Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Νέα αποκάλυψη του Guardian αναφέρει ότι ο Σέρβος εισαγγελέας Ράντε Μπάγιτς, ο οποίος ερευνούσε την υπόθεση του σχεδιαζόμενου «Πύργου Τραμπ» στο Βελιγράδι, αποτέλεσε στόχο προηγμένης επίθεσης με κατασκοπευτικό λογισμικό.
- Η έρευνα αφορούσε την παράνομη αποχαρακτήριση ιστορικού κτιρίου για επένδυση 500 εκατομμυρίων δολαρίων συνδεδεμένη με την οικογένεια Τραμπ, με αποκαλύψεις για τον ρόλο του πρώην προέδρου Αλεξάνταρ Βούτσιτς.
- Οι αποκαλύψεις για τη στοχοποίηση του εισαγγελέα εντείνουν την αντιπαράθεση γύρω από τη λειτουργία των θεσμών, λίγες ημέρες πριν από τις πρόωρες εκλογές της 25ης Οκτωβρίου.
Σοβαρά ερωτήματα για τη χρήση κατασκοπευτικού λογισμικού εναντίον δικαστικών λειτουργών στη Σερβία προκαλεί νέα αποκάλυψη του Guardian, σύμφωνα με την οποία εισαγγελέας που ερευνούσε την υπόθεση του σχεδιαζόμενου «Πύργου Τραμπ» στο Βελιγράδι αποτέλεσε στόχο προηγμένης ψηφιακής επίθεσης. Ο Ράντε Μπάγιτς, ο οποίος συμμετείχε στην έρευνα για την καταγγελλόμενη παράνομη αποχαρακτήριση ιστορικού κτιρίου προκειμένου να παραχωρηθεί για επένδυση 500 εκατομμυρίων δολαρίων συνδεδεμένη με την οικογένεια Τραμπ, έλαβε προειδοποίηση από την Apple ότι το iPhone του είχε στοχοποιηθεί. Η υπόθεση έρχεται να προστεθεί στις αποκαλύψεις για τον ρόλο του πρώην προέδρου Αλεξάνταρ Βούτσιτς στην αμφιλεγόμενη επένδυση, λίγες ημέρες πριν από τις πρόωρες εκλογές της 25ης Οκτωβρίου.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Τομ Μπέργκις στον Guardian, που δημοσιεύθηκε την Τρίτη (20/10), εξειδικευμένη ανάλυση από το Citizen Lab, ερευνητικό εργαστήριο ψηφιακής ασφάλειας, εντόπισε ισχυρές ενδείξεις ότι ο εισαγγελέας είχε αποτελέσει στόχο εμπορικού κατασκοπευτικού λογισμικού, όπως το Pegasus.
Οι ειδικοί δεν έχουν εξακριβώσει ποιος βρίσκεται πίσω από την απόπειρα παρακολούθησης, ούτε έχουν επιβεβαιώσει ότι το κινητό του Μπάγιτς μολύνθηκε επιτυχώς.
Ωστόσο, η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς ο εισαγγελέας είχε συμμετάσχει σε μία από τις πιο ευαίσθητες δικαστικές έρευνες των τελευταίων ετών στη Σερβία.
«Η συμμετοχή μου στην υπόθεση ήταν ο μοναδικός λόγος της επίθεσης»
Ο Ράντε Μπάγιτς υποστήριξε ότι η στοχοποίησή του συνδέεται άμεσα με την έρευνα για το σχέδιο ανέγερσης του Trump Tower στο Βελιγράδι.
«Κατά τη γνώμη μου, η συμμετοχή μου σε αυτή την υπόθεση ήταν ο μοναδικός λόγος αυτής της παράνομης επίθεσης με κατασκοπευτικό λογισμικό», δήλωσε στον Guardian.
Τον Αύγουστο, ο εισαγγελέας είχε λάβει ειδοποίηση από την Apple, η οποία τον ενημέρωνε ότι είχε εντοπιστεί στοχευμένη επίθεση εναντίον του iPhone του με προηγμένο κατασκοπευτικό λογισμικό.
Στη συνέχεια, ερευνητές του Citizen Lab ανέλαβαν να εξετάσουν τη συσκευή.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, η συγκεκριμένη ειδοποίηση αποτελεί ένδειξη υψηλής αξιοπιστίας ότι το κινητό πιθανότατα στοχοποιήθηκε από κατασκοπευτικό λογισμικό τύπου Pegasus.
Το Citizen Lab, πάντως, δεν έχει ταυτοποιήσει τον δράστη της επίθεσης.
