Υιοθετήθηκαν στην Ολομέλεια και αποτελούν πλέον θέσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου οι σημαντικές για την Ελλάδα τροπολογίες της Έλενας Κουντουρά, που διεκδίκησε ενισχυμένα μέτρα και χρηματοδοτήσεις για τη στήριξη των νησιών, των περιοχών σε μετάβαση και όλων των κοινωνικών ομάδων, απέναντι στη στεγαστική κρίση και τη δίκαιη μετάβαση.
Η Έλενα Κουντουρά, ως εισηγήτρια της LEFT συνδιαμόρφωσε ουσιαστικά τις δύο κρίσιμες εκθέσεις για το ρόλο της Πολιτικής Συνοχής στη Δίκαιη Μετάβαση και στην αντιμετώπιση της Στεγαστικής Κρίσης, με περισσότερες από 100 τροπολογίες, που η πλειοψηφία τους είχε εγκριθεί τον Ιούνιο στην Επιτροπή Περιφερειακής Ανάπτυξης REGI, και σήμερα υπερψηφίστηκαν από την Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Η υιοθέτηση των προτάσεων-τροπολογιών που κατέθεσε η Έλενα Κουντουρά συνιστούν επιτυχία για τη χώρα μας, καθώς πλέον με πρόταση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ασκείται πίεση στην Κομισιόν για:
- Ειδικές ρυθμίσεις και ενισχυμένη χρηματοδοτική στήριξη των νησιών και απομακρυσμένων περιοχών απέναντι στα οξύτατα προβλήματα που αντιμετωπίζουν στη βιώσιμη ανάπτυξή τους και στον ενεργειακό μετασχηματισμό τους στο πλαίσιο της δίκαιης μετάβασης, αναγνωρίζοντας τις ιδιαίτερες ανάγκες των περιοχών, των εργαζομένων και των μικρομεσαίων και μικρών επιχειρήσεων. Στις προτάσεις που υιοθετήθηκαν συμπεριλαμβάνεται η πρόταση της Έλενας Κουντουρά οι νησιωτικές περιοχές να θεωρούνται επιλέξιμες για μειωμένους φορολογικούς συντελεστές, στο πλαίσιο των νησιωτικών οικονομικών ζωνών του Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης.
- Εξασφάλιση οικονομικά προσιτής στέγης για όλους με στοχευμένες πολιτικές και ενισχυμένη χρηματοδότηση στη στέγαση για όλες τις κοινωνικές ομάδες που πλήττονται και τους μετακινούμενους εργαζόμενους, για το θεμελιώδες δικαίωμα των κατοίκων κάθε περιοχής να παραμένουν στον τόπο τους, και για όλες τις περιοχές, συμπεριλαμβανομένων των νησιών, των τουριστικών περιοχών, των αγροτικών περιοχών, των μικρών και μεσαίων Δήμων.
- Να στηριχθούν από την Πολιτική Συνοχής οι στρατηγικές για τον βιώσιμο τουρισμό στο πλαίσιο της Δίκαιης Μετάβασης, καθώς και οι σχετικές επενδύσεις υποδομών και μεταφορών για ανθεκτικότητα και καινοτομία.
ΚΡΙΤΙΚΗ ΚΟΥΝΤΟΥΡΑ ΣΤΗΝ ΚΟΜΙΣΙΟΝ
Η Έλενα Κουντουρά, ωστόσο στην παρέμβασή της στην Ολομέλεια άσκησε έντονη κριτική στην Κομισιόν για το αβέβαιο μέλλον του Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης μετά το 2027, παρότι έχει αποδειχθεί η αποτελεσματικότητά του μέχρι σήμερα στη στήριξη περιοχών που έχουν δεχθεί πλήγμα από την μετάβαση.
Η πρόταση της Επιτροπής για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) 2028-2034 τον Ιούλιο, δεν είχε αναφορά στη συνέχιση του Ταμείου.
Στην παρέμβασή της, η Έλενα Κουντουρά τόνισε ότι:
«Δυστυχώς η πρόταση της Επιτροπής για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο δεν ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες των περιφερειών.
