Ένας Γάλλος πολιτικός, διάσημος ως πολιτιστικό σύμβολο των δεκαετιών του 1980 και 1990, μια Νορβηγίδα διπλωμάτης με ρόλο στις μυστικές συνομιλίες που οδήγησαν στις Συμφωνίες του Όσλο μεταξύ Ισραήλ και Παλαιστινίων και ένας Σλοβάκος πρώην υπουργός με ισχυρές διασυνδέσεις, που διετέλεσε πρόεδρος της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών, είναι μεταξύ των ανθρώπων που «παγιδεύτηκαν» από τις σχέσεις τους με τον Τζέφρι Επστάιν — και δεν είναι οι μόνοι, σημειώνουν οι New York Times.
Ο Επστάιν, χρηματοδότης, επιχειρηματίας και καταδικασμένος για σεξουαλικά αδικήματα, είχε συγκεντρώσει φίλους και συνεργάτες σε ένα εντυπωσιακά ευρύ φάσμα κύκλων. Τώρα, αρκετοί από αυτούς καταρρέουν εξαιτίας των δυσάρεστων λεπτομερειών γύρω από τις σχέσεις τους.
Ο Ζακ Λανγκ, πρώην υπουργός Πολιτισμού της Γαλλίας, ανακοίνωσε το Σάββατο ότι θα παραιτηθεί από τη θέση του επικεφαλής του Ινστιτούτου Αραβικού Κόσμου, ενός σημαντικού πολιτιστικού ιδρύματος στο Παρίσι, αφού οι γαλλικές αρχές δήλωσαν ότι ερευνούν αναφορές πως ο ίδιος και η οικογένειά του είχαν οικονομικές σχέσεις με τον Επστάιν.
Η Μόνα Γιούλ, που είχε διατελέσει πρέσβειρα της Νορβηγίας στην Ιορδανία και το Ιράκ, παραιτήθηκε ύστερα από αποκαλύψεις οικονομικών συναλλαγών μεταξύ της ίδιας, του συζύγου της και του Επστάιν.
Ο Μίροσλαβ Λάιτσακ, σύμβουλος εθνικής ασφάλειας του Σλοβάκου πρωθυπουργού Ρόμπερτ Φίτσο, αποχώρησε μετά τη δημοσιοποίηση ηλεκτρονικών μηνυμάτων μεταξύ αυτού και του Επστάιν, στα οποία οι δύο άνδρες φαίνονταν να αστειεύονται για νεαρές γυναίκες.
Ο εκτεταμένος κύκλος γνωριμιών
«Προφανώς, είχε ένα πολύ εκτεταμένο σύστημα», δήλωσε αυτή την εβδομάδα ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν, αναφερόμενος στο τεράστιο δίκτυο επαφών του Επστάιν. «Αυτό τροφοδοτεί επίσης πολλές θεωρίες συνωμοσίας και οτιδήποτε άλλο.»
Επιφανείς προσωπικότητες έχουν κατονομαστεί και σε αρκετές άλλες χώρες, με κόστος τις θέσεις του, την φήμη τους και με τον κίνδυνο να υποστούν ποινικές διώξεις, γράφουν οι New York Times. Όπως και με τη διαρροή των υπεράκτιων τραπεζικών λογαριασμών στην υπόθεση των Panama Papers, η υπόθεση Επστάιν αποκάλυψε προνομιούχους πολιτικούς και κοινωνικούς κύκλους από τη Σκανδιναβία έως τη Νότια Ασία.
Από τον Δαλάι Λάμα ως το Ισραήλ
Τόσα πολλά γνωστά ονόματα έχουν αναδυθεί, ώστε σημαντικές παγκόσμιες προσωπικότητες ένιωσαν πίεση να αποκηρύξουν οποιαδήποτε σχέση μαζί του. Έπειτα από αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι ο Επστάιν είχε συναντήσει τον Δαλάι Λάμα, ανακοινώθηκε την Κυριακή, εκ μέρους του εξόριστου Θιβετιανού πνευματικού ηγέτη, ότι ουδέποτε τον είχε συναντήσει ούτε είχε εξουσιοδοτήσει κάποιον να τον συναντήσει.
