Ο πλέον καταζητούμενος βαρόνος ναρκωτικών του Μεξικού και αρχηγός του καρτέλ της «Jalisco New Generation Cartel» (CJNG), Νεμέσιο Οσεγκέρα Σερβάντες, γνωστός ως «Ελ Μέντσο», ο οποίος σκοτώθηκε κατά τη διάρκεια επιχείρησης του στρατού. Όπως ανακοίνωσε ο Λευκός Οίκος, οι Ηνωμένες Πολιτείες παρείχαν κρίσιμη υποστήριξη σε επίπεδο πληροφοριών για την ολοκλήρωση της επιχείρησης.
Χάος στους δρόμους
Η εξόντωση του βαρόνου πυροδότησε γενικευμένες ταραχές, με φερόμενα μέλη συμμοριών να πυρπολούν λεωφορεία και επιχειρήσεις κατά τη διάρκεια συγκρούσεων με τις δυνάμεις ασφαλείας. Το Συμβούλιο Ασφαλείας του Μεξικού ανακοίνωσε περισσότερους από 250 αποκλεισμούς δρόμων σε 20 πολιτείες, επισημαίνοντας ωστόσο ότι τα περισσότερα οδοφράγματα έχουν πλέον απομακρυνθεί.
Εγκλωβισμένοι τουρίστες στο Μεξικό μετά τον θάνατο του
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ των ΗΠΑ προέτρεψε τους Αμερικανούς υπηκόους που βρίσκονται σε περιοχές του Μεξικού να «αναζητήσουν καταφύγιο και να παραμείνουν στις κατοικίες ή στα ξενοδοχεία τους». Παράλληλα, πολλοί τουρίστες βρέθηκαν εγκλωβισμένοι, καθώς αρκετές αεροπορικές εταιρείες των ΗΠΑ προχώρησαν σε αναστολή των πτήσεων προς το Πουέρτο Βαγιάρτα.
Μάχη διαδοχής εντός του καρτέλ Jalisco μετά τον θάνατο του «Ελ Μέντσο»
Με τον θάνατο του Νεμέσιο Ρουμπέν Οσεγκέρα Σερβάντες, το Καρτέλ της Νέας Γενιάς του Χαλίσκο (CJNG) βρίσκεται αντιμέτωπο με μια επικείμενη μάχη διαδοχής, σύμφωνα με τον Νταβίντ Σαουσέδο, σύμβουλο ασφαλείας με έδρα την Πόλη του Μεξικού.
Η γραμμή διαδοχής του καρτέλ έχει διαρραγεί, δήλωσε ο Σαουσέδο στον Ρέι Ροντρίγκεζ του CNN. Ο γιος του Ελ Μέντσο, Ρουμπέν Οσεγκέρα Γκονζάλες («El Menchito»), είναι φυλακισμένος στις ΗΠΑ, αφήνοντας πίσω μόνο έναν αδελφό και έναν θετό γιο, ο οποίος, σύμφωνα με τον Σαουσέδο, «εξακολουθεί να στερείται επιρροής μεταξύ των άλλων διοικητών του καρτέλ».
Αυτό το κενό ηγεσίας θα μπορούσε να πυροδοτήσει έναν εσωτερικό πόλεμο, παρόμοιο με τη σύγκρουση που ξέσπασε στο Καρτέλ Σιναλόα όταν βρέθηκε αντιμέτωπο με κενό εξουσίας μετά τη σύλληψη του Ισμαέλ «El Mayo» Ζαμπάδα το 2024. Η σύγκρουση στο Σιναλόα τροφοδοτήθηκε από την έλλειψη ενός σαφούς οικογενειακού διαδόχου, καθώς η ηγεσία των καρτέλ ακολουθεί συχνά ένα δυναστικό μοτίβο – μεταβιβάζεται από πατέρες σε γιους, αδέλφια ή ξαδέλφια.
Χωρίς ένα μέλος της οικογένειας Οσεγκέρα ως ξεκάθαρο διάδοχο, τώρα «είναι πιθανό ένας από τους τέσσερις ή πέντε κορυφαίους διοικητές να αναδειχθεί ως ο επόμενος ηγέτης», ανέφερε ο Σαουσέδο. Σημείωσε δε ότι, ενώ μια βίαιη διαμάχη διαδοχής είναι πιθανή, οι διοικητές του καρτέλ θα μπορούσαν επίσης να διαπραγματευτούν μια ομαλή μετάβαση της εξουσίας.
