Θλίψη στο πανελλήνιο σκόρπισε η είδηση του θανάτου της Μαρινέλλας σε ηλικία 87 ετών. Η σπουδαία ερμηνεύτρια είχε καταρρεύσει έπειτα από εγκεφαλικό επεισόδιο τον Σεπτέμβριο του 2024 πάνω στη σκηνή του Ηρωδείου, κατά τη διάρκεια της συναυλίας της, την ώρα που τραγουδούσε τη μεγάλη επιτυχία της «Εγώ και εσύ» του Τόλη Βοσκόπουλου.
Το συγκεκριμένο τραγούδι ήταν μόνο ένα από τα δεκάδες τραγούδια που είχε ερμηνεύσει με τον δικό της μοναδικό τρόπο η Μαρινέλλα, η οποία κατάφερνε μέσα από την εκπληκτική φωνή της να μεταφέρει τα όνειρα, τους πόθους, την αγωνία και τις ελπίδες ενός ολόκληρου λαού.
Το 1956 ήταν η χρονιά-σταθμός που γεννήθηκε η «Μαρινέλλα» κι αυτό οφείλεται στον Τόλη Χάρμα, με τον οποίο συνεργάζονταν στο κέντρο «Πανόραμα» της Νέας Ελβετίας Θεσσαλονίκης. Όπως αφηγήθηκε η ίδια στη Lifo, «η έμπνευση του ήρθε από το ομώνυμο τραγούδι του». «”Κορίτσι μου, είναι δυνατό να σε βγάλουμε στο πάλκο ως Κική Παπαδοπούλου; Για τραγουδίστρια σε πήραμε, όχι για δακτυλογράφο”, μου είπε τότε και κάπως έτσι κύλησαν τα πράγματα» είχε δηλώσει.
Στο κέντρο αυτό γνώρισε το 1957 τον Στέλιο Καζαντζίδη, με τον οποίο συνδέθηκε τόσο στο πάλκο όσο και στη ζωή. Είναι επίσης η χρονιά που κατεβαίνουν στην Αθήνα, από όπου άρχισε και η ανοδική τους πορεία. Τα πρώτα τραγούδια που ηχογράφησαν ήταν τα «Νίτσα, Ελενίτσα» και «Η πρώτη αγάπη σου είμαι εγώ» του Γιώργου Μητσάκη, που κυκλοφόρησαν σε δίσκους 78′ στροφών.
Ο Καζαντζίδης και η Μαρινέλλα γνώρισαν απίστευτη δόξα στην Ελλάδα και στο εξωτερικό –τραγούδησαν στην Αμερική και στην Αυστραλία, ενώ ηχογράφησαν τραγούδια σε πρώτη και δεύτερη εκτέλεση. Οι διφωνίες που έκαναν μαζί αποτελούν ακόμη και σήμερα αντικείμενο θαυμασμού, προσοχής και μελέτης. Ερμήνευσαν τραγούδια των Θεόδωρου Δερβενιώτη, Απόστολου Καλδάρα, Γιάννη Μαρκόπουλου, Βασίλη Τσιτσάνη, Ευτυχίας Παπαγιαννοπούλου, Κώστα Βίρβου κ.α. Τον Μάρτιο του 1961, στο θέατρο Κεντρικόν, ερμήνευσαν 4 τραγούδια του Μάνου Χατζιδάκι («Αθήνα», «Κουρασμένο παλληκάρι», «Ο κυρ Αντώνης», «Το πέλαγο είναι βαθύ») σε ποίηση Νίκου Γκάτσου (τα δύο πρώτα) και 6 του Μίκη Θεοδωράκη («Βράχο – βράχο τον καημό μου», «Παράπονο», «Ο μετανάστης», «Καημός», «Σαββατόβραδο» και «Έχω μια αγάπη») από τον κύκλο τραγουδιών «Πολιτεία», σε ποίηση Δημήτρη Χριστοδούλου και Τάσου Λειβαδίτη. Με τον Μίκη Θεοδωράκη συνεργάστηκαν ξανά το 1962 στο θέατρο Παρκ, στη θεατρική παράσταση «Όμορφη πόλη» σε κείμενα του θεατρικού συγγραφέα Μποστ, ενώ ερμήνευσαν το τραγούδι «Φεύγω με πίκρα στα ξένα», σε μουσική Στέλιου Καζαντζίδη και στίχους Ευτυχίας Παπαγιαννοπούλου, στην κινηματογραφική ταινία του Κώστα Στράντζαλη «Κλάψε φτωχή μου καρδιά».
