Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ αποφάνθηκε ότι οι δραστικοί έκτακτοι δασμοί που επέβαλε ο Τραμπ είναι παράνομοι, γεγονός που αποτελεί σημαντική ήττα για τον Λευκό Οίκο σε ένα θέμα που ήταν κεντρικό στην ατζέντα του προέδρου.
Κανένας πρόσφατος πρόεδρος δεν έχει επικαλεστεί κατάσταση εθνικής έκτακτης ανάγκης όπως το έχει κάνει ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ. Ο ίδιος κήρυξε οκτώ τέτοιες καταστάσεις κατά τη διάρκεια των πρώτων 100 ημερών της θητείας του — περίπου όσες είχαν κηρύξει άλλοι πρόσφατοι πρόεδροι κατά τη διάρκεια ολόκληρης της τετραετούς θητείας τους.
Και ο λόγος είναι σαφής: Οι καταστάσεις αυτές όταν κηρύσσονται, ενεργοποιούν έκτακτες εξουσίες που αρέσουν στον Τραμπ, επειδή μπορεί να τις ασκήσει μόνος του, χωρίς να λογοδοτεί. Ωστόσο, οι δικαστές φάνηκαν να του απευθύνουν μια προειδοποίηση, δηλώνοντας κατηγορηματικά ότι οι έκτακτες εξουσίες δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως κάποιο είδος κωδικού εξαπάτησης.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η απόφαση αυτή δεν αφορά σε όλους τους δασμούς που έχει επιβάλλει ο Τραμπ. Ωστόσο η απόφαση δυσκολεύει πολύ την οικονομική του πολιτική, ενώ ανατρέπει ενδεχομένως μια σειρά συμφωνιών που έχει ήδη συνάψει η κυβέρνηση.
Κατόπιν αυτών ο πρόεδρος Τραμπ αντέδρασε με οργή και χαρακτήρισε «επονείδιστη» την απόφαση και ανακοίνωσε έκτακτη συνέντευξη Τύπου, καθώς εκτιμάται ότι η κυβέρνησή του θα αντιμετωπίσει «τρύπα» μεγαλύτερη των 170 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Ο Αμερικανός πρόεδρος άρχισε τις δηλώσεις του με σκληρή επίθεση στο Ανώτατο Δικαστήριο και τους δικαστές που υπερψήφισαν την απόφαση. Η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου ήταν «βαθιά απογοητευτική» είπε και πρόσθεσε ότι ντρέπεται για «ορισμένα μέλη του δικαστηρίου που δεν είχαν το θάρρος να κάνουν το σωστό για τη χώρα μας».
Ο Αμερικανός πρόεδρος ευχαρίστησε και συνεχάρη τους δικαστές Τόμας, Αλίτο και Κάβανο, οι οποίοι διαφώνησαν, και καταψήφισαν την απόφαση, για τη «δύναμη και τη σοφία» τους, όπως είπε. Πρόσθεσε ότι δεν υπάρχει κανένας τρόπος να αμφισβητήσει κανείς τις διαφωνούσες απόψεις και έπσευσε να απκαλέσει τους δικαστές που διορίστηκαν από τους Δημοκρατικούς «ντροπή».
Όπως ήταν αναμενόμενο, δήλωσε ότι θα επιχειρήσει να επιβάλει εκ νέου δασμούς χρησιμοποιώντας την προεδρική εξουσία που του παρέχουν άλλοι νόμοι.
Η επιστροφή των δασμών «πρέπει να εκδικαστεί»
Ο Τραμπ ρωτήθηκε αν τα δισεκατομμύρια δολάρια από τα έσοδα των δασμών που έχουν εισπράξει οι ΗΠΑ από την «Ημέρα της Απελευθέρωσης» – όταν ο πρόεδρος των ΗΠΑ ανακοίνωσε τους εκτεταμένους δασμούς πέρυσι – θα πρέπει να επιστραφούν.
