Σαρηγιάννης: Σε 3 ημέρες η κορύφωση της διασποράς – Τα στοιχεία για την ανοδική πορεία της πανδημίας

Ο καθηγητής Δημοσθένης Σαρηγιάννης και η ομάδα του αποκωδικοποιούν καθημερινά για το enikos.gr την ημερήσια επιδημιολογική έκθεση του ΕΟΔΥ, παραθέτοντας τις εκτιμήσεις τους για την πορεία της πανδημίας του κορονοϊού στη χώρα.

“Συνεχίζουμε σε ανοδική πορεία αλλά η ταχύτητα αύξησης της διασποράς έχει πέσει σημαντικά. Με βάση αυτά τα στοιχεία περιμένουμε να φτάσουμε σε κορύφωση της διασποράς στα πλαίσια του παρόντος κύματος σε 2-3 ημέρες” σημειώνει.

Η ανάλυση που κάνουν για το enikos.gr ο Δημοσθένης Σαρηγιάννης και η ομάδα του: 

Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΟΔΥ, ο αριθμός κρουσμάτων ανέρχεται στα 23.106 νέα κρούσματα με τον αντίστοιχο κυλιόμενο μέσο όρο 7 ημερών να διαμορφώνεται στα 21.923. Οι προβλέψεις της υπολογιστικής πλατφόρμας CORE (που λαμβάνουν υπόψη την διασπορά όλων των μεταλλαγμένων στελεχών του SARS-CoV-2) είναι 22.318 (ημερήσια νέα κρούσματα) και 22.165 (κυλιόμενος μέσος όρος 7 ημερών) αντίστοιχα. Ο αριθμός των τεστ που πραγματοποιήθηκαν ήταν 302.409 και σε συνδυασμό με τον αριθμό των κρουσμάτων, ο δείκτης θετικότητας διαμορφώθηκε στο 7,6 %.

Η πραγματοποίηση αριθμού τεστ σε επίπεδα άνω των 150.000 την ημέρα, συντελεί στο να εξάγουμε πιο ασφαλή συμπεράσματα σχετικά με την πορεία της πανδημίας, αλλά και να εντοπίζονται περισσότεροι ασυμπτωματικοί και προσυμπτωματικοί, συντελώντας στην ανάσχεση ή έστω στον μετριασμό πιθανής έξαρσης που μπορεί να συμβεί λόγω της εμφάνισης ολοένα και ταχύτερα μεταδιδόμενων στελεχών, σε συνδυασμό με τα υπάρχοντα ανοίγματα. Σημαντικοί σύμμαχοι σε αυτή την προσπάθεια αύξησης του αριθμού των τεστ ανίχνευσης του SARS-CoV-2 αποτελούν εκτός από τα rapid και τα self test, για να καταπολεμηθεί η δυναμική αύξησης της διασποράς στις περιοχές όπου μια τέτοια αύξηση διαφαίνεται από τα μέχρι τώρα δεδομένα και την υπολογιστική πλατφόρμα CORE.

Ο αριθμός ημερήσιων θανάτων (53) που καταγράφηκε είναι σημαντικά υψηλότερος σε σχέση με την Τρίτη (34). Όπως είχαμε προβλέψει ο κυλιόμενος εβδομαδιαίος μέσος όρος που είναι 49,9 παραμένει υψηλός, ιδιαίτερα σε σχέση με τον αριθμό των νοσηλειών σε κρίσιμη κατάσταση (διασωληνωμένοι σε ΜΕΘ).

Όσον αφορά στους ασθενείς σε κρίσιμη κατάσταση (διασωληνωμένοι σε ΜΕΘ), ο αριθμός είναι χαμηλότερος σε σχέση με την Τρίτη (338 από 342). Η καμπύλη εξέλιξης του αριθμού των ασθενών που νοσηλεύονται σε κλίνες ΜΕΘ με βάση τις προσομοιώσεις της πλατφόρμας CORE, παρουσιάζεται στο Σχήμα 1, των ασθενών που νοσηλεύονται σε απλές κλίνες στο Σχήμα 2, ενώ η εκτίμησή μας για την πορεία των θανάτων ανά ημέρα παρουσιάζεται στο Σχήμα 3.

Σχήμα 1. Αριθμός κρουσμάτων σε κρίσιμη κατάσταση (ΜΕΘ) σύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΟΔΥ και τις προβλέψεις της υπολογιστικής πλατφόρμας CORE.