Σταλιά-σταλιά
Η πρώτη μεγάλη επιτυχία της Μαρινέλλας ήταν το τραγούδι «Σταλιά – σταλιά» του Γιώργου Ζαμπέτα σε στίχους Διονύση Τζεφρώνη, που κυκλοφόρησε το 1968 και το οποίο αρχικά προοριζόταν να το πει η Αλίκη Βουγιουκλάκη στην ταινία «Η κόρη μου η σοσιαλίστρια».
Άνοιξε πέτρα
Όμως, το τραγούδι που άνοιξε διάπλατα τις καλλιτεχνικές πόρτες στην Μαρινέλλα ήταν το «Άνοιξε πέτρα», που είπε στο μιούζικαλ του Γιάννη Δαλιανίδη «Γοργόνες και Μάγκες». Το τραγούδι, σε μουσική Μίμη Πλέσσα και στίχους Λευτέρη Παπαδόπουλου, το ηχογράφησε μόνο μια φορά, καθώς ήταν άψογο, κι αυτή η ηχογράφηση είναι που ακούγεται στην ταινία. Το 1969, κυκλοφόρησε τον πρώτο της προσωπικό δίσκο 33′ στροφών (με τον τίτλο «Σταλιά – σταλιά»), μια συλλογή από τραγούδια που είχαν ήδη χαράξει πορεία στις 45′ στροφές τον προηγούμενο χρόνο.
Δώσ’ μου το αθάνατο νερό
Ερμήνευσε αξέχαστα τραγούδια στην ταινία του Γιάννη Δαλιανίδη «Η Παριζιάνα» (του Μίμη Πλέσσα «Δώσ’ μου τ’ αθάνατο νερό» και «Ζωγραφισμένα στο χαρτί» σε στίχους Άκου Δασκαλόπουλου), στην ταινία του Κώστα Καραγιάννη «Ησαΐα μη χορεύεις» (το τραγούδι του Νάκη Πετρίδη «Πάλι θα κλάψω» σε στίχους Σέβης Τηλιακού) και στο κινηματογραφικό δράμα του Γιάννη Δαλιανίδη «Γυμνοί στο δρόμο» (τα τραγούδια «Αστέρι στο παράθυρο» και «Δυο αδέρφια» του Σταύρου Ξαρχάκου σε στίχους Ιάκωβου Καμπανέλλη, που μέχρι και σήμερα παραμένουν ανέκδοτα).
Ζωγραφισμένα στο χαρτί
Πάλι θα κλάψω
Κοίτα με στα μάτια
Το 1971 κυκλοφόρησε τον δίσκο «Μαρινέλλα (Ένας μύθος)», όπου ηχογράφησε σε δεύτερη εκτέλεση τρία τραγούδια του Χατζιδάκι («Ένας μύθος», «Οδός ονείρων» και «Ο ταχυδρόμος πέθανε»). Την ίδια χρονιά συνεργάστηκε με τον Άκη Πάνου, ο οποίος της έγραψε τα τραγούδια «Πυρετός (Κάθε γνωριμία)» και «Κοίτα με στα μάτια», που κυκλοφόρησαν σε δίσκο 45′ στροφών.
Τον Φεβρουάριο του 1973, η Μαρινέλλα εκπροσώπησε την Ελλάδα στην πρώτη της συμμετοχή στο φεστιβάλ Midem των Καννών με τρία τραγούδια του Σταύρου Ξαρχάκου και απέσπασε διθυραμβικές κριτικές. Ήταν η πρώτη Ελληνίδα τραγουδίστρια που κυκλοφόρησε σε δίσκο ζωντανές ηχογραφήσεις του προγράμματος της: το «Μια βραδιά με τη Μαρινέλλα» το 1972 και το «Μια βραδιά με τη Μαρινέλλα no.2» το 1973, με τις ζωντανές εμφανίσεις της στο «Stork» και το «Μarinella’s» αντίστοιχα. Το 1973 κυκλοφόρησε τον δίσκο «Αλβανία» σε μουσική Γιώργου Κατσαρού και στίχους Πυθαγόρα, αφιερωμένο στην Εποποιία του 1940.
