα, τον εφιάλτη των πρώτων ημερών του δυστυχήματος, αλλά και θα έρθουν πρόσωπο με πρόσωπο, με τους κατηγορούμενους.
Η ανατομία της δίκης
Συνολικά 36 κατηγορούμενοι. Κανένα πολιτικό πρόσωπο. Οι μάρτυρες ξεπερνούν τους 352. Τουλάχιστον 250 δικηγόροι.
Παρά τα επανειλημμένα αιτήματα για τη μεταφορά της δίκης στην Αθήνα ή στη Θεσσαλονίκη, που αποτελούν τόπους καταγωγής πολλών θυμάτων, η ηγεσία της Δικαιοσύνης αποφάσισε τη διεξαγωγή της στη Λάρισα.
Πληροφορίες αναφέρουν πως αναμένεται να υπάρξει αυξημένη αστυνομική παρουσία, ενώ έχουν οργανωθεί οργανωμένες αφίξεις διαδηλωτών με πούλμαν από τη Θεσσαλονίκη και την Αθήνα. Παράλληλα, υπάρχον δεκάδες καλέσματα για συγκεντρώσεις, τόσο από τον Σύλλογο Συγγενών Θυμάτων Τεμπών, όσο και από οργανώσεις, φοιτητικούς συλλόγους και εργατικά σωματεία.
Η κύρια δικαστική αίθουσα με την έδρα του Δικαστηρίου, τα έδρανα των δικηγόρων και τις θέσεις των κατηγορουμένων καλύπτει έναν χώρο 283,75 τ.μ. ενώ οθόνες θα υπάρχουν και σε άλλα μέρη του κτιρίου που χαρακτηρίζονται ως ακροατήριο για την παρακολούθηση των συνεδριάσεων. Παράλληλα, για τους δημοσιογράφους που επιθυμούν να καλύψουν την δίκη, έχει προβλεφθεί ειδικός χώρος, ωστόσο παραμένει άγνωστο εάν θα μπορέσουν όλοι, τόσο από τα δεκάδες ελληνικά, όσο και από ξένα ΜΜΕ, να καταφέρουν να εισέλθουν.
Οι κατηγορούμενοι
Στο εδώλιο θα καθίσει ο σταθμάρχης Λάρισας, ο οποίος κατηγορείται ότι το μοιραίο βράδυ της 28ης Φεβρουαρίου 2023 οδήγησε την επιβατική αμαξοστοιχία στη λάθος γραμμή.
Μαζί του, δικάζονται άλλοι δύο σταθμάρχες, που κατηγορούνται για πρόωρη αποχώρηση από τη βάρδιά τους, καθώς και ο προϊστάμενος του Τμήματος Επιθεώρησης Λάρισας του ΟΣΕ.
Ωστόσο, οι κατηγορίες δεν περιορίζονται στο ανθρώπινο λάθος.
Στη δικογραφία ξεδιπλώνεται ένα πλέγμα ευθυνών που εκτείνεται σε διοικητικά και διευθυντικά στελέχη, τα οποία όφειλαν, είτε εκ της θέσεώς τους είτε βάσει συμβατικών υποχρεώσεων, να διασφαλίζουν την ασφάλεια των σιδηροδρομικών μεταφορών. Κάτι που δεν συνέβη. Συνολικά 11 στελέχη και προϊστάμενοι του ΟΣΕ κατηγορούνται για σοβαρές παραλείψεις που αφορούν την απουσία κρίσιμων συστημάτων ασφαλείας, ενώ 16 στελέχη της ΕΡΓΟΣΕ -μεταξύ αυτών πρώην πρόεδροι και διευθύνοντες σύμβουλοι- κατηγορούνται για τη μη ολοκλήρωση της σύμβασης 717, που αφορούσε τη σηματοδότηση και την τηλεδιοίκηση του σιδηροδρομικού δικτύου.
Παράλληλα, στο εδώλιο θα καθίσουν επίσης ο διευθύνων σύμβουλος και ο τεχνικός διευθυντής της Hellenic Train Α.Ε., ο γενικός διευθυντής Μεταφορών του υπουργείου Υποδομών, η προϊσταμένη της Διεύθυνσης Σιδηροδρομικών Μεταφορών και η τότε πρόεδρος της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων.
Από τους 36, οι 33 κατηγορούμενοι αντιμετωπίζουν το κακούργημα της διατάραξης συγκοινωνιών, που επισύρει ακόμη και ισόβια, καθώς και τα πλημμελήματα της ανθρωποκτονίας από αμέλεια κατά συρροή, της βαριάς σωματικής βλάβης από αμέλεια, από υπόχρεο κατά συρροή, και της απλής σωματικής βλάβης από αμέλεια, από υπόχρεο κατά συρροή. Τα δύο στελέχη της Hellenic Train αντιμετωπίζουν τα προαναφερθέντα πλημμελήματα, αλλά και αυτό της παράβασης καθήκοντος, το οποίο αποδίδεται επίσης σε μία κατηγορουμένη που ήταν μέλος της Τριμελούς Επιτροπής Μετατάξεων του ΟΣΕ.