Το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης πρέπει να συνεχιστεί με αυξημένο προϋπολογισμό στο επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, και είναι απαράδεκτο που η Επιτροπή δεν το έχει συμπεριλάβει στην πρότασή της».
ΕΚΘΕΣΗ- ΨΗΦΙΣΜΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΚΑΙΗ ΜΕΤΑΒΑΣΗ
Οι βασικότερες θέσεις της Έλενας Κουντουρά που εγκρίθηκαν στην έκθεση-ψήφισμα για τη Δίκαιη Μετάβαση αφορούν τη στήριξη των περιοχών σε μετάβαση, των νησιών και του βιώσιμου τουρισμού.
Για τα νησιά:
- Aναγνωρίζεται η ευάλωτη κατάσταση των νησιών, των οποίων οι πολίτες βρίσκονται σε μειονεκτική θέση εξαιτίας των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης, σε συνδυασμό με τον σοβαρό αντίκτυπο της κλιματικής κρίσης.
- Αναγνωρίζονται τα μόνιμα μειονεκτήματα των νησιών, λόγω της φυσικής απομόνωσής τους από την ηπειρωτική χώρα, τα οποία επηρεάζουν πολλούς τομείς της οικονομικής και κοινωνικής ζωής, συμπεριλαμβανομένης της πρόσβασης στην αγορά εργασίας, της εκπαίδευσης, της υγειονομικής περίθαλψης, της κινητικότητας και της λειτουργίας των δημόσιων υπηρεσιών, υπονομεύοντας ουσιαστικά το «δικαίωμα παραμονής» των τοπικών πληθυσμών και συμβάλλοντας στην ερήμωση των νησιωτικών περιοχών.
- Οι νησιωτικές περιοχές πρέπει να θεωρούνται επιλέξιμες για μειωμένους φορολογικούς συντελεστές, στο πλαίσιο των νησιωτικών οικονομικών ζωνών του Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης.
- Να ληφθούν αντισταθμιστικά μέτρα για την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή των νησιών, απέναντι στον αντίκτυπο από τη διαδικασία μετάβασης
- Προτεραιότητα στην ανάπτυξη υποδομών στα νησιά, με στόχο την απαλλαγή των αεροπορικών και θαλάσσιων μεταφορών από μεγάλες εκπομπές άνθρακα
Για τη στήριξη του τουρισμού στις περιοχές σε μετάβαση:
- Αναγνωρίζεται ο τουρισμός ως βασικός οικονομικός κλάδος της ΕΕ που συμβάλλει στο ΑΕΠ της ΕΕ άνω του 10%, και μπορεί να συνεισφέρει σημαντικά στην εδαφική συνοχή, ιδίως σε απομακρυσμένες, αγροτικές, παράκτιες, εξόχως απόκεντρες και νησιωτικές περιοχές.
- Να στηριχθούν από την Πολιτική Συνοχής οι στρατηγικές για τον βιώσιμο τουρισμό στο πλαίσιο της Δίκαιης Μετάβασης, προωθώντας την ανθεκτικότητα, την καινοτομία, τον πράσινο και ψηφιακό μετασχηματισμό και την ανάπτυξη χωρίς αποκλεισμούς.
- Επενδύσεις σε βασικές υποδομές, βιώσιμο τουρισμό και βιώσιμους τρόπους μεταφοράς, με στόχο την ενίσχυση της ανθεκτικότητας και της καινοτομίας, προωθώντας παράλληλα την ανάπτυξη χωρίς αποκλεισμούς και δημιουργώντας νέες θέσεις εργασίας.
- Να διατηρηθεί η πολιτιστική και βιομηχανική κληρονομιά των πληγεισών κοινοτήτων και να δημιουργηθούν ειδικά προγράμματα κατάρτισης για ταξιδιωτικούς οδηγούς πολιτιστικής κληρονομιάς, με σκοπό την ενίσχυση της τοπικής απασχόλησης και της πολιτιστικής συνέχειας.