Κρασί, θάλασσα και τ’ αγόρι μου
Στις 6 Απριλίου του 1974 εκπροσώπησε την Ελλάδα στην πρώτη της συμμετοχή στο διαγωνισμό τραγουδιού της Eurovision στο Μπράιτον του Ηνωμένου Βασιλείου με το τραγούδι του Γιώργου Κατσαρού «Κρασί, θάλασσα και τ’ αγόρι μου» σε στίχους Πυθαγόρα, το οποίο κατέλαβε την ενδέκατη θέση ανάμεσα σε 17 χώρες. Το 1975 κυκλοφόρησε τον δίσκο «Μαρινέλλα για πάντα», συμπεριλαμβάνοντας δυο τραγούδια του Κώστα Χατζή («Κι’ ύστερα» και «Πάλι ύπνος δε με πιάνει») και μία διεθνή επιτυχία του Ντέμη Ρούσσου, το «Γιατί φοβάσαι» (From souvenirs to souvenirs), σε ελληνικούς στίχους του Πυθαγόρα. Το 1976 συμμετέχει με τον Κώστα Χατζή στην πλακιώτικη μπουάτ «Σκορπιός» όπου παρουσίασαν το πρόγραμμα «Ρεσιτάλ» με 52 καινούργια τραγούδια του συνθέτη. Ο τριπλός δίσκος που προέκυψε, έφτασε τις 500.000 αντίτυπα και μέχρι και σήμερα, ανήκει στους 10 εμπορικότερους ελληνικούς δίσκους όλων των εποχών.
Κι ύστερα
Να παίζει το τρανζίστορ
Το 1978 κυκλοφόρησε τον δίσκο «Η Μαρινέλλα του σήμερα», σε τραγούδια του Γιώργου Χατζηνάσιου («Να παίζει το τρανζίστορ», «Σήμερα», «Δεν φταίμε εμείς» κ.ά.), ο οποίος έκανε μεγάλη εμπορική επιτυχία. Το 1979 κυκλοφόρησε τον πολυσυλλεκτικό δίσκο «Σ’ αγαπώ» και τη δεκαετία του ‘80 δίσκους, όπως «Η Μαρινέλλα σε τραγούδια της Βέμπο» (1980), «Μαρινέλλα (Για σένανε μπορώ)» (1981), «Για σένα τον άγνωστο» (1983), «Η αγάπη μας» (1985) κ.ά.
Για σένα νε μπορώ
Καμιά φορά» (από τον δίσκο “Για σένα τον άγνωστο”)
Το τραγούδι «Ποτέ να μη χαθείς απ’ τη ζωή μου», ένα από τα πιο εμβληματικά και αγαπημένα κομμάτια της Μαρινέλλας, γράφτηκε από τον συνθέτη Νίκο Ιγνατιάδη, σε στίχους Μάνου Κουφιανάκη και αποτελεί μέρος του δίσκου «Σ’ αγαπώ – Μαρινέλλα». Το κομμάτι αυτό ξεχώρισε αμέσως χάρη στη δυναμική του μελωδία και την εκφραστική δύναμη των στίχων του.
Τολμώ
Το 1988, η Μαρινέλλα άλλαξε δισκογραφική εταιρεία ύστερα από 20 χρόνια, και κυκλοφόρησε τον Δεκέμβριο τον δίσκο «Τολμώ» από την MINOS-EMI. Τον Νοέμβριο του ίδιου χρόνου, ήταν το πρόσωπο που πρωταγωνίστησε στην μετατροπή του ιστορικού κινηματογράφου «Rex» της οδού Πανεπιστημίου, σε Music Hall. Τη δεκαετία του ‘90 ηχογραφεί δίσκους, όπως «Λέγε μου Σ’ αγαπώ» «Η Μαρινέλλα τραγουδά μεγάλες κυρίες», «Για πρώτη φορά».
Τι έκανα για πάρτι μου
Από το άλμπουμ “Το ξημέρωμα του έρωτα” σε σύνθεση Θανάση Πολυκανδριώτη και στίχους Φωτεινής Δούρου (1993).
Το 1995 έπαιξε ως η Κορυφαία του Χορού σε ένα πρόγραμμα με μελοποιημένα χορικά από τραγωδίες του Ευριπίδη, τα οποία είχαν μελοποιήσει για παλαιότερες θεατρικές παραστάσεις οι Χρήστος Λεοντής, Σταμάτης Κραουνάκης, Γιώργος Κουρουπός και Μιχάλης Χριστοδουλίδης. Η παράσταση είχε τον τίτλο «Γυναικών πάθη» και παρουσιάστηκε στο Ηρώδειο σε σκηνοθεσία Σταύρου Τσακίρη και χορογραφίες Ντόρας Τσάτσου. Το 1998, παρουσίασε το πρόγραμμα «Η Μαρινέλλα τραγουδά και θυμάται» στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, σε μουσική επιμέλεια του Λάμπρου Λιάβα, με στόχο την ενίσχυση του Χατζηκυριάκειου Ιδρύματος Παιδικής Προστασίας.