Η ώρα της Δικαιοσύνης
Οι δικαστές που κληρώθηκαν για τη «δίκη των Τεμπών», αναλαμβάνουν ένα έργο με εξαιρετικά υψηλό βαθμό δυσκολίας, με όλα τα φώτα στραμμένα πάνω τους.
Απέναντι σε μια κοινωνία βαριά «πληγωμένη», όπου η έννοια της δικαιοσύνης τίθεται υπό διαρκή αμφισβήτηση. Οι συνήγοροι, οι κατηγορούμενοι και οι δικαστές καλούνται να βαδίσουν σε ένα λεπτό σχοινί ανάμεσα στη νομική αυστηρότητα και την κοινωνική πίεση.
Καλούνται να διαχειριστούν και την αγωνία, την οργή αλλά και την καχυποψία που κυριαρχεί, αποδεικνύοντας ότι η Δικαιοσύνη μπορεί να σταθεί όρθια ακόμη και μέσα σε θύελλες κοινωνικών αντιδράσεων.
«Πρέπει να λογοδοτήσουν όλοι»
Ο Αντώνης Ψαρόπουλος, πατέρας της αδικοχαμένης Μάρθης, εκτιμά ότι κατά την εξέλιξη της αποδεικτικής διαδικασίας, «θα προκύψουν νέα στοιχεία, όπως συνέβη και στη δίκη με τα χαμένα βίντεο».
Μιλώντας στο enikos.gr αναφέρει πως περιμένει εδώ και πολύ καιρό την μεγάλη δίκη, ακόμη και με ελλιπείς κατηγορίες, σε μία ελλιπή δικογραφία. «Σίγουρα περιμένουμε να εξελιχθεί με τέτοιο τρόπο ώστε να αναδειχθούν και πράγματα που δεν έχουν αναδειχθεί κατά την διάρκεια της ανάκρισης. Έτσι ενδεχομένως να έχουμε και πρόσθετες κατηγορίες».
Σε καθε περίπτωση όμως, αυτό που τονίζει ο κ. Ψαρόπουλος είναι ότι «πρέπει να λογοδοτήσουν, όλοι όσοι έχουν ευθύνες, και δεν είναι μόνο οι 36 κατηγορούμενοι. Ήρθε η ώρα να αναλάβουν όλοι τις ευθύνες τους».
Όπως λέει, αυτό που θα επιδιώκει σε κάθε δικάσιμο, στον βαθμό που μπορεί και αντέχει ως πατέρας, είναι η δικαίωση της μνήμης της κόρης του. «Για εμένα, πλήρης δικαίωση θα ήταν να καταδικαστούν και πολιτικά πρόσωπα, τα οποία φταίνε για ότι έγινε. Εάν δεν συμβεί αυτό, εγώ θα θεωρώ για όλη μου την υπόλοιπη ζωή πως, παρά τις προσπάθειές μου, δεν δικαιώθηκε η μνήμη της κόρης μου».
Αν και συγκρατημένη αισιόδοξος για τα όσα αναμένεται να εκτυλιχθούν μέσα στη δικαστική αίθουσα, ζητεί από τους δικαστές να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων, και να είναι δεκτικοί στα αιτήματα των συγγενών των θυμάτων της τραγωδίας. «Δεν έχουμε άλλο σκοπό, πέρα από το να λάμψει πλήρως η αλήθεια. Να μην συναντήσουμε τα ίδια εμπόδια που αντικρίσαμε στην ανακριτική διαδικασία. Εάν συνεργαστούμε σε αυτό, πιστεύω ότι σε σημαντικό βαθμό θα συμπληρωθεί η δικογραφία με αληθινά στοιχεία που θα οδηγήσουν σε μια δίκαιη κρίση».
«Θέλω να αποκαλυφθεί όλη η αλήθεια»
Υπάρχουν και γονείς που θεωρούν, τρία χρόνια αργότερα, πως ακόμη δεν έχουν καταφέρει να μάθουν την αιτία του θανάτου του παιδιού τους, όπως ο Λυσίμαχος Παπάζογλου, πατέρας του Γιώργου.
«Θέλω να αποκαλυφθεί όλη η αλήθεια, γιατί μέσω της δικογραφίας υπάρχουν ακόμη ανοιχτά ερωτήματα και “σκιές”. Πιστεύω όμως ότι κάποιοι θα μιλήσουν και θα πουν την αλήθεια ενώπιον του Δικαστηρίου».
Με το βλέμμα στραμμένο στην έδρα του Δικαστηρίου, ελπίζει να βρεθούν δικαστές που «θα καταλάβουν τι έχουμε περάσει, τι περνάμε, και τι ζητάμε. Προσωπικά, αυτό που ζητώ είναι να μάθω από τι σκοτώθηκε το παιδί μου, κάτι το οποίο δεν γνωρίζω, κι ας έχουν περάσει περισσότερα από τρία χρόνια».