Σχήμα 2. Αριθμός κρουσμάτων σε σοβαρή κατάσταση (νοσηλευόμενοι σε απλές κλίνες) σύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΟΔΥ και τις προβλέψεις της υπολογιστικής πλατφόρμας CORE.

Σχήμα 3. Αριθμός θανάτων (κυλιόμενος μέσος όρος 7 ημερών) σύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΟΔΥ και τις προβλέψεις της υπολογιστικής πλατφόρμας CORE.

Η πορεία της μέσης εβδομαδιαίας τιμής των κρουσμάτων, καθώς και του κυλιόμενου μέσου όρου 7 ημερών του αριθμού των κρουσμάτων ανά 100.000 πληθυσμού, όπως έχουν καταγραφεί από τον ΕΟΔΥ και η αναμενόμενη πορεία τους, όπως προδιαγράφεται από την υπολογιστική πλατφόρμα CORE για την Ελληνική επικράτεια (όπως και στην Αττική και τη Θεσσαλονίκη) μέχρι τις 30 Μαρτίου, αποτυπώνονται στο Σχήμα 4. Αυτή η προβλεπόμενη πορεία, που αφορά τα κρούσματα, τους νοσηλευόμενους σε απλές κλίνες, όσο και σε ΜΕΘ, καθώς επίσης και τους θανάτους, βασίζεται στις ακόλουθες παραδοχές:

– 360.000 self-test πραγματοποιούνται ημερησίως κατά μέσο όρο πλέον και περίπου 320.000 rapid και PCR test, και οι φορείς που εντοπίζονται θετικοί και θα επιβεβαιώνονται και με τεστ του ΕΟΔΥ, θα εισέρχονται σε καραντίνα 14 ημερών και θα ακολουθεί ιχνηλάτηση των επαφών τους. Σε αυτή τη βάση πιστεύουμε να γίνεται κατανοητή η σημασία του μέτρου, αφού συντελεί αποφασιστικά στη διακοπή αλυσίδων μετάδοσης από ασυμπτωματικούς και προσυμπτωματικούς που χωρίς να έχουν αντιληφθεί ότι είναι φορείς, θα μετέδιδαν τον ιό.

– Τα ισχύοντα ανοίγματα δραστηριοτήτων πραγματοποιούνται με τους προγραμματισμένους όρους προφύλαξης, λαμβάνοντας υπόψη και τα πιο πρόσφατα μέτρα που ισχύουν από 19/02/2022, ενώ ταυτόχρονα δε θα παρατηρηθούν εικόνες αδικαιολόγητης συρροής. Χρειάζεται λοιπόν προσοχή, υπευθυνότητα και σύνεση ώστε να τηρηθούν οι παραπάνω όροι.

– Ο ρυθμός εμβολιασμών θα συνεχιστεί με το ρυθμό που πραγματοποιείται τώρα, δηλαδή περίπου 15.000 ημερησίως, και θα περιλαμβάνει τόσο νέους εμβολιασμούς, όσο και αναμνηστικές δόσεις. Αξίζει να σημειωθεί ότι η μείωση του ρυθμού εμβολιασμού με την αναμνηστική δόση, συντελεί καθοριστικά στην επιβράδυνση της αποκλιμάκωσης που παρατηρείται τις τελευταίες ημέρες, και ότι η διατήρηση του τείχους ανοσίας, είναι υψίστης σημασίας για την πορεία της πανδημίας.

Ο αριθμός των κρουσμάτων που παρατηρείται, είναι σημαντικά υψηλότερος από αυτόν που αναμέναμε όταν ξεκίνησε η αποκλιμάκωση του 5ου κύματος και υποδηλώνει διαφυγή ανοσίας. O κυρίως λόγος που συμβαίνει αυτή η διαφυγή ανοσίας, είναι η καθυστέρηση της εφαρμογής της αναμνηστικής δόσης, με δεδομένη τη σημαντική διαφορά στην αποτελεσματικότητα προστασίας μεταξύ εμβολιασμένων με 2 δόσεις και με 3. Παράλληλα, ανησυχία δημιουργεί και η παρουσία του νέου υποστελέχους της Ο (Β.Α.2, ή παραλλαγή Ο-2), το οποίο εικάζεται ότι είναι ακόμη πιο μεταδοτικό από την παραλλαγή Ο κατά 33% μεσοσταθμικά. Συνεπώς, ο συνδυασμός επιβράδυνσης της 3ης δόσης και της παρουσίας του νέου στελέχους, πλέον οδηγούν σε ένα νέο κύμα που θα καθυστερήσει επιπλέον την ταχύτερη αποκλιμάκωση.

