Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Σύμφωνα με αποκάλυψη της Wall Street Journal, ο Έλον Μασκ έδωσε προσωπικά εντολή να περιοριστεί η λειτουργία του στρατιωτικού δορυφορικού δικτύου Starshield, από το οποίο εξαρτώνται κρίσιμες ουκρανικές επιχειρήσεις.
- Οι περιορισμοί εφαρμόζονται από τις 14 Οκτωβρίου και αποσυνδέουν συσκευές που κινούνται με ταχύτητα άνω των 160 χλμ./ώρα, αχρηστεύοντας ορισμένα ουκρανικά drones και επιτρέποντας σε ρωσικούς πυραύλους να διαπεράσουν την αεράμυνα.
- Ο Έλον Μασκ, ο Ντόναλντ Τραμπ αλλά και το Πεντάγωνο αποποιούνται την ευθύνη για τη σχετική απόφαση, προκαλώντας σοβαρά ερωτήματα για τον έλεγχο των κρίσιμων στρατιωτικών υποδομών.
Σοβαρά ερωτήματα για τον ρόλο του Έλον Μασκ στον πόλεμο της Ουκρανίας προκαλεί νέα αποκάλυψη της Wall Street Journal, σύμφωνα με την οποία ο δισεκατομμυριούχος επιχειρηματίας έδωσε προσωπικά εντολή να περιοριστεί η λειτουργία του στρατιωτικού δορυφορικού δικτύου Starshield, από το οποίο εξαρτώνται κρίσιμες ουκρανικές επιχειρήσεις. Οι περιορισμοί, που τέθηκαν σε εφαρμογή στις 14 Οκτωβρίου, έχουν καταστήσει πρακτικά άχρηστα ορισμένα ουκρανικά επιθετικά drones και μη επανδρωμένα αεροσκάφη αναχαίτισης, ενώ, σύμφωνα με Ουκρανούς αξιωματούχους, επέτρεψαν σε ρωσικούς πυραύλους να διαπεράσουν την αεράμυνα της χώρας. Η αποκάλυψη έρχεται σε αντίθεση με τους δημόσιους ισχυρισμούς του Μασκ ότι τέτοιες αποφάσεις λαμβάνονται αποκλειστικά από την αμερικανική κυβέρνηση και τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ.
Σύμφωνα με τη Wall Street Journal σε άρθρο που δημοσιεύθηκε το βράδυ της Τρίτης (20/10), ο Έλον Μασκ αποφάσισε προσωπικά την επιβολή περιορισμών στο Starshield, τη στρατιωτική εκδοχή του δορυφορικού συστήματος επικοινωνιών Starlink της SpaceX.
Το αμερικανικό δημοσίευμα επικαλείται αξιωματούχους των Ηνωμένων Πολιτειών και πρόσωπα με γνώση της υπόθεσης, αποκαλύπτοντας ότι η απόφαση ελήφθη σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο για τις σχέσεις Ουάσιγκτον και Κιέβου.
Οι περιορισμοί εφαρμόζονται από τις 14 Οκτωβρίου και επηρεάζουν ουκρανικό εξοπλισμό που κινείται με ταχύτητα μεγαλύτερη των 160 χιλιομέτρων την ώρα.
Το όριο των 160 χλμ./ώρα που αχρήστευσε ουκρανικά drones
Η αλλαγή στη λειτουργία του Starshield έχει άμεσες επιχειρησιακές συνέπειες για τις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι συσκευές που χρησιμοποιούν το δορυφορικό δίκτυο αποσυνδέονται όταν κινούνται με ταχύτητα άνω των 160 χιλιομέτρων την ώρα.
Ο περιορισμός επηρεάζει ιδιαίτερα τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη που χρειάζονται σταθερή σύνδεση για την πλοήγηση και την εκτέλεση των αποστολών τους.
Ορισμένα επιθετικά drones, αλλά και μη επανδρωμένα συστήματα αναχαίτισης που χρησιμοποιούνται για την προστασία του ουκρανικού εναέριου χώρου, έχουν καταστεί πρακτικά αδύνατο να χρησιμοποιηθούν αποτελεσματικά, σύμφωνα με Ουκρανούς αξιωματούχους.