Το υπουργείο Εξωτερικών της Ινδίας διέψευσε ένα μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου του Επστάιν, στο οποίο φαινόταν να αποδίδει στον εαυτό του εύσημα για τη φιλική στάση του πρωθυπουργού Ναρέντρα Μόντι κατά την ιστορική επίσκεψή του στο Ισραήλ το 2017. Οι ισχυρισμοί του Επστάιν, ανέφερε η ανακοίνωση, ήταν «τίποτε περισσότερο από ευτελείς σκέψεις ενός καταδικασμένου εγκληματία, που αξίζουν να απορριφθούν με τη μέγιστη περιφρόνηση».
Ωστόσο, το αντιπολιτευόμενο Κόμμα του Κογκρέσου εκμεταλλεύτηκε την αναφορά για να υπονοήσει ότι ο κ. Μόντι ήταν ευάλωτος σε χειραγώγηση από ξένους -«τέρατα», γράφουν οι New York Times.
Η πολιτική αντιπαράθεση έπαιξε ρόλο και σε άλλες χώρες. Στο Ισραήλ, ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου τόνισε αποκαλύψεις ηλεκτρονικών μηνυμάτων μεταξύ του Επστάιν και του πρώην πρωθυπουργού Εχούντ Μπάρακ, έντονου επικριτή του.
«Η ασυνήθιστα στενή σχέση του Τζέφρι Επστάιν με τον Εχούντ Μπάρακ δεν δείχνει ότι ο εκατομμυριούχος σεξουαλικός εγκληματιας εργαζόταν για το Ισραήλ. Αποδεικνύει το αντίθετο», έγραψε ο Νετανιάχου στις 6 Φεβρουαρίου. «Κολλημένος στην εκλογική του ήττα πριν από πάνω από δύο δεκαετίες», πρόσθεσε, «ο Μπάρακ προσπαθεί εδώ και χρόνια εμμονικά να υπονομεύσει την ισραηλινή δημοκρατία».
«Για νεαρές γυναίκες, το να μοιράζεσαι σημαίνει να νοιάζεσαι»
Στη Σλοβακία, ο πρωθυπουργός Φίτσο παρουσίασε τον θόρυβο γύρω από τον κ. Λάιτσακ ως επίθεση εναντίον του ίδιου, λέγοντας ότι η παραίτηση του συμβούλου του θα στερήσει από τη χώρα «μια απίστευτη πηγή εμπειρίας στη διπλωματία». Ο ίδιος ο Λάιτσακ δήλωσε: «Ποτέ δεν μου προσφέρθηκαν σεξουαλικές υπηρεσίες, ποτέ δεν συμμετείχα σε τέτοιες, ποτέ δεν έγινα μάρτυρας και ποτέ δεν είχα πληροφορίες γι’ αυτές».
Σχολιαστές στη Σλοβακία είπαν ότι οι διαψεύσεις αυτές δύσκολα γίνονται πιστευτές, δεδομένου του ύφους «αποδυτηρίων» στα email μεταξύ του ίδιου και του Επστάιν. Σ’ ένα από αυτά, ο Λάιτσακ έγραψε ότι, όταν πρόκειται για νεαρές γυναίκες, «το να μοιράζεσαι σημαίνει να νοιάζεσαι».
Το σκάνδαλο στην Νορβηγία
Στη Νορβηγία, η αστυνομία άρχισε να ερευνά την Γιούλ και τον σύζυγό της, Τέριε Ροντ-Λάρσεν, μετά από δημοσιεύματα ότι το ζευγάρι είχε οριστεί κληρονόμος 10 εκατομμυρίων δολαρίων στη διαθήκη του Επστάιν. Ο υπουργός Εξωτερικών της Νορβηγίας, Έσπεν Μπαρθ Άιντε, δήλωσε ότι η . Γιούλ είχε «επιδείξει σοβαρή έλλειψη κρίσης». Ο δικηγόρος της ανέφερε ότι «δεν αναγνωρίζει τις κατηγορίες που της αποδίδονται».