Σχήμα 4. Πορεία του ημερησίου αριθμού των κρουσμάτων (κυλιόμενος μέσος όρος 7 ημερών) στην Ελληνική επικράτεια

Στις επιμέρους περιοχές με υψηλό υγειονομικό κίνδυνο, παρατηρείται μικρότερος αριθμός κρουσμάτων στη Θεσσαλονίκη με 2433 κρούσματα (2798 κρούσματα την Τρίτη), όπως και στην Αττική, με 8320 κρούσματα (9647 κρούσματα την Τρίτη). Η Αττική αντιπροσωπεύει περίπου το 36% των κρουσμάτων, και εμφανίζει σχεδόν 3,5 φορές περισσότερα κρούσματα από τη Θεσσαλονίκη. Η ανοδική πορεία των κρουσμάτων στην Αττική, συνεχίζει με επιβράδυνση και θα αρχίζει να κάμπτεται στις επόμενες ημέρες (Σχήμα 5), ενώ η πορεία των κρουσμάτων σε κρίσιμη κατάσταση (διασωληνωμένοι σε ΜΕΘ) παρουσιάζεται στο Σχήμα 6.

Σχήμα 5. Πορεία του ημερησίου αριθμού των κρουσμάτων (κυλιόμενος μέσος όρος 7 ημερών) στην Αττική

Σχήμα 6. Αριθμός κρουσμάτων σε κρίσιμη κατάσταση (ΜΕΘ) σύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΟΔΥ και τις προβλέψεις της υπολογιστικής πλατφόρμας CORE στην Αττική

Η πορεία στη Θεσσαλονίκη είναι ανοδική, αν και με επιβράδυνση του ρυθμού ανόδου σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα (Σχήμα 7), ενώ η πορεία των κρουσμάτων σε κρίσιμη κατάσταση (διασωληνωμένοι σε ΜΕΘ) στη Θεσσαλονίκη παρουσιάζεται στο Σχήμα 8.

Σχήμα 7. Πορεία του ημερησίου αριθμού των κρουσμάτων (κυλιόμενος μέσος όρος 7 ημερών) στη Θεσσαλονίκη

Σχήμα 8. Αριθμός κρουσμάτων σε κρίσιμη κατάσταση (ΜΕΘ) σύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΟΔΥ και τις προβλέψεις της υπολογιστικής πλατφόρμας CORE στη Θεσσαλονίκη

Όσον αφορά στη Θεσσαλία, μικρότερος αριθμός κρουσμάτων σε σχέση με την Τρίτη παρατηρήθηκε στη Λάρισα με 538 κρούσματα, και συνεχίζει η ανοδική πορεία με επιβράδυνση (Σχήμα 9), ενώ στη Μαγνησία, όπου εντοπίστηκαν 432 κρούσματα, διαμορφώνεται πτωτική πορεία (Σχήμα 10). Στην Καρδίτσα όπου εντοπίζονται 188 κρούσματα, συνεχίζει η πιο πρόσφατη ανοδική πορεία (Σχήμα 11), ενώ επιβραδύνεται η έντονα ανοδική πορεία στα Τρίκαλα, που εντοπίστηκαν 256 κρούσματα (Σχήμα 12).

Συμπεράσματα: Με βάση τα αποτελέσματα, σε σχέση με την Τρίτη, παρατηρήθηκε μικρότερος αριθμός ασθενών σε κρίσιμη κατάσταση (διασωληνωμένοι σε ΜΕΘ), και σημαντικά μεγαλύτερος αριθμός θανάτων από COVID-19. Σε πανελλαδικό επίπεδο ο κυλιόμενος εβδομαδιαίος μέσος όρος του δείκτη θετικότητας διαμορφώθηκε στο 9,3% (η ημερήσια τιμή είναι 7,6%) ενώ ο κυλιόμενος εβδομαδιαίος μέσος όρος του πραγματικού αριθμού αναπαραγωγής Rt (δηλαδή ο αριθμός των ατόμων που ένας φορέας μπορεί να επιμολύνει) μειώθηκε στο 1,08 (Rt πάνω από τη μονάδα υποδηλώνει καθαρή αύξηση της διασποράς του ιού στην κοινότητα). Η αύξηση του Rt πάνω από τη μονάδα τις τελευταίες 14 ημέρες υποδηλώνει νέο ανοδικό κύμα, του οποίου το ύψος και η διάρκεια θα εξαρτηθούν από το βαθμό που η μετάλλαξη Ο-2 έχει παρεισφρήσει στην κοινότητα, οπότε αυτή τη στιγμή είναι απαραίτητο να ενταθούν οι προσπάθειες για αλληλούχιση των θετικών δειγμάτων. Η εκτίμηση είναι ότι από τα μέσα προς το τέλος αυτής της εβδομάδας θα δούμε την κορύφωση αυτού του κύματος και την αρχή της αποκλιμάκωσής του.