- Nα υποστηριχθεί η δημιουργία κέντρων επισκεπτών και χώρων παρουσιάσεων, που αναδεικνύουν την τοπική ιστορία και τις παραδόσεις, προσελκύοντας πολιτιστικό και εκπαιδευτικό τουρισμό.
Συνολικά για τις περιοχές υπό μετάβαση:
- Να δοθεί προτεραιότητα στη στήριξη μικρομεσαίων και πολύ μικρών επιχειρήσεων, καθώς και παραδοσιακών τοπικών και οικογενειακών επιχειρήσεων.
- Να στηριχθεί η κατάρτιση, εκπαίδευση και επανεκπαίδευση εργαζομένων και ανέργων, καθώς και να καταρτιστούν προγράμματα πρακτικής άσκησης με επαρκή αμοιβή, αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας και ποιοτική εκπαίδευση, ώστε να μην μείνει κανείς πίσω στην πορεία προς την πράσινη μετάβαση.
- Να παρέχεται ειδική τεχνική υποστήριξη στις περιφερειακές και τοπικές αρχές από τα πρώτα στάδια, προκειμένου να ενισχυθεί η ικανότητά τους για σχεδιασμό από τη βάση προς την κορυφή και να βοηθηθούν οι πιθανοί δικαιούχοι στην προετοιμασία έργων υψηλής ποιότητας.
- Να ληφθούν συγκεκριμένα μέτρα για την προστασία των ευάλωτων νοικοκυριών από την ενεργειακή φτώχεια στις περιοχές του Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης.
ΕΚΘΕΣΗ- ΨΗΦΙΣΜΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ
Στην έκθεση για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης, εγκρίθηκαν οι τροπολογίες της Έλενας Κουντουρά, στις βασικότερες εκ των οποίων, ζητά:
- Στοχευμένες στρατηγικές από την Πολιτική Συνοχής για τις αγροτικές περιοχές και τη στήριξη των μικρών και μεσαίου μεγέθους δήμων, που έχουν χαμηλή πρόσβαση σε οικονομικούς πόρους, ανεπαρκείς υποδομές και περιορισμένη θεσμική ικανότητα.
- Ενισχυμένη χρηματοδότηση από την Πολιτική Συνοχής και στοχευμένες στεγαστικές πολιτικές για τα νησιά, με παράλληλες επενδύσεις για τη βελτίωση των υποδομών σε τομείς όπως η υγεία, η εκπαίδευση, οι δημόσιες υπηρεσίες και η συνδεσιμότητα, ώστε να διασφαλιστεί το δικαίωμα των κατοίκων να παραμένουν στον τόπο τους.
- Χρηματοδότηση από την ΕΕ για την υποστήριξη προσωρινών λύσεων στέγασης για τους μετακινούμενους εργαζόμενους, προωθώντας την κοινωνική συνοχή και την οικονομική κινητικότητα.
- Χρηματοδότηση του «δικαιώματος παραμονής», ιδίως σε περιοχές που αντιμετωπίζουν πιέσεις στέγασης λόγω τουρισμού, «πράσινου εξευγενισμού» ή επενδυτικής κερδοσκοπίας, μέσα σε πόλεις, νησιά, παράκτιες περιοχές κ.α., όπου οι αυξήσεις ενοικίων οδηγούν συχνά στον εκτοπισμό ευάλωτων ομάδων.
- Χρηματοδότηση από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο ΕΚΤ+ για συμπληρωματικά μέτρα(πχ. προγράμματα βοήθειας ενοικιαστών και κοινωνικής ένταξης με οικονομικά προσιτή στέγαση).
- Ενίσχυση στην νέα Πολιτική Συνοχής της προώθησης της εδαφικής ανθεκτικότητας και τη στήριξη κοινοτήτων και οικογενειών, ιδιαίτερα σε αγροτικές και νησιωτικές περιοχές, μέσω παροχής ανθεκτικής στέγασης που αντέχει σε φυσικές καταστροφές και ακραία καιρικά φαινόμενα λόγω κλιματικής αλλαγής. Ζητούνται κονδύλια από την ΕΕ για την υποστήριξη της ανοικοδόμησης κατοικιών σε περίπτωση φυσικών καταστροφών.
