«Προχωρούμε χωρίς να ζητήσουμε άδεια από κανέναν και ασκούμε τα κυριαρχικά μας δικαιώματα στην πράξη, σεβόμενοι πάντοτε το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας». Αυτά τονίζει ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, στη συνέντευξή του στη Realnews, απαντώντας για το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου. Παράλληλα, επισημαίνει ότι το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Νοτίου Αιγαίου Ι – Νότιες Κυκλάδες προχωρά κανονικά. «Το Σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος κατατέθηκε την Παρασκευή στο Συμβούλιο της Επικρατείας», σημειώνει.
Στον ΔΗΜΗΤΡΗ ΓΚΑΤΣΙΟ – ΠΗΓΗ: Realnews
Τι έχουμε να περιμένουμε από τη συνεργασία Ελλάδας – ΗΠΑ στο ενεργειακό επίπεδο; Ποια είναι τα χρονοδιαγράμματα για τις έρευνες της Chevron και της ExxonMobil;
Η ενέργεια και η άμυνα είναι οι δύο βασικοί πυλώνες της στρατηγικής σχέσης Ελλάδας – ΗΠΑ. Σε μια περίοδο γεωπολιτικής αβεβαιότητας αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη αξία. Η ενεργειακή συνεργασία μας είναι σήμερα βαθιά και πολυεπίπεδη, σε πολλούς τομείς. Από το φυσικό αέριο και τους υδρογονάνθρακες μέχρι τα κέντρα δεδομένων και τις ενεργειακές υποδομές. Ο Κάθετος Διάδρομος προχωρά και θα μεταφέρει, μεταξύ άλλων, αμερικανικό LNG από την Ελλάδα προς τις αγορές του Βορρά. Στο πλαίσιο του σχήματος 3+1 Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και ΗΠΑ, συστήσαμε το ενεργειακό κέντρο ανατολικής Μεσογείου τον Ιούνιο στο Χιούστον, με νόμο που είχε εισηγηθεί ο σημερινός υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο. Πρόσφατα, η ΔΕΗ και η Amazon υπέγραψαν μνημόνιο συνεργασίας για ένα μεγάλο κέντρο δεδομένων στη δυτική Μακεδονία. Ο υπουργός Εσωτερικών και επικεφαλής του Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας των ΗΠΑ, Νταγκ Μπέργκαμ, επισκέφθηκε την Ελλάδα τον Σεπτέμβριο του 2025. Ήταν από τις πρώτες ευρωπαϊκές χώρες που επισκέφθηκε και χαρακτήρισε τη χώρα μας στρατηγικό ενεργειακό εταίρο των Ηνωμένων Πολιτειών. Με τον υπουργό Ενέργειας, Κρις Ράιτ, έχουμε συναντηθεί αρκετές φορές. Η πιο πρόσφατη συνάντηση ήταν στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, όπου συζητήσαμε τις σημαντικές εξελίξεις στους υδρογονάνθρακες στη χώρα μας. Θα συναντηθούμε ξανά στο P-TEC, που φέτος διεξάγεται στην Πολωνία στις 18 και 19 Νοεμβρίου. Ως προς τα χρονοδιαγράμματα: οι δύο μεγαλύτεροι αμερικανικοί ενεργειακοί όμιλοι επενδύουν πλέον στην Ελλάδα. Η Chevron, μαζί με τη HELLENiQ ENERGY, προγραμματίζει να ξεκινήσει σεισμικές έρευνες μέσα στο 2026 στο Ιόνιο, νότια της Πελοποννήσου και νότια της Κρήτης. Η κοινοπραξία ExxonMobil – Energean – HELLENiQ ENERGY θα προχωρήσει στις αρχές του 2027 στην πρώτη ερευνητική γεώτρηση στο Ιόνιο ύστερα από σχεδόν 50 χρόνια. Στόχος είναι να διαπιστώσουμε αν υπάρχουν εμπορικά εκμεταλλεύσιμα κοιτάσματα που θα καταστήσουν τη χώρα μας παραγωγό φυσικού αερίου, μια εξέλιξη με σημαντικά οικονομικά και γεωπολιτικά οφέλη για όλους τους Έλληνες. Όλα αυτά δείχνουν το βάθος και το εύρος της ενεργειακής συνεργασίας Ελλάδας και ΗΠΑ. Πρόκειται για μια σχέση που μεταφράζεται σε έργα και επενδύσεις.