O πραγματικός αριθμός αναπαραγωγής Rt ανά περιφερειακή ενότητα της χώρας παρουσιάζεται στο Σχήμα 58.

Σχήμα 58. Πραγματικός αριθμός αναπαραγωγής Rt

Πλέον παρατηρείται σημαντική επιβράδυνση της ανοδικής πορεία που αντικατοπτρίζεται και στον ημερήσιο αριθμό των κρουσμάτων (κυλιόμενος μέσος όρος 7 ημερών), ο οποίος για πρώτη φορά μετά από 15 ημέρες εμφανίζει έστω και οριακά πτώση, οπότε και βρίσκεται μόλις κάτω από τις 22.000 (21.923). Για να επανέλθει η αποκλιμάκωση της πανδημίας, πέρα από την εφαρμογή των μέτρων (σε συνδυασμό με την σημαντική συνειδητοποίηση εκ μέρους του πληθυσμού ότι χρειάζεται προσοχή και σύνεση για την αντιμετώπιση της διασποράς της παραλλαγής Ο), θα πρέπει να στοχεύσουμε στη διατήρηση και την επέκταση της επίκτητης ανοσίας του πληθυσμού, αλλά και στον πολύ μεγάλο αριθμό των τεστ συνολικά (μοριακά, rapid και self-test) που πραγματοποιούνται καθημερινά, των οποίων ο αριθμός έχει φθάσει σε ημερήσια βάση τις 700.000. Αυτά σε συνδυασμό με τη φυσική ανοσία του πληθυσμού μετά από νόσηση, θα συντελέσουν στην συστηματική αποκλιμάκωση της πανδημίας. Αντίθετα, με τον υπάρχοντα ρυθμό εμβολιασμού αναμνηστικών δόσεων, και σε συνδυασμό με την παρουσία της Ο-2, διανύουμε άλλο ένα ανοδικό κύμα (που αρχίζει να κάμπτεται) και που έχει ήδη καθυστερήσει να επέλθει η πορεία αποκλιμάκωσης, βλέπουμε ξανά ανοδική πορεία.

Όσον αφορά στη διαμόρφωση της ανοσίας, αξίζει να επισημανθεί ότι μέχρι την Τρίτη φτάσαμε στο να είναι πλήρως εμβολιασμένοι με 2 δόσεις το 74% του πληθυσμού. Αντίστοιχα όμως, θα πρέπει να εξασφαλιστεί η διατήρηση της ανοσίας στους ήδη εμβολιασμένους που έχουν ξεπεράσει το εξάμηνο από τον εμβολιασμό και με τη δεύτερη δόση με τη χορήγηση της ενισχυτικής τρίτης δόσης, έτσι ώστε να μην αντισταθμιστούν οι νέοι εμβολιασμοί, από άτομα στα οποία θα έχει παρέλθει η ανοσία. Έχει εμβολιαστεί με 3 δόσεις περίπου το 54% του πληθυσμού. Είναι κρίσιμο για την επιτυχή αντιμετώπιση της κλιμάκωσης της διασποράς του στελέχους Ο να επιταχυνθεί ο εμβολιασμός με τη 3η δόση και ο εμβολιασμός των παιδιών σχολικής ηλικίας (5-18). Επιπλέον, η αποτελεσματικότητα των συνδυαστικών αυτών εργαλείων πρόληψης της διασποράς, θα πρέπει να αποτελέσει οδηγό για την αντιμετώπιση του κύματος της μετάλλαξης Ο. Υπολογίζουμε ότι αν συνεχιστεί ο χαμηλότερος ρυθμός εμβολιασμού με την τρίτη δόση που παρατηρείται τις τελευταίες 15 ημέρες θα έχουμε γύρω στους 2600 θανάτους περισσότερους από COVID-19 μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2022 σε σχέση με τους θανάτους που θα είχαμε αν ο ρυθμός χορήγησης της τρίτης δόσης παρέμενε στα υψηλά επίπεδα που βρέθηκε στις αρχές του έτους και στο τέλος του 2021.