Το 2000, η Μαρινέλλα αποδέχτηκε την πρόταση του σκηνοθέτη Κώστα Κουτσομύτη να πρωταγωνιστήσει στην τηλεοπτική μεταφορά του βιβλίου «Ύστερα ήρθαν οι μέλισσες» του Γιάννη Ξανθούλη. Το 2002, συμμετείχε στην επέτειο των 50 χρόνων μουσικής του Μίμη Πλέσσα, στη μουσική παράσταση «Ιωβηλαίον», στο Ηρώδειο, ενώ το ίδιο έτος τραγούδησε με τον Γιώργο Νταλάρα μετά από 31 χρόνια. Στις 7 Αυγούστου 2004 συμμετείχε στη συναυλία του Μίκη Θεοδωράκη στα εγκαίνια της γέφυρας Ρίου-Αντιρρίου, τραγουδώντας σόλο το τραγούδι «Δρόμοι παλιοί» σε ποίηση του Μανώλη Αναγνωστάκη και τα τραγούδια «Βράχο-Βράχο τον καημό μου» και «Παράπονο» με τον Γιώργο Νταλάρα. Λίγες μέρες μετά, στις 29 Αυγούστου, συμμετείχε στην Τελετή Λήξης των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας.
Το 2005, η Μαρινέλλα κυκλοφόρησε το άλμπουμ «Τίποτα δεν γίνεται τυχαία», ενώ τον χειμώνα του 2006 αποφάσισε να επιστρέψει στη νυχτερινή διασκέδαση. Βρέθηκε στο «Αθηνών Αρένα» με τον Αντώνη Ρέμο για δυο χρονιές. Το 2007, ο Σύνδεσμος Φίλων Ευρωπαϊκής Ιδέας (Σ.Φ.Ε.Ι.) υπό την αιγίδα των υπουργείων Πολιτισμού και Μακεδονίας-Θράκης, της Νομαρχίας και του Δήμου Θεσσαλονίκης, της διοργάνωσε μια τιμητική βραδιά με τίτλο «50 χρόνια Μαρινέλλα», όπου την βράβευσε για τη συνολική προσφορά της. Αντίστοιχες βραβεύσεις υπήρξαν την ίδια χρονιά, από το μηνιαίο περιοδικό Life & Style, που τη βράβευσε για δεύτερη φορά ως «Ερμηνεύτρια της Χρονιάς ’07», καθώς και από τα Μουσικά Βραβεία Αρίων.
Το 2009, η Μαρινέλλα συμμετείχε σε δυο συναυλίες-αφιερώματα στο Στέλιο Καζαντζίδη, ύστερα από δική της πρωτοβουλία, με τον τίτλο «Η φωνή ζει» (στις 18 Σεπτεμβρίου στο Καλλιμάρμαρο στάδιο της Αθήνας και στις 23 Σεπτεμβρίου στο Καυτανζόγλειο Στάδιο της Θεσσαλονίκης), για τις ανάγκες ανέγερσης ενός ξενώνα για ορφανά και απροστάτευτα παιδιά με ειδικές ανάγκες του σωματείου κοινωνικής μέριμνας «Αρωγή».
Το 2010 και το 2011, πρωταγωνίστησε στη μουσικοθεατρική παράσταση «Μαρινέλλα – Το Μιούζικαλ» των Θανάση Παπαθανασίου και Μιχάλη Ρέππα, σε σκηνοθεσία του Σταμάτη Φασουλή και χορογραφίες του Δημήτρη Παπάζογλου, σημειώνοντας μεγάλη επιτυχία. Το 2014, πρωταγωνίστησε στο μιούζικαλ – υπερπαραγωγή «Η Μαρινέλλα συναντά τη Βέμπο» στο Θέατρο Badminton, ενώ το 2015, ο Σταύρος Ξαρχάκος συνέθεσε ένα νέο μουσικό έργο για τη φωνή της Μαρινέλλας, μελοποιώντας την περίφημη «Σονάτα του σεληνόφωτος» του Γιάννη Ρίτσου.
Συνεργάστηκε με πολλούς τραγουδιστές, όπως η Ελένη Βιτάλη, η Γλυκερία, ο Κώστας Μακεδόνας, η Έλενα Παπαρίζου και το 2020 παρουσίασε τη μουσική παράσταση «Μαρινέλλα – Ο Μύθος» στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος) με τη συνοδεία της «Φιλαρμόνιας» Ορχήστρας Αθηνών, σε σκηνοθεσία του Γιώργου Νανούρη. Την ίδια χρονιά, η Μαριάννα Βαρδινογιάννη ανακήρυξε τη Μαρινέλλα ως «Καλλιτέχνη για την ΕΛΠΙΔΑ» δια βίου, απονέμοντας της τιμητική πλακέτα για την προσφορά της στο έργο του Συλλόγου.