Η «Νέα Δομή Δυνάμεων» του υπουργείου Εθνικής Άμυνας κατατίθεται στην Επιτροπή Εθνικής Άμυνας κι Εξωτερικών της Βουλής από τον Νίκο Δένδια. Σύμφωνα με πληροφορίες του enikos.gr, φέρνει αλλαγές σε ότι αφορά και τις οροφές αλλά και στην οργάνωση κι εν τέλει στον τρόπο δράσης των Ενόπλων Δυνάμεων.
Του Χρήστου Μαζανίτη
Η νέα φιλοσοφία διαχείρισης και λειτουργίας των Ενόπλων Δυνάμεων είναι οι διακλαδικές επιχειρήσεις με δικτυοκεντρική διαχείριση της πληροφορίας και διαμοιρασμό ρόλων με συνδυασμό πολλών ειδικοτήτων.
Ο διακριτός διαχωρισμός μεταξύ Στρατού – Ναυτικού – Αεροπορίας πλέον μεταβάλλεται και τον πρώτο ρόλο έχει η δημιουργία οικονομιών κλίμακος με την αξιοποίηση συστημάτων διττής χρήσης και υιοθέτηση των νέων τεχνολογιών.
Σε αυτό το πλαίσιο, σύμφωνα με πληροφορίες του enikos.gr, η Νέα Δομή Δυνάμεων 2024 – 2035 θα περιλαμβάνει 2 κύρια χαρακτηριστικά: την συγχώνευση μονάδων και την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών.
Λουκέτα σε στρατόπεδα
Όπως είχαμε δημοσιεύσει από τον περασμένο Αύγουστο στο enikos.gr, μετά την πρώτη φάση κλεισίματος 187 στρατοπέδων και συγχωνεύσεων σχηματισμών έρχεται η δεύτερη φάση, βάσει της οποίας υπολογίζεται ότι θα εξοικονομηθούν πολύτιμοι πόροι για την αύξηση της στελέχωσης των υπολοίπων μονάδων ενώ θα δοθεί και νέο κύμα αυξήσεων στα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων.
Ταυτόχρονα εισάγεται μία νέα φιλοσοφία αυτή των πολυστρατοπέδων ενώ άλλες δομές των Ενόπλων Δυνάμεων αλλάζουν στρατιωτική χρήση, όπως για παράδειγμα το κέντρο της Τρίπολης που έγινε κέντρο εκπαίδευσης drones και UAV’s ή οι εγκαταλειμμένες εγκαταστάσεις της Μαλακάσας όπου θεμελιώθηκε το 309 εργοστάσιο κατασκευής drones. Η απόφαση αυτή έρχεται ως συνέχεια μιας ευρύτερης και αναγκαίας μεταρρύθμισης που έχει θέσει σε εφαρμογή το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, με στόχο την δημιουργία ευέλικτων, σύγχρονων και πλήρως επανδρωμένων μονάδων σε καίριες περιοχές της επικράτειας.
Από τα πιο εντυπωσιακά της νέα φάσης είναι η δημιουργία «Πολυστρατοπέδων», τα οποία θα περιλαμβάνουν πολλές μονάδες και ειδικότητες, κάτι το οποίο θα μειώσει δραματικά τις ανάγκες φύλαξης – ειδικά σε ανθρώπινους πόρους.
Σημαντικότατο ρόλο στην λήψη των αποφάσεων για την συρρίκνωση των στρατοπέδων παίζει το οξύ δημογραφικό πρόβλημα της χώρας, το οποίο αποτυπώνεται ανάγλυφα στους αριθμούς των οπλιτών θητείας με την πάροδο των δεκαετιών. Η σταδιακή αλλά σταθερή μείωση των γεννήσεων άλλαξε δραματικά την εικόνα της επάνδρωσης στις μονάδες.
Κατά τη δεκαετία του 1980, ο μέσος ετήσιος αριθμός των οπλιτών θητείας άγγιζε τις 110.000 έως 120.000, προσφέροντας υπερεπάρκεια προσωπικού για την υποστήριξη του τότε διογκωμένου δικτύου μονάδων. Στη δεκαετία του 1990, ο αριθμός αυτός υποχώρησε γύρω στις 80.000 με 90.000 στρατεύσιμους ετησίως. Η πτωτική πορεία συνεχίστηκε ακάθεκτη τη δεκαετία του 2000, όταν ο ετήσιος μέσος όρος διαμορφώθηκε στις 50.000 με 60.000 οπλίτες, για να φτάσουμε στη σημερινή πραγματικότητα όπου οι στρατεύσιμοι κυμαίνονται κατά μέσο όρο μεταξύ μόλις 25.000 και 30.000 ετησίως. Η δραματική αυτή συρρίκνωση κατέστησε σαφές ότι η διατήρηση εκατοντάδων στρατοπέδων οδηγούσε σε μονάδες «φαντάσματα».
Η εξοικονόμηση πόρων από το κλείσιμο των 187 στρατοπέδων υπήρξε εντυπωσιακή και άμεση. Η κατάργηση λειτουργικών εξόδων, όπως η θέρμανση, το ηλεκτρικό ρεύμα, η συντήρηση παλαιωμένων κτιριακών υποδομών, η φύλαξη και οι μεταφορές, επέτρεψε στις Ένοπλες Δυνάμεις να εξοικονομήσουν δεκάδες εκατομμύρια ευρώ σε ετήσια βάση. Το συνολικό όφελος υπολογίζεται ότι ξεπερνά τα 100 εκατομμύρια ευρώ ετησίως, κεφάλαια που σύμφωνα με το υπουργείο αποδεσμεύτηκαν από τη μέριμνα για «ντουβάρια» και διοχετεύθηκαν στην ενίσχυση της επιχειρησιακής ετοιμότητας, τη συντήρηση κύριων υλικών και τη μέριμνα για το ανθρώπινο δυναμικό.
