Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Η νεότερη εκλεγμένη γυναίκα δήμαρχος της Ιαπωνίας, Σόκο Καουάτα, ανακοίνωσε ότι θα λάβει άδεια μητρότητας για τη γέννηση του πρώτου της παιδιού, γράφοντας ιστορία ως η πρώτη εν ενεργεία δήμαρχος της χώρας που κάνει κάτι τέτοιο.
- Η απόφασή της ανοίγει μια ευρύτερη συζήτηση για τη θέση των γυναικών στην πολιτική και την εργασία στη χώρα, με την ίδια να ελπίζει ότι θα λειτουργήσει ως αφετηρία αλλαγών.
- Η κίνηση αυτή αναδεικνύει τις θεσμικές ελλείψεις, καθώς δεν υπάρχει νομικό πλαίσιο για άδεια μητρότητας αιρετών αξιωματούχων, και έρχεται σε μια περίοδο που η Ιαπωνία αντιμετωπίζει σοβαρό δημογραφικό πρόβλημα.
Η νεότερη εκλεγμένη γυναίκα δήμαρχος της Ιαπωνίας ετοιμάζεται να γράψει ιστορία για δεύτερη φορά, καθώς ανακοίνωσε ότι θα λάβει άδεια μητρότητας για τη γέννηση του πρώτου της παιδιού, ανοίγοντας παράλληλα μια ευρύτερη συζήτηση για τη θέση των γυναικών στην πολιτική και την εργασία στη χώρα.
Η 35χρονη Σόκο Καουάτα, δήμαρχος της πόλης Γιαουάτα στην περιφέρεια Κιότο, γνωστοποίησε ότι θα απουσιάσει από τα καθήκοντά της για συνολικά 16 εβδομάδες, οκτώ πριν και οκτώ μετά τον τοκετό, ο οποίος αναμένεται στα μέσα Σεπτεμβρίου, σύμφωνα με το CNN.
Πρώτη φορά για εν ενεργεία δήμαρχο
Σύμφωνα με δημοσιεύματα ιαπωνικών μέσων ενημέρωσης, πρόκειται πιθανότατα για την πρώτη περίπτωση εν ενεργεία δημάρχου στην Ιαπωνία που λαμβάνει άδεια μητρότητας.
Αν και η άδεια μητρότητας προβλέπεται για τους δημόσιους υπαλλήλους, δεν υπάρχει συγκεκριμένο νομικό πλαίσιο που να εγγυάται αντίστοιχο δικαίωμα στους αιρετούς αξιωματούχους.
Η Καουάτα, η οποία εξελέγη το 2023, δήλωσε ότι ελπίζει η απόφασή της να λειτουργήσει ως αφετηρία αλλαγών σε μια χώρα που αντιμετωπίζει σοβαρό δημογραφικό πρόβλημα και διατηρεί σημαντικές ανισότητες μεταξύ ανδρών και γυναικών στην πολιτική.
«Δεν πρέπει οι γυναίκες να διαλέγουν ανάμεσα σε καριέρα και οικογένεια»
«Ελπίζω ότι αυτό θα ενθαρρύνει όχι μόνο τους εργαζόμενους, αλλά και τους εργοδότες, τους διευθυντές και όλους όσοι εργάζονται σε οποιονδήποτε τομέα να αγκαλιάσουν γεγονότα ζωής όπως η γέννηση και η ανατροφή παιδιών, διατηρώντας παράλληλα μια σωστή ισορροπία με την επαγγελματική τους δραστηριότητα», δήλωσε στο CNN.
Η ίδια σκοπεύει να ορίσει αναπληρωτή για την προσωρινή διοίκηση της πόλης των περίπου 70.000 κατοίκων, αν και όπως ανέφερε θα συνεχίσει να παρακολουθεί την ηλεκτρονική της αλληλογραφία από το σπίτι.
Αντιδράσεις αλλά και στήριξη
Η ανακοίνωση προκάλεσε αντιδράσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με ορισμένους χρήστες να υποστηρίζουν ότι η απουσία ενός αιρετού αξιωματούχου αποτελεί σπατάλη χρημάτων των φορολογουμένων.
Ωστόσο, η Καουάτα δήλωσε ότι οι περισσότεροι πολίτες και συνεργάτες της έχουν δείξει κατανόηση.
«Οι άνθρωποι με τους οποίους μίλησα προσωπικά ήταν απίστευτα υποστηρικτικοί. Μου λένε χωρίς δισταγμό να πάρω την άδεια και να ξεκουραστώ», ανέφερε.
Η αργή πορεία προς την ισότητα
Η κοινωνιολόγος του Πανεπιστημίου του Τόκιο, Σαουάκο Σιραχάσε, εκτίμησε ότι το ιαπωνικό θεσμικό πλαίσιο εξακολουθεί να βασίζεται σε παρωχημένες αντιλήψεις για τον ρόλο των γυναικών.
«Η νομοθεσία δεν έχει σχεδιαστεί με την παραδοχή ότι ένας δήμαρχος ή ένας επικεφαλής δημόσιας υπηρεσίας μπορεί να πάρει άδεια μητρότητας. Ταυτόχρονα, όμως, κανείς δεν μπορεί να το απαγορεύσει. Πρόκειται για μια γκρίζα ζώνη», δήλωσε.
Η ερευνήτρια Στεφάνι Σβάρτε από το Πανεπιστήμιο Ludwig-Maximilians του Μονάχου σημείωσε ότι, παρά τη βραδεία πρόοδο στην ισότητα των φύλων, ολοένα περισσότερες γυναίκες εκλέγονται σε θέσεις τοπικής αυτοδιοίκησης στην Ιαπωνία.
Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλέστηκε, ο αριθμός των γυναικών δημάρχων αυξήθηκε από περίπου 50 σε σχεδόν 80 μέσα στην τελευταία πενταετία, σε σύνολο άνω των 1.700 δήμων της χώρας.
Η υπογεννητικότητα στο επίκεντρο
Η συζήτηση για την άδεια μητρότητας της Καουάτα έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ιαπωνία προσπαθεί να αντιμετωπίσει τη συνεχιζόμενη μείωση των γεννήσεων.
Το 2025 καταγράφηκαν μόλις 671.236 γεννήσεις Ιαπώνων πολιτών, αριθμός που αποτελεί νέο ιστορικό χαμηλό και σηματοδοτεί τη δέκατη συνεχόμενη χρονιά πτώσης.
Παρά τα οικονομικά κίνητρα που έχει θεσπίσει η κυβέρνηση, πολλοί ειδικοί αποδίδουν την υπογεννητικότητα στην κουλτούρα υπερβολικής εργασίας και στο αυξανόμενο κόστος ζωής.
Η ίδια η Καουάτα υποστηρίζει ότι πολλές γυναίκες εξακολουθούν να βρίσκονται μπροστά σε ένα ψευδές δίλημμα.
«Αν θέλουν να αποκτήσουν παιδί, πρέπει να εγκαταλείψουν την καριέρα τους. Αν θέλουν να ακολουθήσουν καριέρα, πρέπει να εγκαταλείψουν την ιδέα της μητρότητας», δήλωσε.
«Δεν θα έπρεπε να αναγκάζονται να κάνουν αυτή την επιλογή».