Λίγες χώρες έχουν σκιαστεί τόσο από τις αποκαλύψεις όσο η Νορβηγία. Ένας πρώην πρωθυπουργός, ο Θόρμπγιορν Γιάγκλαντ, η διάδοχος πριγκίπισσα Μέτε-Μάριτ, και ο Μπόργκε Μπρέντε, πρώην υπουργός Εξωτερικών που σήμερα ηγείται του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ, βρίσκονται όλοι υπό έλεγχο για τις σχέσεις τους. Το νορβηγικό Κοινοβούλιο σύστησε την Τρίτη ανεξάρτητη επιτροπή για να διερευνήσει αυτές τις διασυνδέσεις.
Ο Κάρε Ρ. Άας, πρώην πρέσβης της Νορβηγίας σε Ισραήλ, Αφγανιστάν και Ηνωμένες Πολιτείες, δήλωσε ότι οι αποκαλύψεις έχουν αφήσει τους διπλωμάτες σε «θλίψη και ανησυχία». Πρόσθεσε ότι ανέμενε η κ. Γιούλ και ο σύζυγός της να λογοδοτήσουν στα δικαστήρια.
«Καμία επιείκεια στη Νορβηγία απέναντι στη διαφθορά, και οι Νορβηγοί σε υψηλές θέσεις, όπως πολιτικοί και πρέσβεις, δεν αποτελούν εξαίρεση», είπε.
Το χαρακτηριστικό παράδειγμα της Γαλλίας
Στη Γαλλία, η υπόθεση του Ζακ Λανγκ θα αποτελέσει χαρακτηριστική δοκιμασία για το τίμημα που έχει η συναναστροφή με τον Επστάιν. Στην πλούσια σταδιοδρομία του, ο Λανγκ θεωρείται ότι δημιούργησε δημοφιλή πολιτιστικά γεγονότα και αρχιτεκτονικά ορόσημα. Σήμερα, στα 86 του και εκτός ενεργού πολιτικής, παρέμενε σεβαστή μορφή στη Γαλλία μέσω του Ινστιτούτου Αραβικού Κόσμου, του οποίου ηγείται από το 2013 και το οποίο προωθεί τον αραβικό πολιτισμό και τις αξίες του.
Ο κ. Λανγκ είναι περισσότερο μια μορφή «λαογραφικού» χαρακτήρα παρά πρόσωπο με πραγματικό πολιτικό βάρος, δήλωσε η δημοσιογράφος Κριστίν Οκρέν. Παρ’ όλα αυτά, είπε, «εκπροσωπεί τη γαλλική κουλτούρα και ο Επστάιν πιθανότατα πίστευε ότι μέσω αυτού θα αποκτούσε πρόσβαση σε αυτήν».
Το όνομα του Λανγκ εμφανίστηκε περισσότερες από 600 φορές στα έγγραφα, με email που κατέγραφαν γεύματα, δείπνα και επιχειρηματικές συμφωνίες, από το 2012, όταν — όπως είπε — γνωρίστηκε με τον Επστάιν μέσω κοινού φίλου, του σκηνοθέτη Γούντι Άλεν.
Ο Επστάιν υπεράκτιο επενδυτικό ταμείο μαζί με την κόρη του Λανγκ, την Καρολίν, το οποίο — όπως είπε η ίδια — δημιουργήθηκε για να στηρίζει ανερχόμενους καλλιτέχνες, σύμφωνα με τον γαλλικό ερευνητικό ιστότοπο Mediapart. Ο Επστάιν άφησε επίσης στην Καρολίν, παραγωγό κινηματογράφου, 5 εκατομμύρια δολάρια στη διαθήκη του, κατά το Mediapart.
Η Εθνική Οικονομική Εισαγγελία της Γαλλίας ανακοίνωσε ότι άνοιξε προκαταρκτική έρευνα για τον Λανγκ και την κόρη του για «νομιμοποίηση εσόδων από φορολογική απάτη». Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο ίδιος απάντησε προκλητικά: «Οι κατηγορίες εναντίον μου είναι αβάσιμες και θα το αποδείξω, παρά τον θόρυβο και την οργή των μέσων ενημέρωσης και των ψηφιακών δικαστηρίων».