Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ανακοίνωσε ότι η συμφωνία για το πρόγραμμα πολιτικής πυρηνικής ενέργειας της Σαουδικής Αραβίας θα προχωρήσει, υπό έναν βασικό όρο: το Ριάντ θα πρέπει να ενταχθεί στις Συμφωνίες του Αβραάμ, το πλαίσιο εξομάλυνσης των σχέσεων μεταξύ του Ισραήλ και αραβικών χωρών.
Με ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, ο Τραμπ διευκρίνισε ότι το αμερικανοσαουδαραβικό σχέδιο αφορά αποκλειστικά μη στρατιωτικές χρήσεις και δεν θα επιτρέπεται σε καμία περίπτωση ο εμπλουτισμός ουρανίου.
«Η συμφωνία για το πρόγραμμα πολιτικής πυρηνικής ενέργειας μεταξύ του αμερικανικού Υπουργείου Ενέργειας και της Σαουδικής Αραβίας, η οποία αφορά αποκλειστικά μη στρατιωτική χρήση, όπως συμβαίνει ήδη στο Ιράν, στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και σε άλλες χώρες, θα εγκριθεί. Ωστόσο, εξαρτάται απολύτως από την ένταξη της Σαουδικής Αραβίας στις ιδιαίτερα επιτυχημένες και αξιοσέβαστες Συμφωνίες του Αβραάμ. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν αντιτίθενται σε εγκαταστάσεις πολιτικής πυρηνικής ενέργειας χωρίς εμπλουτισμό ουρανίου», έγραψε ο Τραμπ.
Ο όρος για τις Συμφωνίες του Αβραάμ
Η ανάρτηση του Αμερικανού προέδρου συνδέει άμεσα την πυρηνική συνεργασία με μία από τις σημαντικότερες διπλωματικές του επιδιώξεις στη Μέση Ανατολή: την ένταξη της Σαουδικής Αραβίας στις Συμφωνίες του Αβραάμ.
Μέχρι σήμερα, το Ριάντ δεν έχει αναγνωρίσει επίσημα το Ισραήλ, παρά τις στενές επαφές που είχαν αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια με τη διαμεσολάβηση της Ουάσινγκτον.
Η προοπτική εξομάλυνσης των σχέσεων είχε ουσιαστικά «παγώσει» μετά τον πόλεμο στη Γάζα, με τη σαουδαραβική ηγεσία να επιμένει ότι οποιαδήποτε συμφωνία περνά μέσα από τη δημιουργία παλαιστινιακού κράτους.
Τι είναι οι Συμφωνίες του Αβραάμ
Οι Συμφωνίες του Αβραάμ (Abraham Accords) υπογράφηκαν το 2020, κατά την πρώτη προεδρική θητεία του Ντόναλντ Τραμπ.
Με τη μεσολάβηση των Ηνωμένων Πολιτειών:
- τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Μπαχρέιν έγιναν οι πρώτες αραβικές χώρες εδώ και δεκαετίες που εξομάλυναν τις σχέσεις τους με το Ισραήλ,
- ακολούθησαν το Μαρόκο και το Σουδάν,
- άνοιξαν διπλωματικές αποστολές, ενισχύθηκαν οι εμπορικές σχέσεις και ξεκίνησε ευρύτερη συνεργασία στους τομείς της οικονομίας, της τεχνολογίας, της άμυνας και του τουρισμού.
Η Ουάσινγκτον θεωρεί ότι η ένταξη της Σαουδικής Αραβίας θα αποτελούσε τη σημαντικότερη διπλωματική επιτυχία του εγχειρήματος, καθώς πρόκειται για τη μεγαλύτερη αραβική οικονομία και τη χώρα που φιλοξενεί τα δύο ιερότερα τεμένη του Ισλάμ.
Το πυρηνικό πρόγραμμα και οι ανησυχίες
Η συμφωνία αφορά πρόγραμμα πολιτικής πυρηνικής ενέργειας και, σύμφωνα με τον Τραμπ, δεν θα επιτρέπεται ο εμπλουτισμός ουρανίου στη Σαουδική Αραβία, στοιχείο που θεωρείται κρίσιμο για την αποτροπή στρατιωτικής αξιοποίησης της πυρηνικής τεχνολογίας.
Η Ουάσινγκτον επιδιώκει να βοηθήσει το Ριάντ να αναπτύξει πυρηνική ενέργεια για παραγωγή ηλεκτρισμού και αφαλάτωση νερού, διατηρώντας όμως αυστηρούς περιορισμούς ώστε να αποκλειστεί η δυνατότητα ανάπτυξης πυρηνικών όπλων.
Ωστόσο, ακόμη και αν η κυβέρνηση Τραμπ εγκρίνει τη συμφωνία, θα απαιτηθεί και η έγκριση του αμερικανικού Κογκρέσου πριν τεθεί σε ισχύ.