Όταν το ChatGPT εισέβαλε στον κόσμο της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI), ακολούθησε ένα αναπόφευκτο ερώτημα: Θα ήταν άραγε πρόβλημα για την Κίνα, τον μεγαλύτερο τεχνολογικό αντίπαλο της Αμερικής; Δύο χρόνια μετά, ένα νέο μοντέλο Τεχνητής Νοημοσύνης από την Κίνα έχει ανατρέψει το ερώτημα: Μπορούν οι ΗΠΑ να σταματήσουν την κινεζική καινοτομία;
Για λίγο, το Πεκίνο φαινόταν να παραπαίει με την απάντησή του στο ChatGPT, το οποίο δεν είναι διαθέσιμο στην Κίνα. Η Ουάσινγκτον ήταν σίγουρη ότι βρισκόταν μπροστά και ήθελε να το διατηρήσει έτσι. Έτσι, η κυβέρνηση Μπάιντεν αύξησε τους περιορισμούς που απαγόρευαν την εξαγωγή προηγμένων τσιπ και τεχνολογίας στην Κίνα.
Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο το λανσάρισμα της DeepSeek εξέπληξε τη Silicon Valley και τον κόσμο. Η κινέζικη εταιρεία λέει ότι το ισχυρό μοντέλο της είναι πολύ φθηνότερο από τα δισεκατομμύρια που έχουν δαπανήσει οι αμερικανικές εταιρείες για την τεχνητή νοημοσύνη.
Πώς τα κατάφερε, λοιπόν, μια ελάχιστα γνωστή εταιρεία – της οποίας ο ιδρυτής χαιρετίζεται στα κινεζικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης ως “ήρωας της Τεχνητής Νοημοσύνης” – να τα καταφέρει;
Η πρόκληση
Όταν οι ΗΠΑ απαγόρευσαν στους κορυφαίους κατασκευαστές τσιπ στον κόσμο, όπως η Nvidia, να πωλούν προηγμένη τεχνολογία στην Κίνα, ήταν σίγουρα ένα πλήγμα. Αυτά τα τσιπ είναι απαραίτητα για την κατασκευή ισχυρών μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης που μπορούν να εκτελέσουν μια σειρά από ανθρώπινες εργασίες, από την απάντηση βασικών ερωτήσεων έως την επίλυση σύνθετων μαθηματικών προβλημάτων.
Ο ιδρυτής της DeepSeek, Λιανγκ Γουέφενγκ , περιέγραψε την απαγόρευση των τσιπ ως την “κύρια πρόκληση” σε συνεντεύξεις με τοπικά Μέσα Ενημέρωσης. Όμως πολύ πριν από την απαγόρευση, η DeepSeek είχε αποκτήσει ένα “σημαντικό απόθεμα” τσιπ Nvidia A100 – οι εκτιμήσεις κυμαίνονται από 10.000 έως 50.000 – σύμφωνα με το MIT Technology Review.
Τα κορυφαία μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης στη Δύση χρησιμοποιούν περίπου 16.000 εξειδικευμένα τσιπ. Αλλά η DeepSeek λέει ότι εκπαίδευσε το μοντέλο AI χρησιμοποιώντας 2.000 τέτοια τσιπ και χιλιάδες τσιπ χαμηλότερης ποιότητας – γεγονός που καθιστά το προϊόν της φθηνότερο.
Ορισμένοι, μεταξύ των οποίων ο Αμερικανός δισεκατομμυριούχος της τεχνολογίας Elon Musk, αμφισβήτησαν τον ισχυρισμό αυτό, υποστηρίζοντας ότι η εταιρεία δεν μπορεί να αποκαλύψει πόσα προηγμένα τσιπ χρησιμοποίησε πραγματικά, δεδομένων των περιορισμών.
Ωστόσο, οι ειδικοί λένε ότι η απαγόρευση της Ουάσινγκτον έφερε προκλήσεις αλλά και ευκαιρίες στην κινεζική βιομηχανία τεχνητής νοημοσύνης. Τώρα είναι ξεκάθαρο ότι η DeepSeek μόλις ανατίναξε το αφήγημα της αμερικανικής βιομηχανίας Τεχνητής Νοημοσύνης ότι χρειάζεται περισσότερα χρήματα και ισχύ.
“Είναι ένας τεράστιος σεισμός στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης”, είπε ο Gil Luria, επικεφαλής έρευνας τεχνολογίας στον επενδυτικό όμιλο D.A. Davidson. “Όλοι το βλέπουν και λένε: “Δεν πιστεύαμε ότι αυτό είναι δυνατό. Και αφού είναι δυνατό, πρέπει να επανεξετάσουμε όλα όσα σχεδιάζαμε”.
Ξαφνικά, όλα αυτά τα χρήματα και η υπολογιστική ισχύς που οι Sam Altmans, Mark Zuckerbergs και Elon Musk λένε ότι είναι ζωτικής σημασίας για τα έργα τους στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης – και, συνεπώς, για τη συνέχιση της ηγετικής θέσης της Αμερικής στον κλάδο – μπορεί να καταλήξουν να είναι υπερβολικά.
Η DeepSeek, η οποία τη Δευτέρα ανέβηκε στο Νο1 του καταστήματος εφαρμογών της Apple, ισχυρίζεται ότι έχει κατασκευάσει το βασικό της μοντέλο με λιγότερο από 6 εκατομμύρια δολάρια (σε σύγκριση με τα περισσότερα από 100 εκατομμύρια δολάρια που έχει δηλώσει ο Altman ότι κόστισε η κατασκευή του GPT-4).