- Στρατηγική προτεραιότητα στις χρηματοδοτήσεις των Ταμείων Συνοχής μετά το 2027 οι επενδύσεις σε οικονομικά προσιτή, αξιοπρεπή, προσβάσιμη και βιώσιμη στέγαση, και σχετικά μέτρα (πχ. κοινωνική και δημόσια στέγαση, οικονομικά προσιτά συστήματα μίσθωσης για ευάλωτους και χαμηλού εισοδήματος πληθυσμούς).
- Αύξηση των κατηγοριών δικαιούχων για την κοινωνική στέγαση και την οικονομικά προσιτή στέγαση με αναθεώρηση από την Κομισιόν της απόφασης του 2021 για τις Υπηρεσίες Γενικού Οικονομικού Συμφέροντος (ΥΓΟΣ).
- Δημοσιονομική ευελιξία για επενδύσεις σε κοινωνικές κατοικίες: oι επενδύσεις σε κοινωνικές, δημόσιες και μη κερδοσκοπικές κατοικίες να εξαιρούνται από τους δημοσιονομικούς περιορισμούς των Κρατών Μελών.
- Χρηματοδοτήσεις από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων για επενδύσεις σε κοινωνικές και οικονομικά προσιτές κατοικίες σε συνεργασία με τις διαχειριστικές αρχές της Πολιτικής Συνοχής.
- Πρόσβαση των τοπικών αρχών, μη κερδοσκοπικών κατασκευαστών και συνεταιρισμών σε μακροπρόθεσμα δάνεια με χαμηλά επιτόκια για ανάπτυξη οικονομικά προσιτών και κοινωνικών κατοικιών.
- Επείγουσα ανάγκη για βαθιές ενεργειακές ανακαινίσεις για την αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας στην ΕΕ, δεδομένου ότι τα κτήρια αντιπροσωπεύουν περίπου το 40% της κατανάλωσης ενέργειας και το 36% των εκπομπών CO₂ στην ΕΕ.
- Ένταξη των νέων στις εθνικές στρατηγικές στέγασης και στήριξή τους με εξατομικευμένα μέτρα(πχ. δάνεια με χαμηλό επιτόκιο, εγγυήσεις ενοικίου και εκτεταμένες εγγυήσεις για την αγορά πρώτης κατοικίας).
- Χρηματοδοτήσεις μέσω της Πολιτικής Συνοχής για την αύξηση των επενδύσεων σε φοιτητικές κατοικίες και οικονομικά προσιτή στέγαση.
- Ειδική μέριμνα στα στεγαστικά προγράμματα για τα άτομα με αναπηρία και τους ηλικιωμένους, για προσβασιμότητα και συμπεριληπτικότητα. Οι επενδύσεις της Πολιτικής Συνοχής να ενσωματώνουν τη διάσταση της αναπηρίας σε όλα τα στεγαστικά προγράμματα, ώστε να διασφαλίζονται ίσες ευκαιρίες για όλους τους πολίτες.
- Προώθηση μοντέλων κοινωνικής ένταξης, όπως το πρόγραμμα «Πρώτα η Στέγαση» για την πρόληψη και αντιμετώπιση της αστεγίας.
- Θέσπιση συστήματος «έγκαιρης προειδοποίησης», μέσω και της τεχνητής νοημοσύνης, για την πρόβλεψη των κινδύνων αποκλεισμού από τη στέγαση, με πλήρη σεβασμό των αρχών της διαφάνειας, της προστασίας των δεδομένων και της απαγόρευσης των διακρίσεων.
- Αναγνώριση συνολικά της πρόσβασης σε επαρκή, αξιοπρεπή και οικονομικά προσιτή στέγαση ως θεμελιώδες κοινωνικό δικαίωμα και προϋπόθεση για την κοινωνική και οικονομική συμμετοχή και ευημερία των πολιτών.