Όπως αναφέρει υψηλόβαθμη πηγή στο enikos.gr ο αριθμός θα είναι μικρότερος από αυτόν της πρώτης φάσης, όμως μένει να οριστικοποιηθεί τις επόμενες εβδομάδες, βάσει αξιολόγησης των δεδομένων που προκύπτουν αλλά και των οικονομικών κλίμακος που θα δημιουργηθούν. Σίγουρα, πάντως, θα πρόκειται για σημαντικό αριθμό εγκαταστάσεων που κλείνουν ή συγχωνεύονται.
Νέες Τεχνολογίες
Οι ανακοινώσεις αυτές θα γίνουν ταυτόχρονα με την παρουσίαση της Νέας Δομής Δυνάμεων, αλλά και του ανανεωμένου Μακροπρόθεσμου Προγραμματισμού Αμυντικών Εξοπλισμών για τη δεκαετία 2027 – 2037. Η νέα αυτή αρχιτεκτονική αποσκοπεί στη δημιουργία ενός ευέλικτου, τεχνολογικά προηγμένου και απόλυτα συμπαγούς στρατεύματος, που θα ανταποκρίνεται στις σύγχρονες απειλές και τις πραγματικές δυνατότητες της χώρας.
Το δεύτερο κύριο χαρακτηριστικό θα είναι η Ενσωμάτωση των Νέων Τεχνολογιών και η καθολική χρήση Μη Επανδρωμένων Συστημάτων.
Η στρατηγική του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας εστιάζει στην επίτευξη «τεχνολογικού άλματος». Στο πλαίσιο αυτό, η χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών (UAVs), θαλάσσιων drones (USVs) και αυτόνομων συστημάτων ξηράς δεν αποτελεί πλέον συμπληρωματικό μέσο, αλλά οργανικό κομμάτι του επιχειρησιακού σχεδιασμού. Τα συστήματα αυτά παρέχουν δυνατότητες επιτήρησης σε πραγματικό χρόνο, συλλογής πληροφοριών (ISR) και εκτέλεσης πλήγματος με υψηλή ακρίβεια, ελαχιστοποιώντας παράλληλα το ρίσκο για το ανθρώπινο δυναμικό.Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διασύνδεση των συστημάτων αυτών μέσω δικτυοκεντρικής αρχιτεκτονικής. Οι πληροφορίες που συλλέγονται από τα μη επανδρωμένα μέσα θα διανέμονται ακαριαία στις μονάδες της πρώτης γραμμής, στα πολεμικά πλοία και στα μαχητικά αεροσκάφη, εξασφαλίζοντας κοινή επιχειρησιακή εικόνα και ταχύτατη λήψη αποφάσεων.
Παράλληλα, η ίδρυση εξειδικευμένων δομών εκπαίδευσης και παραγωγής —όπως το κέντρο εκπαίδευσης drones στην Τρίπολη και το εργοστάσιο κατασκευής στη Μαλακάσα— αποσκοπεί στη δημιουργία ενός εγχώριου οικοσυστήματος αμυντικής καινοτομίας. Με τη σύμπραξη των Ενόπλων Δυνάμεων, των ελληνικών πανεπιστημίων και της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας, στόχος είναι η ανάπτυξη αυτόχθονων λύσεων που θα καλύπτουν τις εξειδικευμένες ανάγκες της χώρας.
Η μετάβαση αυτή σηματοδοτεί το πέρασμα σε μια νέα εποχή, όπου η αποτελεσματικότητα των Ενόπλων Δυνάμεων δεν θα βασίζεται μόνο στους αριθμούς του προσωπικού ή των παραδοσιακών μέσων, αλλά στην τεχνολογική υπεροχή, την ευελιξία και την έξυπνη ισχύ.
Οι οροφές
Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι οροφές των Ενόπλων Δυνάμεων, ειδικότερα σε ότι αφορά το Πολεμικό Ναυτικό και την Πολεμική Αεροπορία.
Αν κι εκτιμάται ότι δε θα γίνουν γνωστές λεπτομέρειες σχετικά με το συνολικό σχεδιασμό, γενικά έχει γίνει γνωστό ότι η Πολεμική Αεροπορία προσανατολίζεται σε μία δομή έως 230 μαχητικών, που θα περιλαμβάνει 121 F-16 viper, 36 F-16 Block-30, 24 Rafale, 12 Mirage 2000-5 και 20+20 F-35.
Αν και έχει γίνει γνωστό ότι θα ήθελε να πουλήσει τα Mirage και να τα αντικαταστήσει με επιπλέον Rafale, ο σχεδιασμός σκοντάφτει σε δύο παράγοντες. Ο πρώτος είναι ποιο μαχητικό θα πιστοποιηθεί ώστε να μπορεί να εκτοξεύει τους αντιπλοϊκούς Exocet των “δίλιτρων” κι ο δεύτερος και σπουδαιότερος είναι η εξοικονόμηση πόρων και η αναζήτηση δημοσιονομικού χώρου για την απόκτηση επιπλέον 16 Rafale ώστε να δημιουργούν 2 αξιόμαχες μοίρες.
Σε ότι αφορά το Πολεμικό Ναυτικό, οι προκλήσεις είναι πολλαπλές, με εμβληματικότερες το πρόγραμμα ναυπήγησης τεσσάρων νέων υποβρυχίων και 4 έως 6 κορβετών.