Η επιδημιολογική εικόνα σε σχέση με την εικόνα την προηγούμενη Τετάρτη, παρουσιάζεται στα συγκριτικά συγκεντρωτικά αποτελέσματα που δίνονται στο Σχήμα 59, όπου η αύξηση του πραγματικού ρυθμού αναπαραγωγής εγείρει προβληματισμό για την διαφαινόμενη νέα ανοδική τάση.

Σχήμα 59. Συγκριτικά αποτελέσματα της επιδημιολογικής εικόνας της Τετάρτης (23/03/2022) σε σχέση με την προηγούμενη (15/03/2022)

Όσον αφορά επιμέρους περιοχές, όλες βρίσκονται πάνω από το όριο χαρακτηρισμού ως περιοχές ανησυχίας. Η συγκεντρωτική εικόνα των επιμέρους περιοχών παρουσιάζεται στο Σχήμα 60.

Σχήμα 60. Συγκεντρωτική εικόνα των νέων κρουσμάτων ανά 100.000 κατοίκους (κυλιόμενος μέσος όρος 7 ημερών) των επιμέρους περιοχών

Η αποτύπωση των τάσεων στις επιμέρους περιοχές, παρουσιάζεται στο Σχήμα 61, όπου παρουσιάζεται ο ρυθμός μεταβολής των νέων κρουσμάτων ανά 100.000 κατοίκους (κυλιόμενος μέσος όρος 7 ημερών) των επιμέρους περιοχών. Θετικές τιμές του ρυθμού μεταβολής υποδηλώνουν άνοδο, ενώ αρνητικές τιμές υποδηλώνουν πτωτική πορεία.

Σχήμα 61. Συγκεντρωτική εικόνα του ρυθμού μεταβολής των νέων κρουσμάτων ανά 100.000 κατοίκους (κυλιόμενος μέσος όρος 7 ημερών) των επιμέρους περιοχών

Με βάση το Σχήμα 61, αλλά και τη συνολικότερη πορεία των τελευταίων ημερών όπως αυτή αποτυπώνεται στο Σχήμα 58 (πραγματικός αριθμός αναπαραγωγής Rt ανά περιοχή), οι περισσότερες περιοχές εμφανίζουν ανοδικές τάσεις, με εντονότερες αυτές στην Πάρο, στη Σαντορίνη και στη Λακωνία. Εντούτοις, ήδη κάποιες περιοχές εμφανίζουν κάμψη, λόγω της επιπλέον (φυσικής) ανοσίας που διαμορφώθηκε με την πιο πρόσφατη κύμανση, με πιο έντονη στο Ρέθυμνο, στην Αχαΐα, στην Κοζάνη, στη Φωκίδα και στη Μύκονο.

Γενικά, τους τελευταίους 2 μήνες, επιβεβαιώνεται η θεωρία της δυναμικής ισορροπίας που έχει ήδη αναφερθεί. Στην προκειμένη περίπτωση, η χαλάρωση των μέτρων, έδωσε το χώρο στην πιο μεταδοτική μετάλλαξη Ο-2 να αναπτυχθεί και να δώσει μια επιπλέον κύμανση, καθυστερώντας την ταχεία αποκλιμάκωση, από την άλλη, η διαμόρφωση ενός υψηλού κύματος δυσχεραίνεται από την επιπλέον φυσική ανοσία που διαμορφώνεται (και που προστίθεται στη συνολική επίκτητη και ήδη υπάρχουσα φυσική ανοσία), ακριβώς λόγω της κύμανσης αυτής.

Για να περιοριστεί ο κίνδυνος εκτεταμένης αναζωπύρωσης της πανδημίας της παραλλαγής Ο (και με δεδομένη την προοδευτική αύξηση της διασποράς της Ο-2) και να επανέλθει η αποκλιμάκωση, απαραίτητες προϋποθέσεις είναι:

(α) να συνεχισθεί με υψηλό ρυθμό τόσο ο εμβολιασμός με την αναμνηστική δόση όσο και να ολοκληρωθεί γρήγορα ο εμβολιασμός των παιδιών σχολικής ηλικίας, και

(β) να συνεχιστεί η τήρηση με υπευθυνότητα των μέτρων που ισχύουν τουλάχιστον μέχρι το τέλος του μήνα.

Δείτε την ανάλυση του καθηγητή Σαρηγιάννη

Μοιράσου το:
σχολίασε κι εσύ
Ροή
Lifestyle
Κοινωνία
Πολιτική

Ενημερωθείτε πρώτοι με τον τρόπο που θέλετε.