Οι ίδιοι υποστηρίζουν ότι οι περιορισμοί συνέβαλαν στο να διαφύγουν ρωσικοί πύραυλοι από τα ουκρανικά συστήματα αεράμυνας.
Η εξέλιξη προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία στο Κίεβο, καθώς η Ουκρανία στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στα μη επανδρωμένα συστήματα για την αναχαίτιση ρωσικών επιθέσεων και την πραγματοποίηση επιχειρήσεων στο μέτωπο.
Οι ισχυρισμοί Μασκ και οι αποκαλύψεις της Wall Street Journal
Μετά τη δημοσιοποίηση των περιορισμών, ο Έλον Μασκ επιχείρησε να αποποιηθεί την ευθύνη για την απόφαση.
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, υποστήριξε ότι τα συστήματα Starshield «ανήκουν στην αμερικανική κυβέρνηση και ελέγχονται από αυτήν».
Όπως ανέφερε, οποιοσδήποτε περιορισμός στην ταχύτητα ή στη χρήση τους αποφασίζεται από τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις και, σε τελικό επίπεδο, από τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών.
Ωστόσο, σύμφωνα με τη Wall Street Journal, η εντολή για τον περιορισμό της λειτουργίας του συστήματος προήλθε από τον ίδιο τον Μασκ.
Το δημοσίευμα αναφέρει ότι ο επιχειρηματίας συζήτησε την απόφαση με τον Ντόναλντ Τραμπ αφότου οι περιορισμοί έγιναν γνωστοί.
Μία πηγή υποστήριξε ότι οι δύο άνδρες είχαν συζητήσει το θέμα και πριν από τη δημοσιοποίησή του.
Παράλληλα, ορισμένοι Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι ο Μασκ ενήργησε αυτόνομα και ότι ο Τραμπ δεν είχε δώσει εντολή για αντίποινα εναντίον της Ουκρανίας.
Τα στοιχεία αυτά δημιουργούν ερωτήματα για το ποιος είχε τελικά την εξουσία να αποφασίσει έναν περιορισμό με τόσο σημαντικές στρατιωτικές συνέπειες.
Τραμπ: «Δεν ήμουν εγώ και δεν νομίζω ότι ήταν ο Έλον»
Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει αρνηθεί ότι συμμετείχε στη λήψη της απόφασης.
Ερωτηθείς την Παρασκευή για το ποιος ευθύνεται για τους περιορισμούς στο δορυφορικό δίκτυο, ο Ντόναλντ Τραμπ απάντησε: «Δεν ήμουν εγώ», προσθέτοντας ότι «δεν νομίζω πως ήταν ο Έλον».
Τη Δευτέρα, όταν δημοσιογράφοι επανήλθαν στο θέμα, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι δεν γνωρίζει ποιος έδωσε την εντολή και ότι επιθυμεί να το εξακριβώσει.
Οι τοποθετήσεις αυτές έρχονται σε μια περίοδο έντασης ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και το Κίεβο, με αφορμή τις ουκρανικές επιθέσεις εναντίον ρωσικών πετρελαϊκών εγκαταστάσεων.
Οι επιχειρήσεις αυτές έχουν προκαλέσει τριβές στις σχέσεις των δύο χωρών, ενώ η επιβολή περιορισμών στο Starshield δημιουργεί πρόσθετη αβεβαιότητα για την αμερικανική υποστήριξη προς την Ουκρανία.
Χέγκσεθ: «Δεν δώσαμε καμία εντολή»
Από την πλευρά του, ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ, αρνήθηκε ότι το Πεντάγωνο διέταξε τον περιορισμό της υπηρεσίας.
«Δεν έχουμε αποσύρει τίποτα. Δεν έχουμε δώσει καμία οδηγία ή κάτι παρόμοιο», δήλωσε την Τρίτη.
