Μια νεοσύστατη υπηρεσία του Πενταγώνου φέρεται να συνέβαλε, σε επίπεδο πληροφοριών, στην επιχείρηση του μεξικανικού στρατού που κατέληξε στον θάνατο του διαβόητου βαρόνου ναρκωτικών Νεμέσιο «Ελ Μέντσο» Οσεγκέρα. Την εμπλοκή σε επίπεδο παροχής πληροφοριών επιβεβαίωσε Αμερικανός στρατιωτικός αξιωματούχος μιλώντας στο Reuters.
Η Κοινή Διυπηρεσιακή Μονάδα Κατά των Καρτέλ (Joint Interagency Task Force-Counter Cartel / JIATF-CC) συγκροτήθηκε επισήμως τον προηγούμενο μήνα. Η μονάδα συμμετέχει σε διακλαδικό σχήμα με αρκετές αμερικανικές υπηρεσίες και έχει ως αποστολή τη χαρτογράφηση και ανάλυση των δικτύων καρτέλ που δρουν κατά μήκος των συνόρων ΗΠΑ–Μεξικού.
Αμερικανός αξιωματούχος, ο οποίος μίλησε υπό καθεστώς ανωνυμίας, δεν έδωσε λεπτομέρειες για το είδος των πληροφοριών που διαβιβάστηκαν στις μεξικανικές αρχές. Ο ίδιος υπογράμμισε ότι την επιχείρηση πραγματοποίησαν αποκλειστικά οι ένοπλες δυνάμεις του Μεξικού.
Πρώην Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε, επίσης ανώνυμα, ότι οι ΗΠΑ συνέταξαν λεπτομερή φάκελο πληροφοριών για τον Οσεγκέρα και τον διαβίβασαν στο Μεξικό. Ο ίδιος διευκρίνισε ότι ο «Ελ Μέντσο» βρισκόταν πολύ ψηλά, αν όχι στην κορυφή, της λίστας των αμερικανικών «στόχων» στο Μεξικό.
Ο μεξικανικός στρατός σκότωσε τον 60χρονο αρχηγό του καρτέλ Χαλίσκο Νέα Γενιά (CJNG) κατά τη διάρκεια επιχείρησης που είχε ως στόχο τη σύλληψή του στην πολιτεία Χαλίσκο, στο δυτικό Μεξικό. Ο θάνατός του προκάλεσε κύμα βίας, καθώς μέλη του καρτέλ πυρπόλησαν οχήματα και απέκλεισαν κεντρικούς αυτοκινητοδρόμους σε πολλές πολιτείες.
Το υπουργείο Άμυνας του Μεξικού ανακοίνωσε ότι οι αρχές των ΗΠΑ συνέβαλαν στην επιχείρηση παρέχοντας «πληροφορίες», χωρίς να δώσει περαιτέρω διευκρινίσεις. Κυβερνητικές πηγές στο Μεξικό τόνισαν ότι ο σχεδιασμός και η εκτέλεση της επιχείρησης πραγματοποιήθηκαν από τις μεξικανικές αρχές, χωρίς ενεργή συμμετοχή αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων.
Ο Οσεγκέρα, πρώην αστυνομικός, ηγείτο επί χρόνια ενός από τα ισχυρότερα και πιο βίαια καρτέλ της χώρας. Οι ΗΠΑ τον είχαν επικηρύξει με αμοιβή 15 εκατομμυρίων δολαρίων, ενώ κατάφερνε επί μακρόν να αποφεύγει τη σύλληψη.
Η εξόντωσή του συνιστά σημαντικό πλήγμα για τα καρτέλ που διακινούν κοκαΐνη και φαιντανύλη προς τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η εξέλιξη εντάσσεται στο πλαίσιο αυξημένων πιέσεων της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ προς την πρόεδρο του Μεξικού Κλαούντια Σέινμπαουμ για εντατικοποίηση των επιχειρήσεων κατά των διακινητών, με δημόσιες αναφορές ακόμη και σε ενδεχόμενη στρατιωτική δράση των ΗΠΑ.
Χαρτογράφηση και στρατηγική
Οι διαθέσιμες πληροφορίες για τη JIATF-CC παραμένουν περιορισμένες. Στον επίσημο ιστότοπό της αναφέρεται ότι αποστολή της είναι να «εντοπίσει, να διαταράξει και να εξαρθρώσει δίκτυα καρτέλ που αποτελούν απειλή για τις Ηνωμένες Πολιτείες, κατά μήκος των συνόρων ΗΠΑ-Μεξικού».
Ο ταξίαρχος Μαουρίτσιο Καλαμπρέζι, επικεφαλής της μονάδας, δήλωσε στο Reuters ότι ο αμερικανικός στρατός αξιοποιεί εμπειρία από την αντιμετώπιση οργανώσεων όπως η Αλ Κάιντα και το Ισλαμικό Κράτος, προκειμένου να αναλύσει και να χαρτογραφήσει τα δίκτυα των καρτέλ. «Τα καρτέλ λειτουργούν διαφορετικά από την Αλ Κάιντα ή το Ισλαμικό Κράτος, έχουν διαφορετικά κίνητρα, κάτι που καθιστά ακόμη πιο σημαντικό για εμάς να εντοπίσουμε ολόκληρα δίκτυα ώστε να τα πλήξουμε και να τα εξαρθρώσουμε», δήλωσε.
Ο Τζακ Ράιλι, πρώην αξιωματούχος της DEA, ανέφερε ότι η απόφαση του προέδρου Τραμπ να εντάξει μεξικανικά καρτέλ στη λίστα των τρομοκρατικών οργανώσεων «ξεκλείδωσε» περισσότερους πόρους για την καταπολέμηση της διακίνησης ναρκωτικών.
Άλλος Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters, πριν από την επιχείρηση στη Χαλίσκο, ότι η σύσταση της JIATF-CC αποτελεί μέρος ευρύτερης στρατηγικής κατά της διακίνησης ναρκωτικών. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται οι εντατικοποιημένες στρατιωτικές επιχειρήσεις στα σύνορα ΗΠΑ–Μεξικού, καθώς και τα συχνά αμερικανικά πλήγματα σε ταχύπλοα που φέρονται να μεταφέρουν ναρκωτικά στην Καραϊβική και τον Ειρηνικό. Η νομιμότητα ορισμένων από αυτές τις ενέργειες αμφισβητείται από ειδικούς και προκαλεί πολιτική αντιπαράθεση στην Ουάσινγκτον.