Το σχέδιο των 500 εκατ. δολαρίων και ο ρόλος του Βούτσιτς
Η υπόθεση συνδέεται με τα σχέδια ανέγερσης πολυτελούς ξενοδοχείου και ουρανοξύστη με την επωνυμία Τραμπ στο κέντρο του Βελιγραδίου.
Η επένδυση, ύψους περίπου 500 εκατομμυρίων δολαρίων, επρόκειτο να πραγματοποιηθεί σε χώρο ιδιαίτερης ιστορικής και συμβολικής σημασίας για τη Σερβία.
Πρόκειται για το συγκρότημα του πρώην Γενικού Επιτελείου, ένα κτίριο που συνδέεται με τη νεότερη ιστορία της χώρας και τελούσε υπό καθεστώς προστασίας.
Στις 15 Οκτωβρίου, ο Guardian αποκάλυψε ότι ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς είχε δώσει προσωπικά εντολή να αρθεί η νομική προστασία του κτιρίου, προκειμένου να διευκολυνθεί η παραχώρηση του χώρου για την επένδυση.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η διαδικασία αποτέλεσε αντικείμενο δικαστικής έρευνας, καθώς υπήρχαν υποψίες ότι κρατικοί αξιωματούχοι είχαν ενεργήσει παράνομα για να εξυπηρετήσουν το επιχειρηματικό σχέδιο.
Ο Βούτσιτς, μία από τις ισχυρότερες πολιτικές προσωπικότητες των Βαλκανίων, είχε καλλιεργήσει στενές σχέσεις με το περιβάλλον του Αμερικανού προέδρου.
Είχε φιλοξενήσει στο Βελιγράδι τόσο τον Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ όσο και τον γαμπρό του προέδρου των ΗΠΑ, Τζάρεντ Κούσνερ, ο οποίος είχε αναλάβει πρωταγωνιστικό ρόλο στην προώθηση της επένδυσης.
Ποινικές διώξεις κατά υψηλόβαθμων αξιωματούχων – Πάγωσε το Trump Tower
Το 2025, Σέρβοι εισαγγελείς απήγγειλαν κατηγορίες σε υψηλόβαθμα στελέχη του κρατικού μηχανισμού, υποστηρίζοντας ότι καταχράστηκαν την εξουσία τους προκειμένου να αφαιρεθεί παράνομα το προστατευόμενο καθεστώς του ιστορικού κτιρίου.
Η υπόθεση θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς αφορά μία από τις πρώτες ποινικές έρευνες που συνδέθηκαν με τη διεθνή επιχειρηματική δραστηριότητα της οικογένειας Τραμπ κατά την περίοδο της αμερικανικής προεδρίας.
Εάν οι κατηγορούμενοι καταδικαστούν, αντιμετωπίζουν πολυετείς ποινές φυλάκισης.
Μετά τη δημοσιοποίηση των κατηγοριών, ο Τζάρεντ Κούσνερ ακύρωσε τα σχέδια για την υλοποίηση της επένδυσης στο Βελιγράδι.
Η εξέλιξη προκάλεσε την οργισμένη αντίδραση του Βούτσιτς, ο οποίος καταφέρθηκε εναντίον των εισαγγελέων που χειρίστηκαν την υπόθεση και απείλησε με αντίποινα.
Ανάμεσά τους βρισκόταν και ο Ράντε Μπάγιτς, μέλος της ειδικής εισαγγελικής υπηρεσίας για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος.
Ο ίδιος έχει καταγγείλει ότι απομακρύνθηκε από την υπόθεση χωρίς καμία εξήγηση, λίγο πριν από τη δημοσιοποίηση του κατηγορητηρίου.
Αργότερα, συμμετείχε σε μία από τις αντικυβερνητικές συγκεντρώσεις που πραγματοποιούνταν στη Σερβία με αφορμή τις καταγγελίες περί διαφθοράς.
Απευθυνόμενος στους διαδηλωτές τον Φεβρουάριο, είχε διαμηνύσει: «Ο νόμος θα είναι ίδιος για όλους».
Τι είναι το Pegasus και γιατί προκαλεί ανησυχία
Το Pegasus είναι προηγμένο κατασκοπευτικό λογισμικό που αναπτύχθηκε από την ισραηλινή εταιρεία NSO Group.
Η τεχνολογία του έχει συνδεθεί διεθνώς με υποθέσεις παρακολούθησης δημοσιογράφων, ακτιβιστών, πολιτικών και άλλων προσώπων.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να εγκατασταθεί σε κινητά τηλέφωνα χωρίς ο κάτοχος της συσκευής να χρειαστεί να ανοίξει κάποιον σύνδεσμο ή να πραγματοποιήσει οποιαδήποτε ενέργεια.