Κάθετος Διάδρομος. Σε ποια φάση είμαστε; Και τι θα σημάνει για την οικονομία μας η υλοποίηση αυτού του κομβικού έργου; Ο Κάθετος Διάδρομος είναι στραμμένος αποκλειστικά και μόνο στο αμερικανικό υγροποιημένο φυσικό αέριο;
Ο Κάθετος Διάδρομος έχει περάσει από τον σχεδιασμό στη λειτουργία. Οι εξαγωγές φυσικού αερίου διαμέσου της χώρας μας μεταξύ Σεπτεμβρίου 2025 (5,06 TWh) και Σεπτεμβρίου 2026 (13,60 TWh, εκ των οποίων οι 12,6 μέσω Κάθετου Διαδρόμου προς τον Βορρά), σημείωσαν αύξηση κατά 169%. Οταν η Ευρώπη αποφάσισε την πλήρη απεξάρτησή της από το ρωσικό φυσικό αέριο, η Ελλάδα είδε την ευκαιρία να αξιοποιήσει τις ελληνικές ενεργειακές υποδομές στο έπακρο, υλοποιώντας αυτή την ευρωπαϊκή απόφαση. Τα οφέλη που αναμένουμε από τον Κάθετο Διάδρομο δεν είναι μόνο οικονομικά, αλλά ενεργειακά και γεωπολιτικά. Πρόκειται για ένα έργο εθνικής σημασίας, που αναγνωρίζει ακόμη και η αντιπολίτευση, αλλά και ευρωπαϊκής εμβέλειας. Ενισχύει την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης, δημιουργώντας μια εναλλακτική οδό μεταφοράς φυσικού αερίου από τον Νότο προς την κεντρική και τη νοτιοανατολική Ευρώπη, ενώ αναβαθμίζει τη γεωστρατηγική θέση της Ελλάδας, μετατρέποντάς τη σε κεντρική νότια πύλη εισόδου φυσικού αερίου. Ενώνει, δε, μια ιστορικά κατακερματισμένη περιοχή και διασυνδέει δυνητικά 100 εκατομμύρια ανθρώπους. Το αέριο που θα περνά από τον Κάθετο Διάδρομο δεν είναι συγκεκριμένης προέλευσης. Σήμερα είναι αμερικανικό, αύριο μπορεί να είναι κυπριακό και -γιατί όχι- στο μέλλον μπορεί και ελληνικό. Υπάρχουν χώρες στην κεντρική και στη νοτιοανατολική Ευρώπη που επιθυμούν να προμηθευτούν φυσικό αέριο – το ζητούμενο είναι από πού θα το εισάγουν, από την Ελλάδα ή από την Τουρκία. Ως ελληνική κυβέρνηση, εργαζόμαστε για να είναι η Ελλάδα η πύλη εισόδου.