Μεταξύ των διεκδικητών, ο Σαουσέδο συγκαταλέγει τους:
- Ρικάρντο Ρουίζ Βελάσκο («El Doble R»),
- Αουντίας Φλόρες («El Jardinero» ή «Ο Κηπουρός»),
- έναν άλλον γνωστό ως «El Sapo» (Ο Βάτραχος),
- και ένα τέταρτο πρόσωπο –τον πρώην επικεφαλής ασφαλείας του El Mencho– για τον οποίο ελάχιστα είναι γνωστά.
Μια έκθεση του Σεπτεμβρίου 2025 από τη Διεύθυνση Εθνικών Πληροφοριών των ΗΠΑ ταυτοποίησε τον «Ελ Σάπο» ως τον Ούγκο Μεντόζα Γκαϊτάν, ενώ ανέφερε επίσης τον προγονό του Οσεγκέρα, Χουάν Κάρλος Βαλένσια Γκονζάλες («Ελ Πελόν»), και τον γαμπρό του, Χούλιο Αλμπέρτο Καστίγιο Ροντρίγκεζ («El Τσόρο»), ως μέλη της ηγεσίας του καρτέλ.
Πιθανό νέο κύμα βίας σε ολόκληρο το Μεξικό
Ο θάνατος του Νεμέσιο Ρουμπέν Οσεγκέρα Σερβάντες ενδέχεται να πυροδοτήσει ένα νέο κύμα βίας σε ολόκληρο το Μεξικό, προειδοποιεί ο Ροντρίγκεζ, ο οποίος τόνισε ότι η βία μπορεί να υποκινηθεί από την ανάγκη για αντίποινα για την κυβερνητική επιχείρηση που τραυμάτισε θανάσιμα τον «El Mencho», την ώρα που εκείνος μεταφερόταν σε νοσοκομείο.
«Δεν φάνηκε να ήταν απλώς μια επιχείρηση για τη σύλληψη του «Ελ Μέντσο», αλλά για την εξόντωσή του, τη χρήση θανατηφόρας βίας για την εξουδετέρωσή του», ανέφερε ο Σαουσέδο. «Στον κόσμο του εγκλήματος, τέτοιες ενέργειες δεν μένουν απλώς στο περιθώριο. Η αντίδραση είναι αυτή που βλέπουμε τώρα: ναρκο-τρομοκρατία, αποκλεισμοί και πυρκαγιές σε καταστήματα τροφίμων σε όλο το Μεξικό».
Παρά τη δήλωση του Υπουργείου Άμυνας που περιγράφει την επιχείρηση ως σύλληψη βασισμένη στη συλλογή πληροφοριών, ο Σαουσέδο προειδοποιεί ότι ένας «ολοκληρωτικός πόλεμος ενάντια στο Μεξικανικό Κράτος» παραμένει ένα πιθανό σενάριο.
Εκτιμά, επίσης, ότι η τρέχουσα βία αποσκοπεί στο να παραλύσει την οικονομική δραστηριότητα και να επιφέρει ένα τεράστιο πλήγμα στην εικόνα της κυβέρνησης, τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο.
Οι Ειδικές Δυνάμεις του Στρατού του Μεξικού ηγήθηκαν της επιδρομής στο καρτέλ του Χαλίσκο
Η επιχείρηση της Κυριακής που οδήγησε στον θάνατο του ηγέτη του βαρόνου των ναρκωτικών, πραγματοποιήθηκε από τις Ειδικές Δυνάμεις του Μεξικανικού Στρατού, με τη συνδρομή αεροσκαφών της πολεμικής αεροπορίας και της Δύναμης Άμεσης Αντίδρασης της Εθνοφρουράς, σύμφωνα με το Υπουργείο Άμυνας της χώρας.
Καθώς τα στρατεύματα προσέγγιζαν για να συλλάβουν μέλη του Καρτέλ, δέχθηκαν πυρά, αναφέρεται στην ανακοίνωση του υπουργείου. «Το στρατιωτικό προσωπικό δέχθηκε επίθεση και, σε κατάσταση νόμιμης άμυνας, ανταπέδωσε τα πυρά», με αποτέλεσμα τον θάνατο τεσσάρων μελών του καρτέλ επί τόπου και τον τραυματισμό τριών άλλων, συμπεριλαμβανομένου του Οσεγκέρα, ο οποίος υπέκυψε στα τραύματά του κατά τη διάρκεια της αεροδιακομιδής του προς το νοσοκομείο.