«Δεν συζητήθηκε», απαντά ο Τραμπ. «Υποθέτω ότι θα πρέπει να εκδικαστεί τα επόμενα χρόνια», λέει, πριν ρωτήσει: «Πόσο τρελό είναι αυτό; Θα καταλήξουμε στο δικαστήριο για πέντε χρόνια», είπε.
Το Δικαστήριο μας έμπλεξε σε νομικές μακροχρόνιες διαμάχες
Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εξέφρασε την εκτίμηση ότι η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου που ακυρώνει τους δασμούς του θα προκαλέσει μια εκτεταμένη νομική διαμάχη σχετικά με το αν η κυβέρνησή του πρέπει τώρα να πληρώσει στις εταιρείες δισεκατομμύρια δολάρια σε επιστροφές.
Η απόφαση με ψήφους 6-3 δεν ασχολήθηκε με το αν και πώς η κυβέρνηση πρέπει να χειριστεί τα χρήματα από τους δασμούς που έχει ήδη εισπράξει, τα οποία οι εταιρείες αναμένεται τώρα να διεκδικήσουν με αγωγές για να τα πάρουν πίσω.
«Δεν νομίζετε ότι θα έπρεπε να είχαν βάλει μια πρόταση που να λέει, κρατήστε τα χρήματα ή μην τα κρατήσετε, ε;» δήλωσε ο Τραμπ κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου. «Δεν συζητήθηκε. Θα καταλήξουμε στα δικαστήρια για τα επόμενα πέντε χρόνια.»
Ο Τραμπ έχει παρουσιάσει τα έσοδα που αποφέρει η επιβολή δασμών ως απόδειξη της επιτυχίας της εμπορικής πολιτικής του, επιμένοντας ότι έχει κάνει τη χώρα πλουσιότερη και έχει ωφελήσει τους Αμερικανούς.
Δεν χρειάζεται να ρωτήσω το Κογκρέσο
Όπως ήταν αναμενόμενο, Ο Τραμπ δεν υποχώρησε, παρά την εναντίον του απόφαση του Ανατώτου Δικαστηρίου. Δήλωσε ότι θα επιχειρήσει να επιβάλει εκ νέου δασμούς χρησιμοποιώντας την προεδρική εξουσία που του παρέχουν άλλοι νόμοι. Ωστόσο, δεν έχει ακόμη διευκρινίσει τις λεπτομέρειες.
Όποιες και αν είναι αυτές οι εναλλακτικές λύσεις, η εφαρμογή τους θα χρειαστεί πιθανώς χρόνο. Ερωτηθείς αν θα ζητήσει επιπλέον μέτρα από το Κογκρέσο σχετικά με τους δασμούς είπε: «Δεν χρειάζεται, έχει ήδη εγκριθεί». Όπως είπε οι αρχές επ’ αυτών υπάρχουν σύμφωνα με το Άρθρο 232 και το Άρθρο 301.
Παγκόσμιος δασμός 10% επιπλέον των άλλων
Ο Τραμπ δήλωσε ότι η απόφαση της Παρασκευής δεν ακύρωσε τους δασμούς, αλλά μόνο μια συγκεκριμένη εφαρμογή του Νόμου για τις Διεθνείς Οικονομικές Εξουσίες Έκτακτης Ανάγκης, ο οποίος, σύμφωνα με την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου, δεν του παρέχει την εξουσία που ισχυρίζεται ότι έχει για την επιβολή δασμών.
Ο πρόεδρος είπε ότι, σε μια προσπάθεια να «προστατεύσει τη χώρα», θα επιβάλει υψηλότερους δασμούς βάσει άλλων νόμων.
Με άμεση ισχύ, είπε, υπογράφει εκτελεστικό διάταγμα για την επιβολή παγκόσμιου δασμού 10%, χρησιμοποιώντας το άρθρο 122, το οποίο δημιουργήθηκε με τον Νόμο περί Εμπορίου του 1974. Οι δασμοί που επιβλήθηκαν προηγουμένως θα παραμείνουν σε ισχύ και «σε πλήρη ισχύ», είπε.