Ακούμε τον πρωθυπουργό να επαναλαμβάνει τη φράση «δύσκολος χειμώνας». Τι μπορούν να περιμένουν από την κυβέρνηση οι καταναλωτές που βρίσκονται σε… ενεργειακές συμπληγάδες, πέρα από τα μέτρα που ανακοινώθηκαν την Τετάρτη;
Ολη η Ευρώπη συνειδητοποιεί πλέον τους κλυδωνισμούς της διεθνούς ενεργειακής κρίσης και τις επερχόμενες δυσκολίες του χειμώνα που έρχεται. Και όχι μόνο η Ευρώπη – ήδη από τον Μάρτιο, ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας έχει επισημάνει ότι η ενεργειακή κρίση που βιώνουμε σήμερα δεν έχει προηγούμενο. Είναι ένα παγκόσμιο φαινόμενο που καμία χώρα δεν μπορεί να αντιμετωπίσει μόνη της, γεγονός για το οποίο η Ελλάδα κρούει εδώ και καιρό τον κώδωνα του κινδύνου στην Ε.Ε., προκειμένου να υπάρξει έγκαιρη και συντονισμένη αντίδραση. Η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη, όπως έκανε κάθε φορά που χρειάστηκε, στηρίζει τους πολίτες, με τρόπο δίκαιο και δημοσιονομικά βιώσιμο. Τα μέτρα που ανακοινώσαμε με το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών προστίθενται σε ένα συνολικό πακέτο 1,4 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 862 εκατ. σε ενεργειακά μέτρα, κάνοντας την Ελλάδα τρίτη χώρα στην Ευρώπη σε έκταση της στήριξης. Επιπλέον, μετά την έγκριση της ρήτρας διαφυγής -πρώτα απ’ όλες τις χώρες εγκρίθηκε για την Ελλάδα- διεκδικούμε στην Ευρώπη μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία, ενώ συνεχίζουμε τις διαρθρωτικές αλλαγές που μειώνουν μόνιμα το κόστος: ΑΠΕ, αποθήκευση, διασυνδέσεις, ενεργειακή εξοικονόμηση. Η πραγματική ασπίδα για τον καταναλωτή είναι η επένδυση σε βιώσιμες μακροπρόθεσμα λύσεις.
Πώς θα προχωρήσουμε στο μέτωπο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου; Το καλώδιο θα το ποντίσουμε, χωρίς να ρωτήσουμε την Τουρκία;
Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ αποτελεί έργο κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, με ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, με πλήρη στήριξη από τις ΗΠΑ και στρατηγική σημασία για όλη την Ευρωπαϊκή Ενωση. Πρόκειται για έργο σύνθετο, που τερματίζει την ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου και συνδέεται με τον ευρύτερο σχεδιασμό για την ανατολική Μεσόγειο. Η είσοδος στο GSI της Meridiam, της μεγαλύτερης γαλλικής εταιρείας στη διαχείριση έργων υποδομής, η οποία έχει υλοποιήσει τη διασύνδεση Ηνωμένου Βασιλείου – Γερμανίας, επιβεβαιώνει τη βιωσιμότητά του. Και, για να είμαστε ξεκάθαροι, προχωρούμε χωρίς να ζητήσουμε άδεια από κανέναν και ασκούμε τα κυριαρχικά μας δικαιώματα στην πράξη, σεβόμενοι πάντοτε το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας, με σταθερότητα και αποφασιστικότητα, σε στενό συντονισμό με τη Λευκωσία, το Παρίσι και τους Ευρωπαίους εταίρους μας.
Με το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Νοτίου Αιγαίου Ι – Νότιες Κυκλάδες τι γίνεται; Προχωρά ή, λόγω των αντιδράσεων των γειτόνων, πηγαίνει πιο πίσω;
Το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Νοτίου Αιγαίου Ι – Νότιες Κυκλάδες προχωρά κανονικά. Το Σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος κατατέθηκε την Παρασκευή στο Συμβούλιο της Επικρατείας. Είναι ένα σημαντικό βήμα που επιβεβαιώνει ότι ο σχεδιασμός μας γίνεται πράξη. Η Ελλάδα πρωτοπορεί στην προστασία των θαλασσών, με ουσιαστικές παρεμβάσεις για τη διατήρηση του θαλάσσιου πλούτου και της βιοποικιλότητας. Προχωρούμε με συνέπεια, με σεβασμό στο Διεθνές Δίκαιο και με γνώμονα το εθνικό συμφέρον. Η άσκηση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων δεν εξαρτάται από τις αντιδράσεις τρίτων.