Η καινοτομία
Οι αμερικανικοί περιορισμοί στο εμπόριο των τσιπέχουν “αναγκάσει κινεζικές εταιρείες όπως η DeepSeek να καινοτομήσουν” ώστε να μπορούν να κάνουν περισσότερα με λιγότερα, λέει η Μαρίνα Ζανγκ, αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Τεχνολογίας του Σίδνεϊ.
Ενώ οι περιορισμοί αυτοί θέτουν προκλήσεις, έχουν επίσης ενθαρρύνει τη δημιουργικότητα και την ανθεκτικότητα. Η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου έχει επενδύσει σε μεγάλο βαθμό στη μεγάλη τεχνολογία – από τις μπαταρίες που τροφοδοτούν τα ηλεκτρικά οχήματα και τους ηλιακούς συλλέκτες μέχρι την τεχνητή νοημοσύνη.
Η μετατροπή της Κίνας σε τεχνολογική υπερδύναμη αποτελεί εδώ και καιρό φιλοδοξία του προέδρου Σι Τζινπίνγκ, οπότε οι περιορισμοί της Ουάσινγκτον ήταν επίσης μια πρόκληση που το Πεκίνο ανέλαβε.
Η κυκλοφορία του νέου μοντέλου της DeepSeek στις 20 Ιανουαρίου, όταν ο Ντόναλντ Τραμπ ορκίστηκε πρόεδρος των ΗΠΑ, ήταν σκόπιμη, σύμφωνα με τον Gregory C Allen, εμπειρογνώμονα σε θέματα AI στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών.
“Η χρονική στιγμή και ο τρόπος με τον οποίο στέλνεται το μήνυμα – αυτό ακριβώς θέλει η κινεζική κυβέρνηση να πιστέψουν όλοι – ότι οι έλεγχοι των εξαγωγών δεν λειτουργούν και ότι η Αμερική δεν είναι ο παγκόσμιος ηγέτης στην Τεχνητή Νοημοσύνη”, λέει ο Allen, πρώην διευθυντής στρατηγικής και πολιτικής στο Κοινό Κέντρο Τεχνητής Νοημοσύνης του αμερικανικού υπουργείου Άμυνας.
Το ταλέντο
Πάρτε για παράδειγμα την ομάδα της DeepSeek – τα κινεζικά Μέσα Ενημέρωσης λένε ότι αποτελείται από λιγότερα από 140 άτομα, τα περισσότερα από τα οποία είναι αυτό που το διαδίκτυο έχει δηλώσει με υπερηφάνεια ως “εγχώριο ταλέντο” από κορυφαία κινεζικά πανεπιστήμια.
Στους δυτικούς παρατηρητές ξέφυγε η εμφάνιση “μιας νέας γενιάς επιχειρηματιών που δίνουν προτεραιότητα στη θεμελιώδη έρευνα και τη μακροπρόθεσμη τεχνολογική πρόοδο έναντι των γρήγορων κερδών”, λέει η κ. Ζανγκ.
Τα κορυφαία πανεπιστήμια της Κίνας δημιουργούν μια “ταχέως αυξανόμενη δεξαμενή ταλέντων ΤΝ”, όπου ακόμη και οι διευθυντές είναι συχνά κάτω των 35 ετών. Οπότε η Κίνα έχει πολλά τέτοια ταλέντα στην διάθεσή της. “Έχοντας μεγαλώσει κατά τη διάρκεια της ταχείας τεχνολογικής ανόδου της Κίνας, έχουν βαθιά κίνητρα για αυτοδυναμία στην καινοτομία”, προσθέτει η ίδια.
Σε αντίθεση με τις μεγαλύτερες κινεζικές εταιρείες τεχνολογίας, η DeepSeek έδωσε προτεραιότητα στην έρευνα, γεγονός που επέτρεψε περισσότερους πειραματισμούς, σύμφωνα με εμπειρογνώμονες και ανθρώπους που εργάστηκαν στην εταιρεία.
Αλλά οι ειδικοί αναρωτιούνται πόσο πιο μακριά μπορεί να πάει η DeepSeek. Η κ. Ζανγκ λέει ότι “οι νέοι περιορισμοί των ΗΠΑ μπορεί να περιορίσουν την πρόσβαση στα δεδομένα των αμερικανών χρηστών, επηρεάζοντας ενδεχομένως το πώς κινεζικά μοντέλα όπως η DeepSeek μπορούν να γίνουν παγκόσμια”.
Και άλλοι λένε ότι οι ΗΠΑ εξακολουθούν να έχουν ένα τεράστιο πλεονέκτημα, όπως, (σύμφωνα με τον Allen) “η τεράστια ποσότητα υπολογιστικών πόρων τους”. Είναι επίσης ασαφές πώς η DeepSeek θα χρησιμοποιεί στο εξής προηγμένα τσιπ για να συνεχίσει να βελτιώνει το μοντέλο.
Αλλά προς το παρόν, το DeepSeek απολαμβάνει τη στιγμή του στον ήλιο, δεδομένου ότι οι περισσότεροι άνθρωποι στην Κίνα δεν είχαν ακούσει ποτέ γι’ αυτό μέχρι αυτό το Σαββατοκύριακο. Τώρα όμως το DeepSeek έχει ενθουσιάσει το κινεζικό διαδίκτυο ενόψει της Σεληνιακής Πρωτοχρονιάς, της μεγαλύτερης γιορτής της χώρας. «Είναι όλοι μέσα». Και απολαμβάνουν τα καλά νέα για μια ταλαιπωρημένη οικονομία και μια βιομηχανία τεχνολογίας που προετοιμάζεται για περαιτέρω δασμούς, αλλά και την πιθανή πώληση της κινεζικής επιχείρησης TikTok στις ΗΠΑ.