Μπορώ να καταστρέψω το εμπόριο μιας χώρας
Είπε επίσης ότι η απόφαση του δικαστηρίου δηλώνει ότι δεν επιτρέπεται να «χρεώσει ούτε ένα δολάριο σε καμία χώρα». Λέει ότι υποθέτει ότι αυτό έγινε για να προστατευθούν άλλες χώρες.
Λέει, ωστόσο, ότι του επιτρέπεται να διακόψει κάθε εμπορική ή επιχειρηματική δραστηριότητα ή να επιβάλει εμπάργκο σε μια χώρα. «Με άλλα λόγια, μπορώ να καταστρέψω το εμπόριο, μπορώ να καταστρέψω τη χώρα», λέει, προσθέτοντας: «Αλλά δεν μπορώ να τους χρεώσω ένα μικρό τέλος».
Τα ξένα συμφέροντα
Ο Αμερικανός πρόεδρος κατηγόρησε το Ανώτατο Δικαστήριο ότι «επηρεάζεται από ξένα συμφέροντα». Στη συνέχεια, στράφηκε προς την εκλογική του νίκη το 2024, λέγοντας: «Κέρδισα με εκατομμύρια ψήφους… αλλά αυτοί οι άνθρωποι είναι αντιπαθητικοί, αδαείς και θορυβώδεις. Και νομίζω ότι ορισμένοι δικαστές φοβούνται αυτό, δεν θέλουν να κάνουν το σωστό.»
«Αυτή ήταν μια σημαντική υπόθεση για μένα», είπε.
Αξίζει να σημειωθεί ότι δύο δικαστές του Ανώτατου Δικαστηρίου που ορίστηκαν από τον Τραμπ κατά την πρώτη θητεία του ήταν μέλη της ομάδας που αποφάνθηκε εναντίον του σε αυτή την υπόθεση.
Οι εναλλακτικές μέθοδοι
Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είπε ότι υπάρχουν εναλλακτικές μέθοδοι για την επιβολή δασμών που θα μπορούσαν ενδεχομένως να αποφέρουν περισσότερα έσοδα από τις έκτακτες εξουσίες που τώρα είναι εκτός νόμου.
«Άλλες εναλλακτικές λύσεις θα χρησιμοποιηθούν τώρα για να αντικαταστήσουν αυτές που το δικαστήριο απέρριψε λανθασμένα. Έχουμε εναλλακτικές λύσεις», δήλωσε στους δημοσιογράφους στο Λευκό Οίκο.
Είπε ακόμα ότι οι νέες λύσεις είχαν «εγκριθεί από την απόφαση» που εξέδωσε σήμερα το δικαστήριο. Δεν εξήγησε τι εννοούσε. «Τώρα θα πάω σε μια διαφορετική κατεύθυνση, πιθανώς την κατεύθυνση που θα έπρεπε να είχα ακολουθήσει από την αρχή», είπε, χαρακτηρίζοντάς την «ακόμα πιο ισχυρή από την αρχική μας επιλογή».
Αναφέρθηκε σε διάφορους νόμους και άρθρα που θα χρησιμοποιήσει, συμπεριλαμβανομένου του Νόμου για το Εμπόριο του 1974 και του Νόμου για την Επέκταση του Εμπορίου του 1962, αλλά είπε ότι αυτό θα επιμηκύνει τη διαδικασία. Ορισμένες από αυτές τις οδούς απαιτούν διερεύνηση πριν από την εφαρμογή των δασμών, πάντως, σημειώνει το CNN
Ο Τραμπ υποστήριξε επίσης ότι η απόφαση «έκανε την ικανότητα του προέδρου να ρυθμίζει το εμπόριο και να επιβάλλει δασμούς πιο ισχυρή και πιο ξεκάθαρη».