Δύο ακόμη φερόμενα μέλη της συμμορίας τέθηκαν υπό κράτηση. Οι μεξικανικές δυνάμεις κατέσχεσαν βαρύ οπλισμό, στον οποίο περιλαμβάνονταν εκτοξευτές ρουκετών ικανοί να καταρρίψουν αεροσκάφη ή να καταστρέψουν θωρακισμένα οχήματα.
Το προφίλ των μεξικανικών δυνάμεων
Ο στρατός του Μεξικού διαδραματίζει εδώ και δεκαετίες κεντρικό ρόλο στην καταπολέμηση των εγκληματικών καρτέλ. Σύμφωνα με την ανεξάρτητη εταιρεία πληροφοριών Grey Dynamics:
- Οι ειδικές δυνάμεις του Μεξικού έλκουν τις ρίζες τους σε μονάδες που συγκροτήθηκαν για την παροχή ασφάλειας κατά τη διάρκεια του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 1986.
- Η τρέχουσα επίλεκτη μονάδα συγκρίνεται με τη βρετανική SAS ή την αμερικανική Delta Force ως προς την εκπαίδευση και τις τακτικές της.
- Αν και αρχικά σχεδιάστηκε να τελεί υπό πολιτική εποπτεία, ο έλεγχος της δύναμης των 115.000 στρατιωτών μεταφέρθηκε στον στρατό το 2024. Αυτή η εξέλιξη, όπως σημειώνει το Διεθνές Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών (IISS) στην έκδοση Military Balance 2025, προσέδωσε στις ένοπλες δυνάμεις μεγαλύτερη εμπλοκή σε θέματα εσωτερικής ασφάλειας.
Οι ΗΠΑ είχαν χαρακτηρίσει τον «Ελ Μέντσο» ως παγκόσμιο τρομοκράτη
Το CJNG αποτελεί μία από τις «πιο ισχυρές και αδίστακτες εγκληματικές οργανώσεις» εντός του Μεξικού, σύμφωνα με την Εθνική Αξιολόγηση Απειλής Ναρκωτικών της DEA για το 2024.
Ο Νεμέσιο «El Mencho» Οσεγκέρα Σερβάντες εργάστηκε για την ομάδα καθώς αυτή αποσχίστηκε από το Καρτέλ Μιλένιο, ανεβαίνοντας τελικά στην ιεραρχία μέχρι να αναλάβει τα ηνία της εγκληματικής επιχείρησης.
Υπό την ηγεσία του Οσεγκέρα, το CJNG επέκτεινε την ισχύ και τον έλεγχό του στη δυτική μεξικανική πολιτεία Χαλίσκο και τις γύρω περιοχές. Σύμφωνα με το κατηγορητήριο του Υπουργείου Δικαιοσύνης κατά του Οσεγκέρα, η οργάνωσή του δραστηριοποιείται στις πολιτείες Χαλίσκο, Κολίμα και Βερακρούζ, ενώ έχει παρουσία και σε άλλες περιοχές.
Η DEA υποστηρίζει ότι το καρτέλ «λειτουργεί με ένα επιχειρηματικό μοντέλο franchise», το οποίο επέτρεψε στο CJNG να επεκταθεί ταχύτατα και να ελέγξει σημαντικά τμήματα των οδών διακίνησης ναρκωτικών.
Οι μεξικανικές αρχές αναζητούσαν επί σειρά ετών τη σύλληψη του Οσεγκέρα για τη συμμετοχή του στο καρτέλ. Το 2018, η Γενική Εισαγγελία του Μεξικού πρόσφερε 30 εκατομμύρια πέσος (περίπου 1,7 εκατομμύρια δολάρια) για πληροφορίες που θα οδηγούσαν στη σύλληψή του.
Ο Οσεγκέρα καταζητούνταν επίσης από τις αρχές των ΗΠΑ, οι οποίες πρόσφεραν αμοιβή ύψους έως και 15 εκατομμυρίων δολαρίων για πληροφορίες που θα οδηγούσαν στη σύλληψή του. Το 2025, επιβλήθηκαν κυρώσεις στον Οσεγκέρα, ο οποίος χαρακτηρίστηκε ως «Ειδικά Καθορισμένος Παγκόσμιος Τρομοκράτης» από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ των ΗΠΑ.