Ο Χέγκσεθ διευκρίνισε, ωστόσο, ότι η SpaceX έχει το δικαίωμα να καθορίζει τους δικούς της όρους παροχής υπηρεσιών.
Η δήλωση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς επαναφέρει το ζήτημα των αρμοδιοτήτων ανάμεσα στην αμερικανική κυβέρνηση και την ιδιωτική εταιρεία που διαχειρίζεται τη δορυφορική τεχνολογία.
Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, η SpaceX άσκησε πιέσεις στον Λευκό Οίκο προκειμένου η εταιρεία και η αμερικανική κυβέρνηση να παρουσιάσουν μια ενιαία δημόσια θέση, υποστηρίζοντας ότι είχαν ενεργήσει από κοινού.
Οι προηγούμενες καταγγελίες για παρέμβαση του Μασκ στην Ουκρανία
Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Έλον Μασκ βρίσκεται αντιμέτωπος με καταγγελίες ότι παρενέβη στη λειτουργία των δορυφορικών επικοινωνιών που χρησιμοποιεί η Ουκρανία.
Το Reuters είχε αποκαλύψει το 2025 ότι ο επιχειρηματίας είχε δώσει εντολή να διακοπεί η κάλυψη του Starlink σε τμήμα της περιφέρειας Χερσώνας κατά τη διάρκεια ουκρανικής αντεπίθεσης το 2022.
Η συγκεκριμένη υπόθεση είχε ήδη αναδείξει την εξάρτηση του ουκρανικού στρατού από μια ιδιωτική αμερικανική εταιρεία για κρίσιμες επικοινωνιακές υποδομές.
Οι νέες αποκαλύψεις επαναφέρουν το ίδιο ζήτημα, αυτή τη φορά με επίκεντρο όχι μια τοπική διακοπή κάλυψης, αλλά έναν περιορισμό ταχύτητας που επηρεάζει συγκεκριμένες κατηγορίες στρατιωτικού εξοπλισμού.
Το Starshield αποτελεί στρατιωτική εκδοχή της τεχνολογίας Starlink και χρησιμοποιείται για επικοινωνίες που απαιτούν υψηλή αξιοπιστία και επιχειρησιακή διαθεσιμότητα.
Η λειτουργία του έχει ιδιαίτερη σημασία στον πόλεμο της Ουκρανίας, όπου τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη αποτελούν βασικό στοιχείο τόσο της επιθετικής όσο και της αμυντικής στρατηγικής.
Ερωτήματα για τον έλεγχο κρίσιμων στρατιωτικών υποδομών
Η υπόθεση αναδεικνύει μια ευρύτερη πρόκληση για τη σύγχρονη διεξαγωγή πολέμου: την εξάρτηση των ενόπλων δυνάμεων από τεχνολογίες που αναπτύσσονται και διαχειρίζονται ιδιωτικές επιχειρήσεις.
Οι περιορισμοί στη λειτουργία του Starshield φέρονται να έχουν άμεσο αντίκτυπο στην ικανότητα της Ουκρανίας να χρησιμοποιεί ορισμένα drones και να αντιμετωπίζει ρωσικές πυραυλικές επιθέσεις.
Ταυτόχρονα, οι αντικρουόμενες τοποθετήσεις του Έλον Μασκ, του Ντόναλντ Τραμπ και του Πιτ Χέγκσεθ δημιουργούν ασάφεια ως προς το ποιος έλαβε την απόφαση και με ποια εξουσιοδότηση.
Η Wall Street Journal αποδίδει την εντολή προσωπικά στον Μασκ, ενώ ο Λευκός Οίκος και το Πεντάγωνο δεν έχουν αναλάβει την ευθύνη. Για την Ουκρανία, το κρίσιμο ζήτημα παραμένει ότι ένας τεχνικός περιορισμός στο δορυφορικό δίκτυο από το οποίο εξαρτώνται οι στρατιωτικές της επιχειρήσεις μπορεί να έχει άμεσες συνέπειες στην αποτελεσματικότητα της αεράμυνάς της, την ώρα που οι ρωσικές επιθέσεις συνεχίζονται.