Οι επιθέσεις αυτές είναι γνωστές ως «zero-click». Οι ερευνητές του Citizen Lab έχουν στο παρελθόν συνεργαστεί με τη σερβική οργάνωση ψηφιακών δικαιωμάτων Share Foundation, εντοπίζοντας επιθέσεις με κατασκοπευτικό λογισμικό εναντίον αντικυβερνητικών διαδηλωτών.
Σε τουλάχιστον μία από αυτές τις περιπτώσεις επιβεβαίωσαν την παρουσία του Pegasus στο τηλέφωνο ακτιβιστή.
Όπως εξήγησαν, μια επιτυχημένη μόλυνση αυτού του τύπου μπορεί να πραγματοποιηθεί χωρίς να γίνει αντιληπτή από το θύμα και να προσφέρει στον επιτιθέμενο εκτεταμένη πρόσβαση στη συσκευή.
Η Διεθνής Αμνηστία έχει επίσης δημοσιοποιήσει στοιχεία για χρήση κατασκοπευτικών εργαλείων από τις σερβικές Αρχές εναντίον δημοσιογράφων και ακτιβιστών.
Ωστόσο, στην περίπτωση του Μπάγιτς, δεν έχει αποδειχθεί ότι η σερβική κυβέρνηση οργάνωσε την επίθεση, ενώ η τεχνική έρευνα δεν έχει καταλήξει σε ταυτοποίηση των υπευθύνων.
Βούτσιτς: «Αγωνίστηκα για τον λαό μου»
Το νέο δημοσίευμα ακολουθεί τις αποκαλύψεις του Guardian για την προσωπική εμπλοκή του Βούτσιτς στη διαδικασία αποχαρακτηρισμού του ιστορικού κτιρίου.
Το περασμένο Σαββατοκύριακο, ο πρώην πρόεδρος επιβεβαίωσε λεπτομέρειες μιας συνάντησης που μέχρι τότε δεν είχε δημοσιοποιηθεί, υπερασπιζόμενος τις ενέργειές του.
«Αγωνίστηκα για τον λαό μου. Και αυτό θα συνεχίσω να κάνω και στο μέλλον», δήλωσε, υποστηρίζοντας ότι δεν είχε πράξει κάτι επιλήψιμο.
Η οικογένεια Τραμπ και οι εκπρόσωποι του Τζάρεντ Κούσνερ έχουν αρνηθεί τις κατηγορίες περί ανταλλαγής πολιτικών εξυπηρετήσεων με επιχειρηματικές ευκαιρίες.
Έχουν επίσης υποστηρίξει ότι δεν συμμετείχαν στη διαδικασία με την οποία οι σερβικές Αρχές αφαίρεσαν το καθεστώς προστασίας από το κτίριο.
Στο φόντο οι εκλογές της 25ης Οκτωβρίου
Οι αποκαλύψεις δημοσιοποιούνται σε ιδιαίτερα κρίσιμη πολιτική συγκυρία για τη Σερβία.
Ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς παραιτήθηκε από την προεδρία στα τέλη Σεπτεμβρίου και προκήρυξε πρόωρες εκλογές για τις 25 Οκτωβρίου, επιχειρώντας να παρατείνει την παραμονή του στην εξουσία μέσω της ανάληψης της πρωθυπουργίας.
Καθώς το Σύνταγμα δεν του επιτρέπει να διεκδικήσει τρίτη προεδρική θητεία, επιδιώκει να μεταφέρει το πολιτικό του βάρος σε διαφορετικό κυβερνητικό αξίωμα.
Η υπόθεση του Trump Tower, οι ποινικές διώξεις εναντίον κρατικών αξιωματούχων και οι νέες ενδείξεις στοχοποίησης του εισαγγελέα Μπάγιτς ενισχύουν την αντιπαράθεση γύρω από τη λειτουργία των θεσμών και την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης.
Η ειδική εισαγγελική υπηρεσία έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο να ασκηθούν πρόσθετες διώξεις στην υπόθεση του πρώην Γενικού Επιτελείου.
Με την ταυτότητα των υπευθύνων της ψηφιακής επίθεσης να παραμένει άγνωστη, η νέα αποκάλυψη του Guardian προσθέτει ένα ακόμη ανησυχητικό στοιχείο σε μια υπόθεση που συνδέει τη σερβική πολιτική εξουσία, μια επένδυση εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων και την οικογένεια του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών.